Kinderen worden keer op keer misbruikt zolang beelden online blijven circuleren

Vrijwel dagelijks verschijnen nieuwsberichten waarin staat dat enorme hoeveelheden foto’s en video’s van seksueel misbruik van kinderen worden gevonden. Zulke berichten roepen terecht afschuw op. Maar ze creëren ook een misverstand: dat deze beelden vooral ergens verborgen bestaan op een laptop, harde schijf of USB-stick van een individuele dader. Alsof het probleem daar begint en daar ook eindigt. Niets is minder waar. De omvang, aard en de locatie van dit probleem zijn in werkelijkheid nog veel huiveringwekkender.

Was de verspreiding maar zo eenvoudig te stoppen als door het loskoppelen van een fysieke gegevensdrager. Dan kan de zedenrecherche onderzoek doen en kunnen de gegevensdragers na het in veiligheid brengen van deze kinderen en het vervolgen van de daders worden vernietigd. In werkelijkheid worden elke dag foto’s en video’s waarop seksueel misbruik van kinderen te zien is, verspreid via alledaagse socialemedia-apps en openbare websites. Zo blijft het misbruik dat deze kinderen is aangedaan eindeloos voortduren. En de bedrijven achter deze apps en websites? Die worden door de politiek niet verplicht hier iets aan te doen.

Geen obscure uithoeken van het internet

In 2025 heeft het National Center for Missing & Exploited Children 21.351.493 meldingen ontvangen, met daarin 61,8 miljoen bestanden van vermoedelijk online seksueel kindermisbruik. Het zijn geen obscure uithoeken van het internet waar die meldingen vandaan komen. 4.907.710 hiervan zijn afkomstig van Facebook, 3.623.177 van TikTok, 2.355.302 van WhatsApp, 1.461.378 van Google, 752.031 van Snapchat, 418.394 van Pinterest, 65.506 van Reddit en 65.381 van Roblox. Andere, ook bekende en veelgebruikte, platformen brengen eveneens meldingen voort. Het gaat hierbij om meldingen van de bedrijven zelf.

Deze duizelingwekkende aantallen, hoe schokkend ook, vertellen niet het hele verhaal. Ze zijn namelijk een weerspiegeling van de mate waarin bedrijven zelf actief zoeken naar seksueel kindermisbruik op hun diensten. Een laag of zelfs ontbrekend aantal meldingen betekent niet dat een dienst veilig is. Het betekent dat er nauwelijks wordt gezocht. Dit maakt dat er blinde vlekken ontstaan, en dat zijn veilige havens voor daders. Europol waarschuwt dat versleutelde chatdiensten een aantrekkelijke omgeving zijn geworden voor daders om foto’s en video’s van seksueel kindermisbruik uit te wisselen, slachtoffers te groomen en onderling netwerken op te bouwen, terwijl juist de versleuteling opsporing en detectie ernstig bemoeilijkt.

Overheid is verantwoordelijk

Het VN-Kinderrechtenverdrag en het VN-Kinderrechtencomité zijn helder: de overheid is verantwoordelijk voor de veiligheid, integriteit en bescherming van kinderen. Er is echter een situatie ontstaan waarin niet de overheid bepaalt of kinderen online worden beschermd, maar commerciële bedrijven daar zelf over mogen besluiten. Dat is onacceptabel. Daarom staan wij op, samen met vele andere kinderrechten-, zorg- en ervaringsdeskundige organisaties, om de politiek op te roepen bedrijven te verplichten op diensten waar het risico aantoonbaar is effectief op te treden tegen zowel bekende als nieuwe misbruikbeelden.

We hoeven hiervoor het wiel niet opnieuw uit te vinden. Technologie om seksueel kindermisbruik op te sporen bestaat en wordt al jaren succesvol ingezet. De opdracht is om die technologie verantwoord en gericht toe te passen, met inachtneming van grondrechten en met stevige wettelijke waarborgen en onafhankelijk toezicht. Wie als politiek zegt kinderen en hun rechten online te willen beschermen, kan niet volstaan met achteraf ingrijpen als beelden van dit gruwelijke misdrijf al zijn verspreid. Want eenmaal online kunnen die beelden nog jarenlang blijven circuleren.

Na ruim vier jaar onderhandelen in Brussel liggen de belangrijkste knelpunten nog steeds op tafel, met detectie voorop. De komende onderhandelingen gaan over de vraag wanneer technologiebedrijven zelf kunnen zoeken naar beelden van misbruik en wanneer zij daartoe verplicht kunnen worden, welke diensten daaronder vallen en of het daarbij alleen gaat om al bekende of ook nieuwe beelden en online grooming. Ook ligt op tafel of beelden waarvan eenmaal is vastgesteld dat daarop seksueel kindermisbruik te zien is, bij het uploaden direct moeten worden tegengehouden. Wat ons betreft moet dit probleem met wortel en tak worden uitgeroeid. Niet dweilen met de kraan open, maar de kraan dicht.