Russische laborante overleden aan pest, zo'n 200 mensen in quarantaine
Een 28-jarige laboratoriummedewerkster in het Russische Irkoetsk is donderdag overleden aan de pest. Ze zou per ongeluk een reageerbuis met pestbacteriën hebben gebroken. Zo'n 200 mensen met wie ze contact had, zijn uit voorzorg in quarantaine geplaatst. De autoriteiten hebben de diagnose niet bevestigd.
Ernstige longaandoening na incident in laboratorium
De vrouw werkte volgens berichten bij het Pestbestrijdingscentrum van Siberië in Irkoetsk. Het verhaal over de gebroken reageerbuis zou van haarzelf afkomstig zijn. Dat is niet onafhankelijk bevestigd.
Dinsdag kreeg ze ernstige longklachten. Ze belandde in het ziekenhuis, waar ze twee dagen later overleed.
Waarom het laboratorium pestbacteriën had
Het instituut in Irkoetsk is gespecialiseerd in de pest. Onderzoekers werken er met levende pestbacteriën. Het instituut valt onder de Russische gezondheidswaakhond Rospotrebnadzor. Het houdt de natuurlijke pesthaarden in Siberië in de gaten: gebieden waar de ziekte van nature onder dieren voorkomt.
Onderzoekers van het instituut bestudeerden bijvoorbeeld vlooien in het Altajgebergte, Toeva en Transbaikalië. Daarvoor onderzoeken ze bloed van mensen en dieren en organen van gevangen kleine zoogdieren.
Onbevestigde berichten over werkreis naar Boerjatië
In Russische media circuleert ook een andere lezing. Volgens onbevestigde berichten raakte de vrouw besmet tijdens een werkreis naar Boerjatië. Daar zou bij de grens met Mongolië een uitbraak van de pest zijn gemeld.
Aleksej Tsydenov, het hoofd van de republiek Boerjatië, spreekt dat tegen. Volgens hem heeft de vrouw Boerjatië niet bezocht. Hij zegt ook dat er in de republiek geen uitbraken zijn, ook niet in de grensstreek met Mongolië.
Autoriteiten bevestigen pest in Rusland niet officieel
De Russische autoriteiten spreken van een incident met een gevaarlijke stof. Of het om de pest gaat, hebben ze niet officieel bevestigd. Volgens berichten is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar mogelijke overtredingen van de veiligheidsregels. In Irkoetsk zijn publieke bijeenkomsten voorlopig afgelast.
Volgens de autoriteiten is nog niemand van haar contactpersonen ziek geworden. Ze staan allemaal onder medisch toezicht. Zo'n honderd van hen zijn ter controle opgenomen in het ziekenhuis. De anderen wachten thuis in quarantaine af of ze binnen de incubatietijd ziek worden. Dat is de periode tussen een mogelijke besmetting en de eerste klachten.
Pest eiste in middeleeuwen tientallen miljoenen levens
In de middeleeuwen veroorzaakte de pest een grote epidemie. Rattenvlooien droegen de bacterie over op mensen. Tientallen miljoenen mensen kwamen om.
Pas in de 19e eeuw werden uitbraken zeldzamer, doordat de hygiëne en de gezondheidszorg verbeterden.
Waar komt de pest nog voor?
Tegenwoordig raken jaarlijks nog enkele duizenden mensen besmet, vooral in landen waar de gezondheidszorg tekortschiet. De pest komt voor op alle continenten behalve Oceanië. Sinds de jaren negentig zijn de meeste besmettingen bij mensen in Afrika vastgesteld. Congo-Kinshasa, Madagaskar en Peru zijn het zwaarst getroffen.
De afgelopen jaren meldden ook Tanzania, Oeganda, de Verenigde Staten en Bolivia gevallen. In Azië ging het om China, Kirgizië, Mongolië en Rusland. De meest actieve haarden in Azië liggen in China. In Europa zijn de laatste jaren geen gevallen gemeld.
De bacterie circuleert van nature onder kleine zoogdieren en hun vlooien. Waar zulke haarden bestaan, blijft er een risico voor mensen.
Er bestaat geen vaccin tegen de pest. Als de ziekte vroeg genoeg wordt ontdekt, kunnen patiënten worden behandeld met antibiotica.

Venetiaanse arts tijdens de pestepidemie rond 1800 (@Jan van Grevenbroeck)