Bij de Nederlandse vrouwen popelen de jonge voetbaltalenten van ongeduld: ‘Ik kan niet verwachten dat ik er drie inschiet, maar dat verwacht ik wel’

Sophie Proost weet eigenlijk niet of ze het telefoontje van Arjan Veurink wel aan mocht nemen. Het vliegtuig van haar club Bayern München was al aan het taxiën, toen de bondscoach vertelde dat ze voor het eerst bij Oranje zou zitten. Ze kon nog net haar ouders bellen, waarna ze het nieuws in de lucht kon laten bezinken.

‘Ik zat helemaal achterin, gewoon rustig, in mezelf’, zegt de 19-jarige aanvaller in Zeist, waar Nederland zich voorbereidt op de WK-play-off met Hongarije. ‘Ik ben niet iemand die dan door het vliegtuig gaat lopen schreeuwen. En ik moest het ook even op me in laten werken, vroeger keek ik hier op televisie naar, nu zit ik er opeens bij.’

Met Bayern, waar ze sinds dit seizoen speelt, vloog Proost naar Lissabon om tegen Benfica te spelen in de Women’s Champions League. PSV en Ajax strandden dit jaar in de voorronde, de topclubs uit Engeland, Duitsland, Frankrijk en Spanje lijken steeds verder uit te lopen op de Nederlandse clubs. Maar de vraag is of een zwakke nationale competitie voor Oranje erg is, want met de aanwas van talenten gaat het best goed.

Trots

Ook Isa Kardinaal (21) kon in Zeist trots vertellen over het toch wel verrassende belletje van Veurink. Ze is er voor het eerst bij, en dat terwijl het tweeluik van vrijdag en dinsdag met Hongarije belangrijk is. Als dat land wordt verslagen, is Nederland nog één stap verwijderd van het WK volgend jaar in Brazilië. Aan het eind van het jaar wacht nog een tweede play-off, tegen Turkije of Slovenië.

Verdediger Kardinaal stapte vorig seizoen over van Ajax naar de London City Lionesses. Dit seizoen speelt ze vrijwel alles in een team waarin ze omringd wordt door sterren als Alexia Putellas en Delphine Cascarino. Ook Proost maakte vlak na haar overstap naar Bayern al veel minuten.

Het lijkt inmiddels het model in het Nederlandse vrouwenvoetbal: na een doorbraak in de eredivisie zo snel mogelijk de gok wagen. Esmee Brugts (23) deed het en speelt nu al jaren in de basis bij Barcelona, Wieke Kaptein (21) en Veerle Buurman (20) lukte het bij Chelsea. Lotte Keukelaar (21) hoopt dat na een wenjaar bij Real Madrid ook te doen en Renee van Asten (20), nu geblesseerd, twijfelde niet toen Barcelona haar wilde wegkapen bij Ajax.

Vroege overstap

‘Natuurlijk zeggen veel mensen dan: nu al?’, zegt Proost over haar relatief vroege overstap. ‘Maar ik weet voor mijzelf hoe hard ik ervoor heb gewerkt, wat ik in me heb en dat ik het aan kan. Anders had ik het ook niet gedaan, maar ik had direct een supergoed gevoel. Ik ben er dagje heen gegaan met mijn familie en ik dacht meteen: hier wil ik echt graag heen.’

Door de eerdere doorbraak van talenten kon Oranje onder Veurink, die vorig jaar aantrad, een vrij geruisloze transformatie ondergaan. Aanvoerder Sherida Spitse nam na het EK vorig jaar afscheid en veel andere routiniers raakten geblessseerd. Jongere speelsters moesten daardoor wel het voortouw nemen. En dat lukte wonderbaarlijk goed in april toen vier punten werden gepakt tegen topland Frankrijk.

‘Er is geen beter pad voor talenten dan Nederland’, zegt Veurink zelfs. Hij kent de sombere geluiden over de eredivisie, maar de bondscoach kijkt daar ‘met een iets andere bril naar’. Als assistent van Sarina Wiegman bij Engeland zag hij hoe er in dat land volop wordt geïnvesteerd in het vrouwenvoetbal.

‘Dat is heel mooi, ze zien daar kansen. Ik hoop dat we dat in Nederland ook meer gaan zien en niet alleen kijken naar wat het nu oplevert. Maar voor Engelse talenten is de concurrentie groot, het is moeilijk om ertussen te komen.’

Fantastisch land

‘Voor jonge voetbalsters is Nederland een fantastisch land. We hebben veel gemengd voetbal in de jeugd en goede opleidingen bij betaald voetbalclubs. En in de eredivisie kunnen ze op jonge leeftijd al onder druk spelen, met camera’s op zich gericht. Ik denk dat we niet moeten onderschatten hoe goed ons ontwikkelingsmodel is.’

Andere sporten laten zien dat nationale teams ook zonder sterke competitie mee kunnen draaien in de wereldtop. Zo vertrekken handbalsters vaak op vroege leeftijd naar Duitsland en Denemarken. Het leidde tot een wereldtitel in 2019 en een vaste plek in de top-zes van de wereld.

De voetbalsters, elfde op de Fifa-ranglijst, zijn daar de laatste jaren wat onder gezakt. Na de knappe prestatie tegen Frankrijk verloren ze in juni van Ierland, waardoor ze directe plaatsing voor het WK misliepen. Het weer was die avond bar en boos in Cork, maar de tegendoelpunten vielen ook wel heel makkelijk.

Hongarije (45ste op de Fifa-ranglijst) is een klasse minder dan Ierland, maar de verwachting is dat ook deze tegenstander zich zal ingraven voor het eigen doel. Naïviteit is in het vrouwenvoetbal allang verloren gegaan, tot frustratie van Oranje dat vaak moeite heeft met stugge tegenstanders.

In het verleden was Vivianne Miedema dan vaak de reddende engel, maar zij is (opnieuw) geblesseerd. Lineth Beerensteyn is er wel, de spits van Real Madrid scoort in Oranje vaak als het belangrijk is. En met Brugts, Keukelaar, Jill Roord en Daniëlle van de Donk blijft er genoeg creativiteit over. Bovendien staat er één potentiële publiekslieveling te popelen.

Streng zijn

‘Zo nu en dan moet iemand tegen me zeggen dat ik niet zo streng moet zijn voor mezelf’, zegt Proost. ‘Ik wil gewoon zo graag dat het allemaal lukt. Natuurlijk wil ik bij Bayern al in de basis staan. En ik wil hier mijn debuut maken. Ik wil alles al, maar ik weet ook dat ik blij moet zijn met wat ik al heb bereikt.’

Veurink waarschuwt talenten ook dat ze geduldig moeten zijn, en zeker niet ‘te vroeg’ moeten vertrekken. Niemand heeft er wat aan als ze op de bank zitten te verpieteren. Zeker van pingelaars als Proost en Keukelaar zou iedere voetballiefhebber moeten hopen dat ze slagen.

‘Ik hou van dribbelen’, vertelt Proost, die het liefst als linksbuiten speelt. ‘Ik wil alltijd naar voren, het liefst speel ik alles vooruit. Met risico ook, ja, dus dat gaat niet altijd goed. En dan zitten er natuurlijk wedstrijden tussen waarin het supergoed gaat, waarin ik een negen haal. Maar soms is het ook een vijf.’

Ze weet dat het bij haar spel hoort, maar toch is ze ‘superchagrijnig’ als het een keer niet lukt. ‘Als ik nu mijn debuut maak en het gaat niet zoals ik wil, dan moet ik natuurlijk nog steeds trots zijn. Ik kan niet verwachten dat ik er drie inschiet, maar dat verwacht ik wel. Ik weet dat het mijn valkuil is, maar ja, ik heb hier gewoon als jong meisje altijd van gedroomd.’