Huizenkoper heeft meer keuze, maar strijd om tussenwoning blijft hevig

Dat blijkt uit donderdag gepubliceerde cijfers van makelaarsvereniging NVM. In de maanden juli, augustus en september stonden bij NVM-makelaars circa 39.000 bestaande woningen te koop. Dat is bijna een kwart (24 procent) meer dan in dezelfde periode een jaar eerder.

"Meer aanbod geeft woningkopers iets meer lucht", zegt NVM-voorzitter Lana Goutsmits-Gerssen. "Ze hebben meer keuze, kunnen vaker een tweede bezichtiging plannen en krijgen bij sommige woningen meer ruimte om te onderhandelen."

Het grotere aanbod leidde niet tot meer verkopen. Makelaars verkochten het afgelopen kwartaal ongeveer 41.700 huizen, vrijwel evenveel als een jaar geleden. De gemiddelde verkoopprijs kwam uit op 503.000 euro. Dat is een stijging van 1,8 procent ten opzichte van een jaar geleden. Ten opzichte van het vorige kwartaal is de gemiddelde verkoopprijs iets gezakt.

Dat laat zien dat de huizenprijzen minder hard stijgen vergeleken met voorgaande kwartalen. De NVM benadrukt dat de woningmarkt desondanks krap blijft en dat er grote verschillen zijn per regio en woningtype.

Het ruimere aanbod is vooral te danken aan het grotere aantal beschikbare appartementen dat op de markt kwam. Volgens de NVM is dat een gevolg van het nog steeds op grote schaal te koop aanbieden van voormalige huurwoningen, de zogeheten uitpondgolf.

Onder invloed van de zomervakantie lag het aantal transacties afgelopen kwartaal opvallend lager: ten opzichte van het tweede kwartaal daalden de verkopen met 8 procent. Hoewel een dip in de zomer gebruikelijk is, viel de daling dit jaar iets groter uit dan normaal. Ook onzekerheid bij kopers en een licht afnemende vraag spelen hierbij een rol.

De lokale verschillen zijn groot. In Zuidwest-Drenthe stegen de prijzen op jaarbasis het hardst, met gemiddeld 8,3 procent. Ook in Noord-Limburg gingen de prijzen flink omhoog (6,7 procent). Aan de andere kant van het spectrum daalden de prijzen licht in Zeeuws-Vlaanderen, de rest van Zeeland en in de regio's Haarlem en Leiden. In de regio Groot-Amsterdam veranderde weinig aan de gemiddelde verkoopprijs: daar bleef de stijging steken op 0,6 procent.

Het is dus moeilijk te spreken over een landelijk gemiddelde, aangezien de huizenprijzen niet alleen per regio, maar ook per woning enorm verschillen. De situatie in de buurt en de kenmerken van een woning bepalen welke kansen kopers en verkopers hebben.

Uit een analyse van de NVM en datadienst Brainbay blijkt dat goed onderhouden en verduurzaamde huizen sneller van eigenaar veranderen dan woningen waar nog veel aan moet gebeuren. Daarbij wordt gekeken naar de staat van onderhoud van het pand en het energielabel.

Hoewel woningzoekenden het afgelopen kwartaal gemiddeld meer te kiezen hadden dan een jaar geleden, blijft het aanbod krap. Er staan nog altijd aanzienlijk minder woningen te koop dan er vraag naar is. Vooral voor wie op zoek is naar een tussenwoning blijft het lastig.

Ook het aanbod van nieuwbouwhuizen is gegroeid. Dat is gestegen naar het hoogste niveau sinds eind 2015. Aan het einde van het derde kwartaal stonden bij NVM-makelaars circa 21.500 nieuwbouwhuizen te koop, een stijging van ongeveer 17 procent vergeleken met een jaar eerder. Dat werd onder andere veroorzaakt door nieuwe bouwprojecten die op de markt kwamen.

In de maanden juli, augustus en september namen makelaars zo'n 8.200 nieuwbouwwoningen in verkoop. Dat zijn er ongeveer duizend meer dan in hetzelfde kwartaal vorig jaar, al heeft dat niet direct geresulteerd in meer verkopen. Het aanbod sluit namelijk niet goed aan op de vraag.

Ruim zes op de tien beschikbare nieuwbouwwoningen (63 procent) bestaan uit appartementen, die vaak klein en sterk vergelijkbaar zijn. Volgens de NVM zorgt dit wel voor meer onderlinge concurrentie tussen bouwprojecten, maar leidt het niet tot lagere prijzen of grotere woningen. De makelaarsorganisatie pleit daarom voor een gevarieerder aanbod dat beter aansluit op de daadwerkelijke woonwensen en het budget van kopers.

"Bij nieuwbouw moeten woonwensen centraal staan. Eenzijdig aanbod van kleine appartementen biedt niet voor iedere woningzoeker een passende woning. Zet de schaarse bouwcapaciteit in voor een gevarieerd aanbod dat aansluit op wat mensen zoeken en kunnen betalen", zegt voorzitter Lana Goutsmits-Gerssen van de vakgroep NVM Wonen. Ook lange bouwtijden en hoge overbruggingskosten maken de stap naar een nieuwbouwwoning lastiger. Passender aanbod zou die stap makkelijker moeten maken.