Gjivai Zechiël en Mexx Meerdink: beiden Oranje-debutanten, diepgelovig, en zaterdag tegenstanders in Feyenoord - AZ

Gjivai Zechiël

Het zou Gjivai Zechiël pijn doen, het ontbreken van voetballers op zijn favoriete kunstgrasveld in de Rotterdamse wijk Zevenkamp, op een woensdagmiddag met stralend weer. Er wordt gerolschaatst door kleuters, er scheuren jongeren langs op fatbikes, druk bellend. Verderop aan de Zevenhuizerplas is het wel druk op de zeven padelbanen. Op het voetbalveldje klinkt evenwel slechts het geknetter van motorfietsen op de nabije snelweg A20.

Op deze hobbelige kunstgrasmat met blauwe doelen naast zijn oude basisschool De Vliedberg kreeg zijn voetballeven vorm, zo vertelde kersvers international en Feyenoorder Zechiël ruim twee jaar geleden aan het blad Santos.

Het veldje, omgedoopt tot ‘Vliedberg’, is vruchtbare grond geweest voor grootse carrières. Noa Lang probeerde er Danilho Doekhi te dollen, Denzel Dumfries kwam vanuit Rhoon langs, Memphis Depay vanuit Moordrecht.

Toen hij zelf oud genoeg was om mee te doen, nam Zechiël het samen met Lamare en Melayro Bogarde op tegen de gevreesde straatvoetballers uit Rotterdam-Zuid waaronder Crysencio Summerville, Lutsharel Geertruida, Tyrell Malacia, Antony Milambo en Milan van Ewijk.

Soms ook luidde het affiche ‘Suriname - Kaapverdië’. Zechiël kon bij beide meedoen, zijn moeder is van Kaapverdiaanse komaf, zijn vader van Surinaamse. Simpele regels. Vier tegen vier, wie twee keer scoort blijft staan.

Minder gepolijst

Het ging er minder gepolijst aan toe dan bij de voetbalclubs waar hij in de jeugd speelde: Swift Boys, XerxesDZB, Sparta en Feyenoord. De zachtaardige Zechiël, de oudste van acht kinderen, leerde er lef tonen, passeren in piepkleine ruimtes, samenspelen, winnen, duwen, vallen, opstaan, omschakelen. Om over zijn techniek nog maar te zwijgen. ‘Hier kreeg ik zachte voetjes.’

Als hij in de Feyenoord-jeugd op de bank belandde of een mindere wedstrijd speelde, zei zijn vader bemoedigend: ‘Ga maar weer even oefenen op de Vliedberg.’

Begin erover en Zechiël begint te stralen. Ja, hij hoort vaak dat Zevenkamp een achterstandswijk is, met armoede en criminaliteit. Zelf ervaarde hij dat nooit zo. ‘Ik heb me er altijd op mijn gemak gevoeld.’

Ambitieuze houding

Zijn doorbraak is een gevolg van zijn gedisciplineerde, zelfkritische en ambitieuze houding, zeggen degenen die hem kennen. Twee jaar geleden al leek hij aan de vooravond te staan van zijn doorbraak bij Feyenoord. Nieuwbakken Feyenoord-coach Brian Priske zei: ‘Ik ben nu een week met Zechiël, maar hou nu al van hem, een pure leider. Zijn energie en mentaliteit waarmee hij naar het trainingscomplex komt, is indrukwekkend. Hij straalt zelfvertrouwen uit en heeft veel kwaliteiten.’

Maar Zechiël moest lang wachten op zijn kans, werd uitgeleend aan Sparta en vorig seizoen aan FC Utrecht. Bij die laatste club groeide hij uiteindelijk zienderogen. Hij scoorde in De Kuip tegen zijn broodheer, maar zat na afloop met de handen in het halflange haar. ‘Ik verloor vier, vijf ballen voor rust, ik gaf niet thuis.’

Hij juichte niet na zijn doelpunt, dat had zijn vader hem verboden. Maar of hij zou terugkeren bij Feyenoord wist hij niet. Hij besloot het gesprekje als volgt: ‘Als ik maar ergens op het veld kan staan en God groot kan maken, dan ben ik blij.’

Rust in het geloof

‘God’ is een woord dat Zechiël veelvuldig in zijn zinnen propt. Hij werd gelovig opgevoed, maar ging zich als puber nog veel serieuzer in de Bijbel verdiepen. Hij volgde zelfs een Bijbelstudie en probeert elke woensdag en zondag naar de kerk te gaan. ‘Daarin vind ik mijn rust’, zei hij twee jaar geleden tegen RTV Rijnmond. ‘Ik praat graag over het geloof. Er zijn best veel teamgenoten gelovig. Met Quinten Timber praat ik er veel over. Hij volgt ook een Bijbelstudie.’

Toen hem een paar maanden geleden werd gevraagd hoe hij rustig bleef onder de geruchten over een vertrek, zei hij: ‘Bidden, veel bidden. Ik volg Gods plan.’

Dat plan ziet er veelbelovend uit. Vijf goals en vier assists in de eerste zeven competitieduels, ook waardig gespeeld op bezoek bij FC Barcelona ondanks het verlies (1-5). Na Priske, Maurice Steijn, Ron Jans en Giovanni van Bronckhorst (die lang met hem sprak om hem voor Feyenoord te behouden) is Oranje-bondscoach en voormalig Barcelona-strateeg Xavi de volgende trainer die is gevallen voor Zechiël.

Na de invalbeurt van de Feyenoorder tegen Servië zei Xavi: ‘Dit is precies wat we nodig hadden. Zechiël speelde een geweldige wedstrijd. Ik ben fan van hem als speler. Hij kan heel goed worden voor het team. Hij heeft de kwaliteiten en de persoonlijkheid. Ik mag hem heel graag.’

Vorig seizoen kende Zechiël nog een flinke dip bij Utrecht. Mocht het straks ook bij Feyenoord ineens minder gaan, dan zal hij op advies van zijn vader zijn oude kunstgrasschoenen en een bal pakken, de Zevenkampse Ring afrijden, weggetjes genaamd Kil en Korne volgen en stoppen bij ‘Vliedberg’. Daar waar het allemaal begon.

Mexx Meerdink

Mexx Meerdink (23) liet zich deze zomer dopen in het IJsselmeer, door volledige onderdompeling. Er was een plekje vrij en hij had tijd. Hij zette de doop op Instagram. Stemmige foto erbij, met beelden van de onderdompeling door twee geestelijken en een tekst over vertrouwen in God.

Hij was vorig seizoen lang geblesseerd geweest, met onrust in het hoofd tot gevolg, omdat zijn verwachte doorbraak bij AZ uitbleef. Troy Parrott was beter. Meerdink was op zoek naar zingeving in zijn leven. Hij komt tot rust en wil elke dag dankbaar zijn, al is niet helemaal duidelijk bij welke kerk hij zich heeft aangesloten.

Meerdink is niet gelovig opgevoed in Winterswijk. Hij voelde het doopsel als een moment van grote, unieke kracht. Zijn ouders hadden er best bij willen zijn, maar ze waren een weekend weg en keken mee via een verbinding.

Voetbalgek gezin

Hij komt uit een voetbalgek gezin. Zijn vader Martijn kan heerlijk vertellen over zijn loopbaan als prof. Hoe hij langzaam klom, als oorspronkelijke verkoper van klapstoelen in een campingwinkel. Hoe hij bij De Graafschap belandde en later bij AZ, maar uitgerekend toen hij voor het eerst bij het Nederlands elftal zat, scheurde hij een knieband tijdens de training.

Er was een opvallende parallel met Mexx, die een jaar geleden bij zijn eerste verkiezing voor Oranje een liesblessure opliep. Een veel minder zware blessure dan zijn vader, maar toch. Pa keerde terug, voor één interland, Mexx passeerde hem vorige week door twee keer te scoren tegen Servië. Inmiddels staat hij op vier interlands.

Nederland heeft Memphis Depay, Wout Weghorst, Donyell Malen, Brian Brobbey en Emmanuel Emegha. Maar toen die er allemaal niet waren, om welke reden dan ook, maakte Mexx Meerdink een reuzensprong in de hiërarchie. In de eredivisie staat hij op drie treffers voor AZ, vóór het duel met Feyenoord. Oranje is misschien de versneller geweest die hij nodig had, in tijden na topspitsen als Vangelis Pavlidis en Troy Parrott bij AZ. ‘De een breekt iets sneller door dan de ander’, zei Meerdink in Belgrado.

Beslissende strafschop

Meerdink geldt al jaren als een talentvolle spits, die twee keer scoorde in de finale van de Youth League tegen Hajduk Split, maar dat was in 2023. In vrijwel dezelfde periode nam hij de beslissende strafschop in het spannende tweeluik met Anderlecht in de kwartfinales van de Conference League.

Pantelis Hatzidiakos, destijds van AZ en nu centrale verdediger van PAOK Saloniki, herinnert zich hoe de ontwikkeling van Meerdink verliep in den beginne: ‘Mexx kwam bij ons trainen toen hij een jaar of 18 was. Hij had veel kwaliteit, werkte keihard en kon geweldig afwerken op doel. Niet voor niets nam hij toen de penalty tegen Anderlecht. Hij raakte alleen best vaak geblesseerd, terwijl hij juist ritme nodig had. Hij wilde leren. Hij wist ook dat hij goed was, maar dat hij fit moest blijven. Het zat hem niet altijd mee.’

Hatzidiakos zegt iets dat cruciaal is voor het beleid van AZ: ‘De club bleef vertrouwen in hem houden. Ze wisten: als Parrott weggaat, hebben we Mexx. Ze hadden een plan met hem.’ AZ wist dat geduld nodig was, omdat eerst Pavlidis en later Parrott verder waren als spits. Meerdink moest leren minder onstuimig te zijn, rustiger te blijven, fysiek sterker te worden. Een periode bij Vitesse liep op een teleurstelling uit, ook al door een blessure. Twee seizoenen geleden wisselden Parrott en hij elkaar veelvuldig af, waarbij Meerdink vaak scoorde als invaller.

Opeens ging het snel

Al die vertraging, al die twijfels. Maar opeens ging het snel, mede dankzij het Nederlands elftal. Donyell Malen meldde zich af en Brian Brobbey raakte geblesseerd. Bondscoach Xavi sloeg Depay en Weghorst over. Meerdink, die zich eigenlijk niet klaar voelde voor Oranje, viel in tegen de Duitsers, scoorde bijna, en verscheen in de basis in de drie andere interlands, met twee treffers tegen Servië, uit een strafschop en een mooie schuiver. Het geduld was beloond. En dus vertelde hij na zijn twee doelpunten vrijuit over zware tijden.

Als jongen van 15 vertrok hij al naar Alkmaar naar een gastgezin, kennissen van zijn ouders. Pa Martijn was immers ook prof geweest bij AZ. Dat was ook de reden dat het kon, met die jongen uit de Achterhoek. AZ leidt in eerste instantie talent uit de regio op. Meerdink wil vooruit. Hij probeert onverstoorbaar te zijn. Dat ze hem soms ‘Mootje’ noemen, of Mohamexx, omdat hij een beetje praat in de straattaal van het voetbal, boeit hem niet zo.

Pa Martijn bezocht de interlands, behalve bij die ene waarin zijn zoon scoorde. Toen zaten hij en andere familieleden en vrienden verstijfd op de stoel, om Mexx zijn strafschop te zien nemen. Vader: ‘Het was zeker voor zijn moeder moeilijk dat hij al op zijn 15de het huis uitging, maar hij had een plan om te slagen. Zo’n doelpunt als tegen Servië, rechts aannemen en links schieten: we weten dat hij dat kan.’