Nederlands Dachau Comité hield twijfel over kampverhaal 99-jarige veteraan stil

Wilbrink verscheen regelmatig in de media met zijn verhaal. Ook was hij een graag geziene gast op herdenkingsbijeenkomsten. Daarnaast ging Wilbrink langs scholen om over zijn ervaringen in Dachau te spreken en zijn oorlogsverleden te delen.

Dachau-onderzoeker Jos Sinnema kreeg argwaan toen in 2023 de biografie van Wilbrink verscheen. In het boek stonden een aantal opvallende beweringen, die niet overeenkwamen met de herinneringen van andere kampbewoners. Het ging onder meer over een vermeend bloedbad tijdens de kerstviering van 1942.

Toen Sinnema dieper ging graven, bleek uit niets dat Wilbrink überhaupt in Dachau had gezeten. "Ik weet op basis van mijn bronnenonderzoek met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat hij er niet is geweest", zegt Sinnema tegen RTL Nieuws. De omroep zelf ontdekte dat een hoge Poolse onderscheiding waar Wilbrink in mei in een interview over had gesproken helemaal niet bestaat.

Uiteindelijk ging er een lange lijst van onjuistheden naar het Nederlands Dachau Comité (NDC). "We zijn ons toen rot geschrokken", zegt voorzitter Wilmar Jaeger tegen NU.nl.

Het NDC dacht als stichting die ooit is opgericht door oud-gevangenen op de hoogte te zijn alle verhalen van Nederlandse oud-gevangenen. "We dachten echt even dat we misschien een verhaal over het hoofd hadden gezien", zegt Jaeger over het verleden van Wilbrink.

Na onderzoek in samenwerking met kamp Dachau en gesprekken met andere historici kwam het NDC vorig jaar zelf ook tot de conclusie dat Wilbrink zijn oorlogsverleden en tijd in Dachau had verzonnen, zegt Jaeger. De stichting probeert sindsdien de verspreiding van zijn biografie tegen te gaan. De voorzitter kan niet zeggen of dat ook is gelukt.

Publicist Hans Vogelzang haalde voor Historisch Nieuwsblad nog meer onwaarheden boven water. In een deze week verschenen artikel schrijft hij onder meer dat de naam Wilbrink niet op de lijst staat van Nederlanders die in concentratiekamp Dachau hebben vastgezeten. Het NIOD, dat na de bevrijding in 1945 is opgericht om informatie over de Tweede Wereldoorlog te verzamelen, bevestigt dat aan persbureau ANP.

Wilbrink zegt daarover dat hij geen kampnummer had, maar dat gaat er bij Vogelzang en het NDC niet in. "Er is niet één verhaal van iemand die in concentratiekamp Dachau heeft gezeten zonder nummer", zegt Jaeger tegen RTL Nieuws.

Dat het NDC de onwaarheden van Wilbrink de afgelopen maanden niet aan de grote klok heeft gehangen, was deels uit empathie. "We zijn ervan overtuigd dat Wilbrink denkt dat hij dit heeft meegemaakt", zegt Jaeger tegen NU.nl. "We weten als geen ander wat een oorlogstrauma kan doen met de verhalen in je hoofd." Vogelzang is in gesprek met RTL Nieuws stelliger in zijn mening over Wilbrink. "Zijn verhaal moet stoppen", zegt hij.

Daarom heeft het NDC eerst de informatie in kleine kring gedeeld, bijvoorbeeld met de uitgeverij van de biografie van Wilbrink, het nationaal Veteranen Platform en het Nationaal Comité 4 en 5 mei.