NBA-ster Victor Wembanyama spreekt zich uit tegen sportsponsoring van onlinegokbedrijven: ‘Triest om te zien dat spelers die promoten’

Laat het aan NBA-ster Victor Wembanyama (22) om tegen de stroom in te zwemmen. De Franse basketballer van San Antonio Spurs, liefst 2,24 meter lang, is een atypische superster; hij houdt van schaken, leerde vorige zomer de zelfverdedigingskunst kungfu van monniken in China, zet zijn telefoon elke avond om 21.00 uur in de slaapstand en slaat vervolgens een goed boek open.

Waar hij zich verder mee onderscheidt: de Parijzenaar durft zich uit te spreken over netelige kwesties, in een tijd waarin dat onder sporters, zeker in de VS, niet bijzonder vaak meer voorkomt. Onlangs mengde Wembanyama zich in de discussie over collega’s die reclame maken voor de onlinegokbedrijven die de Amerikaanse sport de afgelopen jaren steeds verder lijken op te slokken.

Tijdens de voorbereiding op het nieuwe NBA-seizoen (dat over anderhalve week begint) kreeg hij de vraag of hij een dergelijke sponsordeal zou overwegen. ‘Absoluut niet’, antwoordde Wembanyama. ‘Nooit. Ik vind het zeer triest om te zien dat sommige spelers het promoten.’

In tv-spotjes

De afgelopen jaren gingen steeds meer grote sterren uit zijn competitie een samenwerking aan met grote onlinegokbedrijven. Onder anderen LeBron James, Kevin Durant en Nikola Jokić doen daaraan mee. Ook bekende honkballers en ijshockeyers komen geregeld voorbij in tv-spotjes van de goksites. American footballcompetitie NFL verbiedt het de spelers, maar tekende zelf wel sponsorcontracten met zowat elke grote aanbieder van onlinegokken.

In de VS is er niet meer aan de gokbedrijven te ontkomen. Zap naar een sportwedstrijd en vroeg of laat komen de gesponsorde kansenverhoudingen in beeld. Vrijwel alle grote competities hebben de handen inmiddels ineengeslagen met een bedrijf uit de explosief gegroeide industrie.

Het begon allemaal met een uitspraak van het Hooggerechtshof in 2018, dat toen een landelijk verbod op sportwedden schrapte. Sindsdien is het aan de individuele staten om erover te beslissen; acht jaar na het oordeel is het in 39 daarvan gelegaliseerd.

Lang moesten de grote sportcompetities van de VS niets hebben van de onlinegokbedrijven. NFL-baas Roger Goodell waarschuwde eens dat de integriteit van zijn sport in het geding zou komen, mocht wedden op American football legaal worden. Bij andere competities heerste hetzelfde sentiment, tot de uitspraak van het Hooggerechtshof. De weg lag open naar het verdienen van miljarden extra dollars.

Smakelijke hap

Sinds 2018 werd er in de Verenigde Staten voor ongeveer 600 miljard dollar op sport gewed, zo berekende onderzoeksbureau Propublica. Door hun overeenkomsten met de onlinegokbedrijven krijgen de competities een smakelijke hap van de taart, net als de sporters die met de websites in zee gaan.

Maar niet Wembanyama dus. ‘We verdienen miljoenen, maar dat is niet onze grootste kracht. Ik wil op een goede manier inspireren’, sprak de Fransman. ‘Dat is het beste dat ik in mijn positie kan doen.’ De basketballer zegt zich niet zomaar aan een sponsor te verbinden. ‘Ik wil dingen promoten die een positieve impact hebben.’

De sports betting boom in de VS bracht de afgelopen jaren de nodige problemen met zich mee. Verschillende sporters werden betrapt op het manipuleren van statistieken ten faveure van grote gokkers. Op zowat elk detail – het aantal speelminuten, de eerste persoonlijke fout – kan worden ingezet. Veel sporters krijgen online te maken met haat en bedreigingen, als gokkers vanwege hun prestaties geld mislopen.

Volgens de American Gaming Association, die de industrie monitort, legt ongeveer een kwart van de volwassen bevolking weleens een wedje – vooral jongere mannen zetten in op sportwedstrijden. Natuurlijk wordt er meer verloren dan gewonnen. Onderzoeksbureau Siena Research Institute concludeerde dat weer een kwart van de gebruikers problemen krijgt om aan financiële verplichtingen te voldoen.

In fuik gelokt

Juist de kwetsbare gokkers die trekken van verslaving vertonen, worden door sommige onlinegokbedrijven hun fuik ingelokt, ontdekte The New York Times. De waarschuwingen die in de apps zijn ingebouwd, blijken nauwelijks een remmende werking te hebben.

In Nederland is het sinds enkele jaren voor bekende personen, ook sporters, verboden om reclame voor onlinegokbedrijven te maken. Maar in de VS is het nog de normaalste zaak van de wereld. Zo ging basketballer LeBron James vorige maand een samenwerking aan met het in Nederland verbannen Polymarket, een zogeheten voorspellingsmarkt waar gebruikers kunnen inzetten op uiteenlopende zaken – van het weer tot het begin van een oorlog of de uitslag van verkiezingen.

Ook in de VS werd de website in 2022 verboden, maar onder president Trump werd dat besluit teruggedraaid. De investeringsmaatschappij van zijn zoon Donald Jr. heeft belangen in het omstreden platform, dat met James voor 15 miljoen dollar per jaar een van de grootste uithangborden van Amerika in huis heeft.

Wembanyama zal zich met zijn kritiek niet populair hebben gemaakt bij een deel van zijn collega’s, maar over de gevolgen van zijn woorden lijkt hij niet in te zitten. In januari sprak hij zich als een van de weinige sporters uit tegen de Amerikaanse immigratiedienst ICE. ‘Het vermoorden van burgers is onacceptabel’, zei hij toen agenten in Minneapolis twee demonstranten hadden gedood.

‘Dat is Wemby, hij doet wat hij wil’, reageerde sterbasketballer Kevin Durant onlangs op de kritiek van Wembanyama op de gokmarkt, gericht aan basketballers zoals hij. Durant, verbonden aan een gokapp en een voorspellingsmarkt, verklaarde bij het afwegen van sponsordeals het tegenovergestelde van de Fransman te doen. ‘Ik denk er niet zo veel over na.’