Chaos bij NSC: bestuur stapt op, en Mona Keijzer werft leden voor eigen 'beweging'

Ze is al een tijdje aan het woord als Mona Keijzer toch maar een poging doet om wat spanning uit de zaal te halen. ‘Ik zou bijna willen zeggen, dames en heren: chill! Het is niet aan de orde!’

Een stuk of 25 van de aangesproken dames en heren horen haar niet, want zij hebben de zaal dan al uit protest verlaten en wachten de ontwikkelingen buiten op de stoep af. Jan van der Meer uit Groningen vat de daar overheersende stemming samen: ‘Wij zien hier een beweging naar extreemrechts en dat is heel gevaarlijk. Niets van Mona Keijzer heeft iets te maken met NSC.’

Is Mona Keijzer een onvermoeibare politieke gelukszoeker? Eentje bovendien die op het punt staat om een derde partij toe te voegen aan haar zwerftocht door het politieke landschap? De vraag hangt zaterdag boven De Avenue in Breda, waar de nog resterende actieve leden van Nieuw Sociaal Contract bijeen zijn.

De eerder in de week door het bestuur gepubliceerde agenda heeft nogal wat beroering gewekt. ‘Bespreking politiek leiderschap’, staat al vroeg op de ochtend op het programma, gevolgd door een verrassing: ‘gastspreker Mona Keijzer.’

Die mededeling volstond om de zieltogende partij die Pieter Omtzigt drie jaar geleden oprichtte onder hoogspanning te zetten. Onmiddellijk liet de jongerentak weten er niet van gediend te zijn. ‘Veel van onze leden zijn lid geworden vanwege het verhaal van politieke vernieuwing, goed bestuur en bestaanszekerheid. Dit is niet een verhaal dat wij herkennen in het politieke handwerk van mevrouw Keijzer.’

Leegloop

Niet lang daarna volgde europarlementariër Dirk Gotink, NSC’s laatste nog actieve volksvertegenwoordiger, met de aankondiging van zijn vertrek: ‘De keuze voor een eventuele samenwerking met Mona Keijzer is voor mij niet te begrijpen.’

Zaterdag meldde de NOS dat ook de voormalige Tweede Kamerleden Harm Holman en Ilse Saris hun biezen pakken en dat een reeks voormalige parlementariërs dat onlangs al heeft gedaan, onder wie ex-campagneleider Wytske Postma (die ook al een ruk naar rechts waarneemt) en zelfs mede-oprichter Nicolien van Vroonhoven: ‘De liefde tussen mij en de partij is bekoeld.’

Hoewel in de loop van de week van Keijzer noch het NSC-bestuur de bevestiging kwam van een huwelijk in wording, is kennelijk voor veel NSC’ers de optelsom snel gemaakt: aan de ene kant een partijbestuur op zoek naar een stemmentrekkende partijleider, aan de andere kant een ambitieuze politica zonder partij.

‘Project 2029’

Na haar vertrek bij de BoerBurgerBeweging, waar ze geen lijsttrekker mocht worden, kondigde Keijzer onlangs haar ‘project 2029’ aan, een ‘sociaal-conservatieve beweging’ waarmee ze dertig Kamerzetels hoopt te verwerven. Maar daarmee heeft zij nog niet de infrastructuur die nodig is om aan verkiezingen mee te doen. En is NSC niet ook een spin-off van het CDA, de partij waar Keijzer decennialang haar ziel en zaligheid aan heeft gegeven?

Waarnemend partijvoorzitter Ronald de Bruin ontkent zaterdag in alle toonaarden dat hij met Keijzer in zee wil. Maar hij wil wel eerlijk zijn: als hij de uitgangspunten van ‘Project 2029’ leest, ziet hij ‘veel overeenkomsten’ met NSC. ‘Zou het daarom niet verstandig zijn om ons te spiegelen aan iemand van buiten?’, houdt hij de zaal voor, ‘zodat we helder krijgen wat we wel en niet willen?’

Voor een kwart van de aanwezigen is dat allang helder: zij willen Mona Keijzer in elk geval niet, ook niet als gastspreker. Ze vertrekken demonstratief zodra zij het podium bestijgt.

Leden gezocht

Keijzer zelf pakt het luchtig op (‘Nou, gelukkig regent het niet buiten’) en legt uit waarom zij van haar kant wel verwantschap voelt met NSC. ‘Ik heb jarenlang met Pieter Omtzigt in de CDA-fractie gezeten. De manier waarop hij naar de wereld kijkt, naar het functioneren van de overheid, naar de Haagse modellenwerkelijkheid, dat is ook mijn visie.’

En ze weet nog wel wat overeenkomsten: ook zij is voor gemeenschapszin, voor een ‘bescheiden overheid’, voor het beheersen van de immigratie en voor Nederlands als voertaal in het hoger onderwijs.

Maar leider van NSC gaat Keijzer dus niet worden. ‘Ik heb mijn eigen politieke beweging.’ Dat ze niettemin op een regenachtige zaterdagochtend naar Breda is gekomen heeft een andere reden. Mensen kunnen zich immers wel bij háár aansluiten. ‘Ik geloof dat in uw reglementen staat dat u geen lid mag worden van andere politieke partijen. Maar ik heb nog geen partij, alleen een beweging. En ik zoek verstandige, conservatieve, rechtse mensen. Bent u nog geen lid? Welkom!’

Provinciale verkiezingen

Intussen is het ook haar niet ontgaan dat De Bruin ‘s ochtends heeft aangekondigd dat NSC ‘niet klaar is’ om in maart mee te doen aan de provinciale verkiezingen. Keijzer heeft die ambitie nog wel. En ook daartoe zoekt zij mensen ‘die op de lijsten willen’. Want: ‘We moeten proberen er met elkaar wat van te maken.’

Daarmee zit haar optreden erop. De achterblijvers vergaderen nog enkele uren door over hoe het nu verder moet met hun partij, maar gezellig wordt het niet meer. Een motie om het hele landelijke bestuur vanwege de gang van zaken weg te sturen, komt uiteindelijk niet in stemming omdat die volgens het bestuur niet aan de reglementen voldoet. Na alle woede die dáárover ontstaat, besluit het bestuur alsnog de eer aan zichzelf te houden.

Op een volgend congres moet een nieuw bestuur worden gekozen. Of daar dan ook nog kandidaten voor zijn, werd zaterdag niet duidelijk.

Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’: