Ik fiets over straat in Istanbul en denk: is een Hamas-aanhanger aan het knippen geslagen?

Op de fiets onderweg naar ziekenhuis Acibadem in Istanbul, voor het maken van een MRI-scan van een pijnlijke schouder. Taksimplein over, rechtsaf Dolapdere Caddesi in, een straat vol winkels en horeca. Dan, opeens, aan de linkerkant… wààt?? Op een van de gevels een groot opschrift in witte kapitalen: 7 OCTOBER.

Ik knijp in de remmen. Wat is dit? Een kapperszaak, zo zie ik al snel. De deur staat open, binnen zie ik twee klanten in de stoelen zitten, een man en een vrouw. Op een bord links staat onder ‘Men’s services’ een reeks diensten, in het Engels en Arabisch (geen Turks), zoals hoofdmassage, gezichtsmasker en baard verven. Bij ‘Women’s services’ onder andere microblading, haarmasker en draadepilatie.

Wat is hier aan de hand? Is een Hamas-aanhanger aan het knippen geslagen? Of zoek ik er te veel achter en is de kapper toevallig op die datum jarig? Omdat ik een afspraak heb in het ziekenhuis kan ik het niet meteen vragen, maar korte tijd later keer ik terug, met pen en blocnote.

Inderdaad, zo blijkt dan, de naam van de zaak verwijst naar de donkere datum drie jaar geleden, toen terroristen vanuit Gaza Israël binnenvielen en bijna 1.200 mensen vermoordden. Althans, dat is mijn invulling. Yasar Efe, de 37-jarige eigenaar van de zaak, heeft een andere associatie. Voor hem staat ‘7 oktober’ voor het lijden van het Palestijnse volk, de afgelopen drie jaar.

Dat er op die dag in Israëlische kibboetsen en op een festivalterrein mensen zijn omgebracht, lijkt hij oprecht niet te weten. ‘Dat Israëliërs lijden heb ik niet gezien’, zegt hij. ‘Maar ik wil niets slechts zeggen over Israël.’

Het gaat Efe, zegt hij, om de onschuldigen, de kinderen vooral – die kan hij niet zien huilen. Daarom steunt hij hulporganisaties. ‘Als ik in een maand 300 duizend lira (5.400 euro, red.) omzet heb, stuur ik 50 duizend lira naar Gaza, voor babyvoeding.’ Bovendien herkent hij in het lot van de Palestijnen dat van de Koerden, de bevolkingsgroep waartoe hij zelf behoort. ‘Het Palestijnse verzet doet me denken aan het Koerdische verzet. Een Turkse kapper zou nooit zo’n naam hebben gekozen.’

Dat sommige mensen aanstoot nemen aan dat 7 OCTOBER, dat weet hij inmiddels heel goed. Hij krijgt gescheld op sociale media en boze gezichten of middelvingers van passanten, opmerkelijk genoeg vooral Arabieren. Ook maakt hij gewag van Israëliërs die voorbijlopen en uit protest een lied aanheffen.

De politie kwam al eens langs om te zeggen dat hij de naam van zijn in januari geopende zaak moet veranderen. ‘Het was te politiek, zeiden ze. Maar zolang ze geen dwangbevel laten zien, doe ik het niet.’ Daar staat tegenover dat veel mensen speciaal op de zaak afkomen om een foto te nemen – hoewel meestal geen selfie.

Wie zijn zijn klanten? ‘Allemaal toeristen, overal vandaan’, zegt Efe, de buurt is immers een van de toeristische hotspots van Istanbul. ‘Turkse klanten krijg ik niet.’ Palestijnen komen ook, maar alleen uit de diaspora. ‘Palestijnen die in Israël of Palestina wonen durven niet.’

Toevallig zit er net zo’n diaspora-Palestijn in de stoel. Mohammed (40) komt uit Australië en verblijft tijdelijk in Istanbul. Hij is al een paar keer hier geweest. ‘Die naam, dat is voor mij geen kwestie van opscheppen over de aanval op Israël. Het is een gedenkteken voor wat er daarna gebeurde: etnische zuivering voor de ogen van de wereld. Het was een tragische dag, maar uiteindelijk heeft het de wereld wakker geschud.’