Meta gaat brillen waarmee stiekem gefilmd kan worden niet uit verkoop halen

Meta neemt de zorgen over zijn camerabrillen echt serieus, zegt Meta-topman Alex Himel (wearables) in gesprek met NU.nl. "Maar we gaan ze niet van de markt halen. De brillen hebben namelijk ook goede kanten die we mensen niet willen onthouden."

De laatste tijd is er veel te doen over Meta's slimme brillen, die camera's en microfoons in het montuur hebben waarmee opnames kunnen worden gemaakt. Een lampje geeft aan dat er beelden worden gemaakt, maar volgens critici zien omstanders het nauwelijks.

Stichtingen Offlimits en The Firewall stuurden onlangs sommatiebrieven naar Meta. Daarin staat dat de brillen van de markt moeten zolang er stiekem mee gefilmd kan worden.

De Consumentenbond stuurde een soortgelijke sommatie. Camerabeelden kunnen volgens de bond veel informatie verzamelen, onder meer op het gebied van politieke opvattingen, religie en gezondheid. "Dit zijn bijzondere persoonsgegevens die niet zomaar mogen worden verwerkt", zegt de Consumentenbond.

De organisaties stelden dat dinsdag het laatste moment voor Meta was om over de brillen in gesprek te gaan. Wat dat betreft is het opvallend dat het bedrijf vlak daarvoor in gesprek ging met Nederlandse journalisten. De organisaties hebben op het moment van schrijven nog niets van Meta gehoord.

Nu blijkt dat Meta de camerabrillen blijft verkopen, is dat voor de organisaties reden om een kort geding te starten. Ze zijn van plan in die zaak samen op te trekken tegen Meta. Wanneer het kort geding plaatsvindt, wordt op een later moment bekendgemaakt.

Himel zegt dat het lampje duidelijk genoeg is om omstanders op de hoogte te brengen van een opname. Volgens hem moeten mensen gewoon wennen aan deze nieuwe manier van filmen.

"Toen er telefoons met camera's op de markt kwamen, gebeurde dat ook", zegt hij. "We hebben ook getest met geluiden, maar de speakers zitten bij de oren van de drager. Dan horen vooral zij het goed, maar de omstanders vrijwel niet. Een lampje is helder, zeker als het pulseert."

Meta was verrast dat zoveel mensen met kwade bedoelingen bereid waren het waarschuwingslampje uit te schakelen. Normaal gesproken nemen de brillen niet op als de lamp wordt afgedekt, maar er zijn genoeg omwegen om ze te foppen en alsnog beelden te maken.

"We proberen misbruik echt tegen te gaan", zegt de topman. "Het algoritme van de brillen wordt steeds beter, zodat ze vaker herkennen als het lampje wordt afgedekt. Als we zien dat de bril is misbruikt voor ongeoorloofde video's of foto's en we die tegenkomen op onze platforms, dan grijpen we in. Bijvoorbeeld door beelden te verwijderen en accounts te schorsen."

Himel benadrukt tijdens het gesprek een paar keer dat opgenomen video's en foto's niet vanzelfsprekend op servers van Meta belanden. Beelden van de bril komen in principe alleen op de telefoon van de gebruiker terecht en verder niet. Mensen kunnen ze vervolgens wel zélf delen op Meta-apps als Instagram of Facebook.

Alleen als de AI-functie wordt gebruikt, waarbij het apparaat door de camera heen meekijkt, worden de beelden via Meta verwerkt.

Woordvoerder Mirjam de Witte van de Consumentenbond vindt dat Meta dat beter aan gebruikers moet uitleggen, maar noemt het prettig als beelden niet automatisch naar Meta-servers gaan. "Maar is dat echt zo?"

De Consumentenbond wil het liefst zien dat gezichten van mensen onherkenbaar worden gemaakt. "En we willen ook niet dat je standaard beelden naar Meta stuurt via de AI-functie. Dat kun je nu zelf uitzetten, maar we willen juist dat je het actief moet aanzetten als je het wil gebruiken."

Robbert Hoving van Offlimits, het expertisecentrum op het gebied van online misbruik, is niet blij met het gebrek aan communicatie met Meta. "We hebben gevraagd om met ons om de tafel te gaan zitten en dat is niet gebeurd", zegt hij.

Volgens hem is Meta bezig met een openbaar experiment. "Je moet zo'n product niet op de markt brengen als er ongelukken mee kunnen gebeuren. Ze nodigen journalisten uit om hun verhaal te doen, maar ondertussen komen bij ons op de hulplijn de slachtoffers binnen."

Eind september stemde een meerderheid van de Tweede Kamerleden voor een strenger verbod op camerabrillen en stiekem filmen.

Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) liet eerder in een Kamerbrief weten dat een verbod op camerabrillen te ver gaat. Ongewenst gebruik van de brillen moet volgens haar wel worden aangepakt. Als er misbruik wordt gemaakt van camerabrillen, zijn er al genoeg juridische manieren om in te grijpen.

Himel ziet ook een oplossing in cameravrije zones. "Ik zie ze steeds vaker", zegt hij. "In bars, in kleedkamers, noem maar op. Op sommige plekken snap ik dat, maar dat moet voor alle camera's gelden."