Fossiel van dier uit dinotijd laat zien hoe zoogdieren anders gingen eten

Onderzoekers hebben een fossiel beschreven van een zoogdiersoort genaamd Megacauda sungei. Het fossiel werd opgegraven in de regio Binnen-Mongolië. Het dier leefde tijdens de jura, het tijdperk van de dinosauriërs.

Megacauda sungei was zo'n 50 centimeter lang en woog tussen de 1 en 2 kilo. Daarmee viel het in het niet bij de meeste dinosauriërs, maar was het toch twee keer zo groot als het op één na grootste zoogdier uit dezelfde tijd. Dat waren meestal piepkleine beestjes ter grootte van een spitsmuis.

Het dier had cruciale anatomische kenmerken die ook bij moderne zoogdieren voorkomen. Zo had Megacauda dezelfde spier- en botstructuur in de keel als moderne zoogdieren, zoals mensen. Dat stelde hen in staat gekauwd voedsel hap voor hap door te slikken in plaats van grote brokken. Ook gaf het jongen de mogelijkheid moedermelk te drinken. Het dier kon ook net als moderne zoogdieren tegelijkertijd ademen en eten.

"Moderne zoogdieren zijn uniek onder de levende gewervelden wat betreft hun manier van eten", zegt paleontoloog Zhe-Xi Luo van de Universiteit van Chicago, hoofdauteur van het onderzoek dat deze week in het tijdschrift Nature verscheen. "De meeste zoogdieren kunnen en moeten hun voedsel met complexe tanden en kiezen fijnmalen tot kleine stukjes, om het vervolgens in kleine porties door te slikken."

Megacauda behoorde tot een groep zoogdieren die bekendstaat als de docodonten. Deze groep verscheen ongeveer 200 miljoen jaar geleden en bloeide zo'n 90 miljoen jaar lang, maar liet geen levende nakomelingen na. Verschillende docodonten groeven holen, leefden op de grond of in bomen, of zoals Megacauda in het water en op het land.

Het gebit en de kaken van Megacauda waren geschikt voor een vleesdieet. Botfragmenten in de maag van het fossiel wijzen erop dat het dier kleine gewervelden at, zoals salamanders. Om niet ten prooi te vallen aan vleesetende dino's verplaatste Megacauda zich waarschijnlijk 's nachts.

"Docodonten vormen de soortenrijkste groep van de stamzoogdieren en dit is waarschijnlijk een van de twee compleetste exemplaren van deze groep", zegt Luo. "Dit fossiel laat zien dat de complexe structuren van de keel al lang voor de afsplitsing van moderne zoogdieren van hun voorouders begonnen te ontstaan."