Home   2026-10-22 19:56:51

←

Atari brengt remake van 8bit-thuiscomputer 800XL uit die werkt met cartridges

Original article

Atari en Plaion brengen een nieuwe versie van de 800XL uit, een van de eerste thuiscomputers van Atari. De remake heeft 25 ingebouwde games en moderne toevoegingen als HDMI, maar werkt ook met originele cartridges. De nieuwe 800XL kost inclusief verzendkosten 233,34 euro.

De remake van de 800XL ziet eruit als het origineel uit 1983, inclusief werkend toetsenbord, maar heeft daarnaast moderne HDMI- en USB-aansluitingen. Via de vier USB-A-poorten kunnen spelers bijvoorbeeld de bijgeleverde joystick aansluiten. Die is gebaseerd op de originele Atari-controller, maar de nieuwe versie heeft acht knoppen.Atari 800XL

Er worden standaard 25 games bijgeleverd, waaronder Asteroids, Centipede en Berzerk, die speelbaar zijn via emulatie. Voor puristen heeft de 800XL ook een werkende cartridgeslot, waardoor de computer ook de originele games kan afspelen. Ook zit Atari Basic ingebouwd, zodat gebruikers hun eigen spellen en programma's kunnen programmeren.

De 800XL kost op de website van Atari 220 euro. Daar komen nog leverkosten van 13,34 euro bij, dus het totaalbedrag wordt 233,34 euro. Atari levert de 8bit-homecomputer vanaf eind april volgend jaar.

Eerder kwam Atari al met remakes van zijn eerste thuisconsoles, de 2600 en 7800. Ook bracht het bedrijf een nieuwe versie van de Intellivision uit, de console die in de jaren 80 nog concurreerde met Atari.

In tegenstelling tot het origineel wordt er (helaas?) geen 'snel'-startcassette bijgeleverd met maar liefst een uur aan opstartinstructies.

Door Kevin Krikhaar

Redacteur

Feedback • 08-10-2026 20:16
74 • submitter: memphis

08-10-2026 • 20:16

74

Submitter: memphis

Reacties (74)

Cassettegleuf…dacht eerst voor spellen op cassettebandjes…

Nee gaat om een cartridge poort voor ROM spellen/programma’s.

Beetje teveel vernederlandst in mijn beleving .

Heb nog steeds mijn originele 800XL met interne 1MB en VBXE grafische kaart. Tevens aangesloten op internet met FujiNet.

Ben benieuwd wat deze nieuwe exact allemaal ondersteunt
Inderdaad, ik dacht ook al?
Programma's laden via audio cassette was bij de Atari trouwens echt dramatisch langzaam.
Ook omdat er geen "turbo" tape loaders waren zoals bij de C64.
Die waren er wel, maar denk ik wat meer obscuur dan bij de C64 wellicht.
De hardware van het A8-platform maakt minder innovaties in software mogelijk dan de hardware van het Commodore platform.

Bij de A8 zit de cassetterecorder op de SIO-bus en de SIO-bus is een seriële bus zoals RS232, maar dan met signalering om er meerdere apparaten op te kunnen aansluiten. SIO werkt op vast baudrates. Om de snelheid te verhogen, moet je de SIO op een hogere baudrate instellen, maar het gevolg is dat je een cassetterecorder nodig hebt die die hogere baudrate ondersteunt.

De cassetterecorders van Commodore zetten een vlag in de CIA-chip als ze een transitie van negatief naar positief op de band meten. De rest is software. De computer meet de tijd tussen een transitie om te bepalen wat voor data wordt verstuurd. Een 0 is een korte en daarna een lange puls, een 1 is een lange puls en daarna een korte puls.

De Commodore-aanpak maakt het veel makkelijker om je eigen casettecodering te bedenken. Kortere pulsen, geen dubbele puls per bit, en dat soort dingen, zijn truuks die je kunt gebruiken om de cassette sneller te maken, zonder dat daar andere hardware voor nodig is.
De baud rate van SIO kan je gewoon veranderen.

En anders kon je heel makkelijk softwarematig aanpassingen doen aan de device handler.

Dus helemaal geen hardware aanpassingen nodig
Zoals @dmantione al aangeeft, is het niet alleen een kwestie van het instellen van de bitrate op de SIO. Daarnaast moeten je cassettespeler en de tape in de cassette voldoende bandbreedte bieden om die hogere baudrate die dat tot gevolg heeft te verwerken. Het instellen van bitrate gaat vaak in grote stappen, zoals een verdubbeling. Als de bandbreedte 75% headroom heeft, kun je dus niet verdubbelen.

Daarnaast zei @dmantione ook dat de C-64 een losse flanken kan detecteren, in plaats van pulsen (die uit 2 flanken bestaan), en de tijd die ertussen zit kan meten. Dat alleen al geeft je op zijn minst een verdubbeling. Meer zelfs als je slimme dingen met meer dan 2 verschillende bittijden gaat doen.
Dat maakte Atari XL cassettes idd sloom om te laden!
Tja, dit soort reacties krijg je als een generatie (of meerdere generaties) een term als synoniem met een product gaan zien.

Cassette is origineel gewoon een Nederlands woord, betekenis was eigenlijk "doosje". Zo heb (had) je ook een "bestek cassette", een doosje met daarin een set bestek.

Daarom gebruikte Philips dit woord ook voor hun "compact cassette bandje"; een klein vormgegeven doosje met daarin audiotape".

Het is dus helemaal correct; sterker nog (opa vertelt) in mijn jeugd (en de oorspronkelijke Atari) spraken we (tenminste in mijn omgeving) ook vaker over "cassette" dan over "cartridge" als het om dit soort spellen ging.
Je hebt gelijk als je het over de exacte betekenis van het woord hebt. Echter weet ik niet in wat voor kringen je bent opgegroeid, maar toen ik een klein pukkie was noemde ik de cartridges al gewoon cartridges. Ik heb die dingen nooit "cassette" genoemd, en kende ook niemand die dat deed. Misschien ook omdat dat verwarring bracht met de audio cassette, die ook gebruikt werden voor dataopslag en al ingeburgerd was voordat Atari ooit bestond? Als je alles een cassette noemt, hoe weet je dan of je het hebt over een programma op cart of op tape?
Omdat dat wat je nu cassette noemt, toen niet cassette werd genoemd. Cassette werd toen gebruikt als verzamelnaam. Zelf heb ik nooit een Atari gehad maar wel een Commodore en als je daarvoor, in de beginjaren, een "cassette" wilde moest je wel degelijk zeggen een "compact cassette" of "cassette voor een datasette", anders kreeg je een cartridge in je handen.

Je was toen pukkie, maar misschien net nog te veel pukkie.
Wij ook. Wij noemden het bij de 800xl cartridge, cassette en floppy. In 1984 ofzo.
Floppy = cassette schijf.
Zal best.

Wij noemden het bij de 800xl cartridge, cassette en floppy.
Ik vraag mij af of het wel echt spelen van originele cartridges ondersteunt. Je ziet bij veel van die dingen dat een rom dump word gemaakt en dat het gewoon exact dezelfde emulatie is als voor het ingebouwde spul. Software emulatie in plaats van een echte her-implementatie in een FPGA.
Naar ik begrepen heb is het helaas een THE400, maar dan met een extra Cartridge poort.

Helaas is de poort niet een echte compatible poort blijkbaar.

Ze doen hetzelfde als de 2600 mini, je doet cartridge erin; start de "computer" dan wordt in er snel een ROM dump gedaan en dit wordt opgestart.

Maar helaas zijn er veel verschillende ROM geheugen bank soorten voor 800XL.

Dit zal niet werken denk ik, ook geen SpartaDosX, Street Fighter 2 (4MB Rom als het goed is)
Kijkend naar het promotiefilmpje en de menustructuur, dan lijkt het inderdaad op een 400 mini met toetsenbord en cartridge-slot.

Over de verschillende soorten geheugenbanken van de cartridges maak ik me geen zorgen. Net als op de 2600 waren er veel verschillende soorten in gebruik. Op de 2600+ en 7800+ werd dat opgelost door de cartridge te identificeren (MD5 hash) en de 2600+/7800+ kiest dan de juiste soort om de cartridge te dumpen naar RAM. Nadeel is wel dat er constante firmware updates nodig zijn en Retro Games ltd staat helaas niet goed bekend om hun updates en after sales.

Maar, inderdaad, live communiceren met de cartridge is niet mogelijk, dus compatibiliteit zal niet 100% zijn, zeker met after market producten.
edit:
Net een filmpje van ZPH op Youtube bekeken. Bijzonder is dat de cartridges wel live worden aangesproken. Er is aangegeven dat bijvoorbeeld de Picocart werkt!

[Reactie gewijzigd door Atarimuseum_NL op 10 oktober 2026 17:25]

Met cassettes wordt hier bedoelt cartridges, niet analoge cassette bandjes, zoals via de Atari 1010. Groot verschil.
Of zoals de Commodore 64 met Datasette. Zelf heb ik vroeger ook nog een Commodore PET 2001 gehad.
Mijn zwager had er een met casettebandjes. Meer dan 100 of zo. Impossible Mission was een game die er erg goed uitzag voor die tijd.
A new visitor..stay a while..
Stay . . . . . Foreveh . . . .
Oh zijn dat de eerste woorden? Dat eerste stuk heb ik nooit kunnen verstaan... Anawawedida, stay a while, staaay forever! :+

Trouwens even gezocht of het niet another visitor moet zijn ipv a new visitor, want zoals ik hierboven zei dacht ik wel 6 lettergrepen te horen, en ik vind inderdaad dat mensen dat zeggen.

Wat een briljante frustrerende game trouwens, heb er vroeger vele uren mijn tanden op stuk gebeten. Het is ook een game die ik lekker in mijn herinnering laat en niet meer in een emulator ga proberen of zo, heb geen zin meer in die kamers waar je 3 seconden had voordat een van die robots de muur targette en de hele kamer bzzzzzt zei :+
Ik liet hem wle eens express naar beneden vallen vanweg die aaaaahh
De PET 2001. Ongeëvenaard futuristisch uitziende machine, waarop ik bij een vriendje mijn eerste race-spelletje schreef, in die paar KB. Véél te laat thuis (diep in nacht), werd niet gewaardeerd.
Wij hadden de 800xl. Met cartridges, cassettebandjes en floppy disks.
Lucky bastard :)

Ik had de 600XL met geheugenuitbreiding van 16KB naar 64KB. Dan ging er zo'n dikke 64KB unit achterop (een 1064M) in een slot. Eigenlijk suf, want je zou denken dat je dan 80KB had maar nee, de interne 16KB ging dan "uit". Met cassettespeler erbij ook inderdaad. Floppy's had ik niet/kende ik toen nog niet, pas toen ik bij pa op de zaak voor 't eerst de 8" floppy's zag.
Helaas is de 600XL deze door diverse uitleenacties door de familie heen verdwenen, inclusief alle games en joysticks. Waarschijnlijk gewoon weggepleurd... mijn kerstkado van begin jaren 80...

[Reactie gewijzigd door Soeski op 9 oktober 2026 11:51]

Idem, good old memories.

Inclusief een flinke stapel boeken om je eigen games te bouwen, met "Adventures with the Atari" als mijn grote favoriet :)
Een een kapotte joystick omdat wij te fanatiek een hardloopspelletje deden...
Bij ons was het international Karate.
Supersnel van links naar rechts met de joystick. Een zwarte, vierkant met een lange stick en een rode knop rechtsboven volgens mij :-)
Ik denk dat Kevin geen ervaring heeft met games op cassettebandjes ;) Generatieverschil. Kan gebeuren!
De oorspronkelijke vertaling gebruikt voor het engelse cartridge is cassette in NL.
Retro computing is net als met audio receiver en platenspelers weer helemaal in he. Nog even en we dragen weer broeken met wijde pijpen en schoenen met bolle neuzen en Ball jeans hahahaha.

Nee helemaal leuk hoor hdmi en wat modernere snufjes leuk maar blijf zo dicht mogelijk bij het origineel
Ik heb een The Spectrum en het idee van een HDMI poort en USB poorten voor joystick en opslag is ook erg leuk maar mis de opties voor het laden van cassette om al mijn eigen brouwsels in te laden, mis de optie om een USB floppydrive te laten zien zoals de oude Disiple interface en ik mis de interface poort om mijn oude hardware weer te laten werken.
Maar verder met een 4gb gamepack is het weer oude tijden herleven. Niet online hoeven gaan, geen verhaal lijnen (ok, er zijn wat tekst games), geen hoge systeem eisen en tegelijk verbazen wat men allemaal uit die beperkte video en audio kon halen. Zelfs tot op vandaag worden nieuwe games en spectaculaire demo's geschreven.
Die wijde pijpen die zijn ook weer in he net zoals alle retro spullen die we koesteren.

Ik heb zelf vroeger ook op een 2600 atari spelcomputer gespeeld samen met een neefje die had die gekregen van zijn vader voor kerstmis dacht ik, tevens had hij best veel catridges erbij waarmee wij ons nooit verveelden maar dan heb ik over misschien 40 jaar geleden toen ik nog jong en onervaren was.


astroids had ik ook nog gespeelt.
is receiver ooit weggeweest dan? Daarmee bedoel je neem ik aan losse versterker en boxen....oftewel een echte Hifi-set.
Platenspeler markt is inmiddels wel een slag groter en breder. Het is ook geen "retro" meer, maar meer een alternatieve manier van muziek luisteren/verzamelen geworden. Hedendaagse muziekanten die nog steeds nieuwe platen uitbrengen, nieuwe drukken van oude releases, etc.
Retro computing is net als met audio receiver en platenspelers weer helemaal in he. Nog even en we dragen weer broeken met wijde pijpen en schoenen met bolle neuzen en Ball jeans hahahaha.

Nee helemaal leuk hoor hdmi en wat modernere snufjes leuk maar blijf zo dicht mogelijk bij het origineel
Wat valt er te lachen?
Ik heb hier een prima werkende 800XL met tape en floppy. Af en toe retro Mr Robot And His Robot Factory, Encounter!, Pac-Man en Montezuma's Revenge spelen, net als 45 jaar geleden. Ook nog een 2600 met een berg cartridges. Blijft leuk,.

[Reactie gewijzigd door dirks op 8 oktober 2026 21:29]

Ik heb ook nog steeds de 2600 :) Ligt al sinds de C64 en een Amiga (die ook al liggen te verstoffen) 40+ jaar ergens op zolder..verhuist wel altijd mee, zelfs straks naar Japan. :) Over 45 jaar is het vrijwel zeker niet meer mogelijk om de playstation 5 van mijn zoon nog werkend te krijgen...die atari, C64 en Amiga nog wel
Van de 800Xl heb ik tien jaar geleden wel 1 of meer elko's moeten vervangen met de soldeerbout. Standaard onderdelen die ik had liggen. Daarnaast heb ik in 2013 van een Griek een floppy emulator gekocht, daarmee kun je images vanaf een sd kaart starten.
Bij mij waren bijna alle geheugenchips ook overleden. Die waren veel lastiger te vinden helaas.
je kan bij lotharek.pl een 64KB ram replacement kopen. dan ben je gelijk van die onbetrouwbare MT chips af. bijkomend voordeel, als je een 600xl hebt dan heb je gelijk 64kb
En wij maar hopen op een remake van de ATW (Atari Transputer Workstation).
Die was er al (als VME kaart dan voor Mega STs)

https://www.geekdot.com/atw800_2/
Ik had de 600XL met de Atari Datarecorder en de Atari 1064 geheugenuitbreiding (48KB!)
edit:
Ik lees dat je er ook weer echt op kan programmeren: Ik heb het boek Het Geheim Van De Drie Burchten nog! Eerst een listing intypen en dan spelen! Lijkt me wel gaaf!

[Reactie gewijzigd door qbig1970 op 8 oktober 2026 23:29]

Ah, het Geheim van de Drie Burchten! Die heb ik meerdere malen geleend bij de lokale bibliotheek en vervolgens ingeklopt op mijn 600XL.

De reden dat ik hem meerdere malen moest inkloppen was omdat ik dus juist geen datarecorder had (later wel gekocht) :+

Binnen mijn dorp was het aantal mensen dat een Atari 8-bit computer had op 1 hand te tellen (dus weinig mogelijkheden om "ervaringen" te delen ;)) en de HCC bijeenkomsten in Zwolle waren primair gefocust op C64 en MSX: gelukkig voor mij was de De Wit in Zwolle (een speelgoedwinkel) waarbij ik nagenoeg uren kon kijken in de schappen welke computerspel ik ging halen (uiteraard na reviews te hebben gelezen in 8-bit homecomputer magazines bij de lokale bibliotheek).

Later via-via een 800XL op de kop kunnen tikken om vervolgens de overstap te maken naar de Atari ST (1040STf). Leuke is dat ik al deze apparaten nog heb en dat ze ondertussen zijn voorzien van wat hedendaagse mogelijkheden zoals het gebruik van een USB-stick al dan niet SDKaart.
Jammer dat ik alles jaren geleden weg gedaan heb. Ik had ook een 800xl en begon met Cartridges, maar ook met cassette bandjes die ik via een cassette afspeler kon gebruiken. Later kwam dat een diskette station bij met 5 1/4 inch diskettes. Ik had wel wat leuke games en zo. Ik weet niet meer hoe het heet, maar er was een game dan moest je vanaf de ene kust naar de andere kust van Amerika racen met een aantal tussenstops.
Story of my 80's - 90's teenage life :)

Heb zelf nooit een Atari gehad, begon op een Sony Hitbit (MSX1), was ook met floppy, cartridge en casette. m'n buurman had een Commodore 64 en veel van mijn vrienden en familie hadden al een Amiga 500, daarna hadden mijn ouders ook een Amiga 500 en 1200. Weet wel dat Atari ST de grote concurrent was van Amiga (Atari ST was beter met MIDI audio onder andere, maar minder op grafisch vlak enzo).
En het leuke is dat de Amiga de rechtstreekse 16 bit opvolger van de Atari 8 bit is. Dezelfde mensen werkten daaraan
Erg cool dat de originele cartridges hierin kunnen én werken.

Maar verder vind ik het een leuk dingetje om eens wat herinneringen op te halen, maar daarna belandt het waarschijnlijk vrij snel onder een laag stof.

Goede herinneringen trouwens. Mijn broer en ik speelden dat destijds bij onze neef die zo'n Atari had.

En hij kwam bij ons langs om op de C64 te spelen.

Van dat soort jeugdsentiment moeten dit soort devices het hebben. Maar het kan waarschijnlijk alleen maar tegenvallen omdat de herinneringen mooier zijn.
Intruder alert INTRUDER ALERT

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn