Jetten wil dat Amerikaanse dieseldeal met 'vijand' Rusland de prullenbak ingaat

De zogenoemde dieseldeal van de Amerikanen met Rusland is "ongewenst en onverstandig" en moet daarom "van tafel", zei Jetten dinsdagavond tijdens een debat over de Europese top van aanstaande donderdag en vrijdag.

Voor het weekend maakte Trump bekend dat Rusland per direct 300.000 ton diesel gaat leveren aan de Verenigde Staten. Door de aanval op Iran door de VS en Israël stijgen de brandstofprijzen. Trump hoopt daar met de afspraak iets aan te doen.

Oekraïne was woedend. Het land gaat al gebukt onder intensievere Russische aanvallen en ziet met deze afspraak de oorlogskas van de Russische president Vladimir Poetin alleen nog maar meer gespekt worden.

In de Kamer heerst verwarring. Vorige week bestempelde defensieminister Dilan Yesilgöz Rusland nog als "vijand". Het is een vat vol tegenstrijdigheden. SP-Kamerlid Sarah Dobbe deed een poging dit in een paar zinnen samen te vatten. "Wat vindt de premier ervan dat onze bondgenoot de VS de vijand Rusland financiert, en van ons vervolgens eist dat wij 5 procent van onze economie uitgeven aan de NAVO om ons tegen diezelfde vijand te verdedigen?"

Voor wat betreft de NAVO-norm, die Trump de andere bondgenoten vorig jaar zomer min of meer oplegde tijdens de NAVO-top in Den Haag, had Jetten een panklaar antwoord: "Dat doen we niet voor de president in het Witte Huis", zei hij. "Maar om ons land en ons continent te verdedigen."

Maar het eerste deel van Dobbes vraag was een stuk ingewikkelder. "Dat is niet uit te leggen, dat je in plaats van aanvullende sancties voor meer druk op Rusland dingen gaat versoepelen en daarmee de Russische schatkist spekt", zei Jetten dan ook. Nederland heeft de VS direct kenbaar gemaakt dit niet te doen. Jetten: "We zullen in elk contact dat we met de Amerikanen hebben hen proberen ervan te overtuigen om deze dieseldeal weer in de prullenbak te gooien."

Het roept opnieuw de vraag op in hoeverre de VS nog een bondgenoot is. Bij SP'er Dobbe althans. "Hoe kun je praten over bondgenoten als je zoiets doet?", vroeg ze zich af. "Dat je als bondgenoot de vijand financiert?"

Trump wil nog voor de tussentijdse verkiezingen (midterms) de hoge dieselprijzen omlaag krijgen in eigen land. De Amerikaanse president staat er slecht voor in de peilingen. Bij een slechte verkiezingsuitslag op 3 november verliest Trump de meerderheid in het Congres.

Jetten denkt dat de actie überhaupt weinig zoden aan de dijk zet. "Meer diesel inkopen vanuit Rusland leidt niet tot een lagere prijs", zei de premier. "Al helemaal niet voor de midterms. De schepen uit Rusland gaan nooit op tijd het Amerikaanse vasteland bereiken. Als ze überhaupt al Rusland kunnen verlaten."

De brandstofprijzen daalden vlak na het weekend inderdaad even, maar krabbelden direct daarna alweer op.