Eerste Kamer stemt in: IND hoeft asielzoekers geen dwangsommen meer te betalen

De Eerste Kamer heeft dinsdag met een ruime meerderheid ingestemd met twee asielmaatregelen die eerder werden afgewezen. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) hoeft daardoor geen dwangsommen meer te betalen aan asielzoekers die te lang op een besluit over hun verblijf wachten. Ook wordt het gemakkelijker om criminele asielzoekers ongewenst te verklaren en uit te zetten.

IND betaalt geen dwangsommen meer aan asielzoekers
De IND betaalt nu een dwangsom als de dienst te laat beslist op een asielaanvraag. Een meerderheid van de Kamer wil die regeling schrappen, omdat de bedragen snel oplopen. Vorig jaar ging het om 79 miljoen euro. In de eerste helft van dit jaar keerde de IND al bijna 100 miljoen euro uit.

Ongewenstverklaring bij delicten met minstens twee jaar gevangenisstraf
De tweede maatregel maakt het mogelijk asielzoekers ongewenst te verklaren en uit te zetten als zij een delict plegen waarop minimaal twee jaar gevangenisstraf staat.

Maatregelen waren  eerder weggestemd
Beide maatregelen maakten deel uit van de asielnoodmaatregelenwet van oud-asielminister Faber (PVV). De Eerste Kamer stemde die wet in april weg. Daarin stond ook dat illegaal verblijf in Nederland strafbaar zou worden. Het helpen van bijvoorbeeld uitgeprocedeerde asielzoekers zou daardoor ook strafbaar zijn.

Asielminister Van den Brink koppelde de twee maatregelen nu aan de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring, waarover dinsdag is gestemd. Die wet moet het mogelijk maken om bij de uitzetting van uitgeprocedeerde asielzoekers meer dwang te gebruiken. Ook moet het verblijf in detentiecentra humaner worden.

Pro stemt voor asiel maatregelen, maar tegen schrappen betaling dwangsommen als prikkel INS
Het humanere verblijf in detentiecentra is voor Pro, de grootste partij in de Eerste Kamer, een reden om voor de wet te stemmen. Senator Rosenmöller vindt het huidige detentieregime voor uitgeprocedeerde asielzoekers veel te zwaar. Volgens hem heeft het regime meermaals tot zelfdoding geleid, zoals in 2013 bij de Russische activist Dolmatov.

Pro is geen voorstander van het afschaffen van de dwangsommen. Volgens de partij zijn die ook een prikkel voor de IND om sneller te beslissen.

Van den Brink beloofde in april de inhoud van de asielnoodmaatregelenwet alsnog door het parlement te krijgen, nadat de wet was afgewezen. Dat lukte deels al met de invoering van het Europees Migratiepact, een paar maanden later. Vorige week presenteerde hij een plan om het weigeren terug te keren naar het land van herkomst strafbaar te stellen.

IND hoeft geen dwangsommen meer te betalen aan asielzoekers (@Gemini-AI-impressie)