Van Gogh Museum en ministerie OCW bereiken akkoord over financiering grootschalige renovatie

Het Van Gogh Museum en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) hebben overeenstemming bereikt over de financiering van een grootschalige renovatie van het museumgebouw. Dat werd deze donderdag bekendgemaakt. Het museum spreekt in een persbericht van een afspraak „waarmee de continuïteit van het museum en het behoud van de collectie zijn geborgd”. Op financiële details gaan het museum en het ministerie niet in, omdat de overeenkomst „het resultaat is van een vertrouwelijk mediationtraject”.

Een jaar geleden trok Emilie Gordenker, directeur van het Van Gogh Museum, in een interview met The New York Times aan de bel. „Als deze situatie aanhoudt, zal het gevaarlijk worden voor de kunst en gevaarlijk voor onze bezoekers”, zei ze. „Dit is wel het laatste wat we willen — maar als het zover komt, zullen we het gebouw moeten sluiten.”

Gordenker doelde op de impasse die was ontstaan na jarenlang geruzie over de kosten van de grootschalige en dure renovatie, die nodig is om niet alleen de behuizing, maar ook de klimaatsystemen en technische installaties te moderniseren. Volgens het museum was er structureel 11 miljoen euro per jaar nodig, maar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) vond 8,5 miljoen „hoog genoeg om het noodzakelijke onderhoud te bekostigen”. Hierover werd sinds 2023 getwist.

Volledige collectie overgedragen

Het conflict vindt zijn oorsprong in de overeenkomst die in 1962 werd gesloten tussen de Nederlandse staat en de familie van Vincent van Gogh. Die moest voorkomen dat de bijzondere collectie uit elkaar zou vallen. De ruim tweehonderd schilderijen, vijfhonderd tekeningen, negenhonderd brieven en verschillende werken van tijdgenoten van Van Gogh, werden overgedragen aan de speciaal opgerichte Vincent van Gogh Stichting. In ruil daarvoor verplichtte de Nederlandse staat zich tot het beschikbaar stellen van voldoende middelen voor het bouwen en in stand houden van een museum, waar de gehele collectie voor altijd bewaard en openbaar tentoongesteld kon worden.

Het gebouw aan het Amsterdamse Museumplein is al enige tijd aan renovatie toe en voldoet volgens het museum niet langer aan de moderne eisen op het gebied van veiligheid, duurzaamheid en klimaatbeheersing. Daarnaast bleek het niet berekend op grote publieksstromen, met een record van 2,6 miljoen bezoekers in 2017. Door de jaren heen lieten de klimaatbeheersing, gasketels, liften en toiletten het steeds vaker afweten. Daar moesten middelen voor vrijgemaakt worden, maar over wat voldoende middelen zouden zijn, was lang onenigheid. Om hier uit te komen startten de partijen dit jaar een mediationtraject, dat maanden in beslag nam. Minister van OCW Rianne Letschert en museumdirecteur Emilie Gordenker zaten geregeld samen om tafel.

Lees ook

Het Van Gogh Museum dreigt met sluiting: hoe slecht is het gebouw er werkelijk aan toe?

Gordenker reageert verheugd op de uitkomst. „De renovatie is noodzakelijk om dit gebouw en deze wereldberoemde collectie op een verantwoorde manier te bewaren voor bezoekers, medewerkers en de generaties na ons. In de geest van de afspraken tussen de Nederlandse staat en de oprichter van het museum ir. dr. V.W. van Gogh zijn we er met het ministerie uitgekomen, en daar ben ik dankbaar voor.”

Nu er overeenstemming is bereikt kan in het najaar van 2028 gestart worden met de meerjarige renovatie. Het museum blijft tijdens de werkzaamheden gedeeltelijk open en de vaste collectie blijft toegankelijk.