AZ-coach Echteld kreeg cruciale tip van Van Gaal: 'Je moet op eigen benen staan'

Op 18 januari van dit jaar zat Echteld thuis in Almere klaar voor de finale van de Afrika Cup. Maar vóór de aftrap kwam er een appje binnen van toenmalig technisch directeur Max Huiberts van AZ met de vraag of hij naar de club kon komen.

Echteld stapte direct in de auto. "Toen had ik een sterk voorgevoel van wat er ging komen. Max zou me niet voor niets laten komen."

Echteld appte die avond met talent Ro-Zangelo Daal, met wie hij bij Jong AZ samenwerkte. Daal zou naar FC Volendam vertrekken. "Ik had me erbij neergelegd", zegt Echteld. "Maar na dat berichtje van Max zei ik tegen Ro dat hij moest wachten. Ik had hem nodig als ik trainer van het eerste zou worden."

Die vraag kreeg Echteld inderdaad van Huiberts en algemeen directeur Merijn Zeeman. "'Ben je er klaar voor?', vroegen ze. 'Natuurlijk', zei ik. Ik voelde direct rust. Zo van: eindelijk, ik ben er. Nu kan ik het laten zien."

Tien maanden later heeft hij AZ naar bekerwinst en winst van de Johan Cruijff Schaal geleid. En de club staat bovenaan in de Eredivisie, al wacht zaterdag met de wedstrijd tegen Feyenoord de eerste grote test. Maar Echteld gelooft in AZ én in zichzelf. "Ik ben een laatbloeier, maar ik wist altijd dat ik het ook op dit niveau kon."

Toch moest de 58-jarige Echteld knokken voor zijn kans in het topvoetbal. Hij trainde amateurclubs Blauw-Wit, DWV en Zeeburgia en was later jeugd- en assistent-trainer bij AZ. Maar hij werd niet toegelaten tot de hoogste trainerscursus van de KNVB. "Ik ben meer een man van de praktijk dan van de theorie."

Aan ervaring lag het niet. Echteld keek in het seizoen 2018/2019 in de keuken bij Paris Saint-Germain, dankzij zijn contact met toenmalig zaakwaarnemer Mino Raiola en diens rechterhand José Fortes Rodriguez, die een goede relatie hadden met technisch directeur Maxwell van de Parijzenaars. Echteld trainde er het B-team.

"Een mooie ervaring. Maar qua faciliteiten was het destijds een veredelde amateurclub." Slechts af en toe had hij contact met hoofdtrainer Thomas Tuchel. "Ik heb een paar keer meegegeten bij het eerste. Verder kreeg ik vooral als mededeling te horen welke spelers naar het eerste moesten. Niet eenvoudig, wel leerzaam."

Pas jaren na het Parijse avontuur werd Echteld toegelaten tot de trainerscursus. Maar na het behalen van het diploma merkte hij dat de profclubs niet in hem geïnteresseerd waren. Amateurclub De Treffers zag hij niet zitten.

Tot hij de interesse besprak met Van Gaal, die hij kende uit zijn tijd bij AZ. "Louis zei: 'Leeroy, dit is een no-brainer. Je moet op eigen benen staan om je te laten zien.' Een amateurclub coachen voelde als een stap terug. Dankzij Louis deed ik het. Een cruciale beslissing in mijn carrière."

Echteld kwam na een goede periode bij De Treffers ("Ik behandelde die gasten als profs") in beeld als assistent-coach bij Jong Oranje, waarna hij in 2024 terugkeerde bij AZ. Twee jaar later is hij er hoofdtrainer. Echteld is Van Gaal dankbaar. "Als ik met Louis wil sparren, dan bel ik hem. Dat is heel fijn."

Ook Foppe de Haan behoort tot de vertrouwelingen van Echteld. De AZ-trainer speelde als aanvaller bij sc Heerenveen onder De Haan. "Foppe en ik hadden een turbulente relatie. We waren het nooit eens. En toch klikken we."

Ondanks alle adviezen heeft Echteld als trainer een eigen profiel, duidelijk anders dan zijn voorgangers Arne Slot, Pascal Jansen en Maarten Martens. Met zijn eerlijke en directe communicatiestijl, ook in de media, valt hij op in de voetballerij.

Die stijl kreeg hij deels mee vanuit zijn jeugd in Amsterdam-Oost. "En als trainer heb ik veel geleerd bij Blauw-Wit. Geen gemakkelijke club, met jongens van allerlei achtergronden uit Amsterdam-Nieuw-West. Ik merkte dat spelers daar mijn eerlijkheid waardeerden. Dat gevoel heb ik bij AZ nog steeds."

Echteld noemt zichzelf bewust niet hard. "Want is eerlijk zijn hetzelfde als hard zijn? Ik vind het óók moeilijk om een speler een vervelende mededeling te geven. Maar hoe zou ik zelf behandeld willen worden? Nou, dat iemand het recht in mijn gezicht zegt. Daar hebben spelers recht op."

Tekenend is een interview van Echteld over Elijah Dijkstra, die hij vlak voor rust wisselde bij Jong AZ. Dijkstra was niet blij, maar dat liet Echteld onberoerd. "Als het aan mij had gelegen, had ik hem er eerder afgehaald", zei Echteld. Inmiddels is Dijkstra uitgegroeid tot basisspeler bij AZ.

Toch denkt Echteld dat hij niet snel van het imago van bullebak afkomt. "Het komt waarschijnlijk door mijn wat norse blik als ik aan het coachen ben. Daar zijn veel foto's van. Dat helpt niet”, zegt hij lachend. "Maar een bullebak? Dat ben ik niet. Ik denk dat spelers nul drempelvrees hebben om op me af te stappen."

Niet voor niets waren meerdere spelers de afgelopen maanden lovend over Echteld. Aanvoerder Jordy Clasie zei na de bekerwinst dat Echteld de Alkmaarse club na het vertrek van Martens tot leven had gewekt.

AZ kan zaterdag met een zege op Feyenoord in De Kuip een statement maken en laten zien dat het dit seizoen meedoet om het kampioenschap. Echteld zei maandag bij Rondo met en knipoog dat zijn ploeg 80 procent kans maakt op de landstitel.

"Vijf jaar geleden zijn mijn ouders kort na elkaar overleden", vertelt hij. "Tegen hen heb ik altijd gezegd: ik moet één kans krijgen, dan komt het goed. Ik ben blij dat iedereen dat nu kan zien."