Voldaan pakte de Jagersvereniging uit met de gewenste boodschap over ‘actief beheer van wolven’

Welkom terug, cursisten. Vorige week zagen we hier hoe de Vereniging De Moeflon (die bestaat) mens en dier het bos in stuurde met een flutonderzoek dat moest bewijzen dat Nederland massaal de exoot omarmde (en van de wolf af wilde).

Deze week een vers gevalletje, nu van de Jagersvereniging. Die precies hetzelfde bedrijf inhuurde om de gewenste boodschap te laten verpakken in een glanzend papiertje met ‘Wetenschap’ erop. Waar de moeflonliefhebbers het ‘Nationaal Moeflononderzoek’ in elkaar lieten knutselen, lieten de jagers een heus ‘Opinieonderzoek 2026 naar jacht, natuur en wildbeheer’ fiksen. De uitkomst zal u verbazen: ‘75 procent van de Nederlanders voor actief beheer van wolven in het buitengebied’, luidde het nieuws waarmee de Jagersvereniging voldaan uitpakte richting (de commerciële berichtendienst van) het ANP, andere media en uiteraard de eigen kanalen.

Nu zal het best dat – aangewakkerd door alarmistische wolvenberichten in sommige media – minder mensen de wolf geheel vrij willen laten, maar de argwaan zit hem in het onderzoek. En het bedrijf dat het in opdracht van de Jagersvereniging verrichtte: Zest Marketing, voor al uw ‘onderzoek’, campagnes en crisismanagement voor belangengroepen. Het recept: u hebt uw belang, wij draaien er een onderzoek uit waarvan de uitslag heel toevallig precies past in uw boodschappentas. Je verwacht het niet: ‘De Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging ziet in de resultaten een duidelijke maatschappelijke verschuiving richting actief en gereguleerd wolvenbeheer.’

Kijken we onder de motorkap van de wolvenenquête (onder 3.005 ondervraagden), dan ontbreken open vragen. Wel komen we sturende vragen tegen als: ‘Vindt u dat de beschermde status van soorten periodiek moet worden geëvalueerd, bijvoorbeeld wanneer aantallen toenemen of schade ontstaat?’ En: ‘Vindt u dat beheer van wolven overwogen moet worden wanneer er sprake is van een risico voor de veiligheid?’

Zie dan maar eens ‘nee’ in te vullen.

Ook interessant, deze meerkeuzevraag: ‘Wolven kunnen schade veroorzaken aan gehouden dieren, zoals schapen en koeien. Welke aanpak vindt u het meest passend?’ Vier mogelijkheden: ‘De schade komt voor rekening van de boer’, ‘De boer moet een redelijke schadevergoeding krijgen’, ‘De schade moet worden vergoed aan de boer’ en ‘De schade moet worden vergoed aan de boer en wolven die vee aanvallen moeten worden afgeschoten’.

Elke nuance wordt geweerd. Evengoed zou een antwoord kunnen zijn: ‘Veehouders moeten worden verplicht wolfwerende hekken te plaatsen, anders verliezen ze hun recht op schadevergoeding.’ Maar die optie ontbreekt. Evenals de vraag: ‘Vindt u ook niet dat de plezierjacht op reeën, herten en zwijnen gestopt kan worden nu de wolf zijn werk doet?’

Kortom: onder de motorkap van dit onderzoek rammelt het aan alle kanten. Desondanks is de missie geslaagd: een paar (digitale) media namen het ‘nieuws’ klakkeloos over. Jagers weten als geen ander: niet geschoten is altijd mis.

Nog even naar de wetenschap van Zest (gezeteld in Weesp, ver van wolven en moeflons). Het bedrijf ‘meet de opinies en percepties door vragenlijsten voor te leggen aan omvangrijke panels. En vaak met zeer verrassende uitkomsten’, schrijft het op de eigen website. En, goeie toevoeging: ‘Ook hier geldt dat het beeld vaak niet overeenkomt met de werkelijkheid!’

Dat krijg je ervan als je wetenschap opvat als middel om mensen met marketing en misleiding het bos in te sturen. Dan klinken louter losse flodders.