Verkiezingen Brazilië: Lula en Flávio Bolsonaro in nek-aan-nekrace
Ruim 160 miljoen Brazilianen gaan vandaag naar de stembus voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. De strijd gaat tussen de 80-jarige linkse president Luiz Inácio Lula da Silva en senator Flávio Bolsonaro, de oudste zoon van de rechtse oud-president Jair Bolsonaro. In de peilingen voor een mogelijke tweede ronde gaan de twee gelijk op, waardoor de verkiezingen in Brazilië waarschijnlijk pas op 25 oktober worden beslist.
Verkiezingen Brazilië: tweede ronde verwacht
Om in de eerste ronde direct te winnen, moet een kandidaat meer dan 50 procent van de stemmen halen. Dat lijkt onwaarschijnlijk. Haalt geen van beiden die meerderheid, dan nemen ze het in de tweede ronde opnieuw tegen elkaar op.
Volgens een peiling van Quaest van eind september krijgen Lula en Bolsonaro in die tweede ronde allebei 42 procent. In de eerste ronde komt Lula uit op 39 procent en Bolsonaro op 34 procent. Sinds 2002 was bij elke presidentsverkiezing een tweede ronde nodig. In Brazilië geldt een stemplicht.
De verkiezingen staan bekend als een strijd waarin kiezers vooral tégen een van de kandidaten stemmen. Wantrouwen en schandalen overheersen de campagne.
Lula wil een vierde termijn
Lula is uit op een vierde termijn als president. Onder zijn bestuur bleef de werkgelegenheid redelijk stabiel, maar het land kampt met een historisch hoge staatsschuld en een hoge rente. Daarnaast hebben veel huishoudens zware schulden. Kiezers vrezen dat Lula's sociale uitgaven de economische crisis verergeren.
Flávio Bolsonaro neemt de plek van zijn vader in
Flávio Bolsonaro profiteert van de aanhang van zijn vader. Jair Bolsonaro zit een celstraf van 27 jaar uit voor zijn rol in de poging tot een staatsgreep na de verkiezingen van 2022. Door een eerdere veroordeling uit 2023 mag hij bovendien acht jaar lang niet aan verkiezingen deelnemen. Flávio heeft aangekondigd dat hij zijn vader amnestie verleent als hij de verkiezingen wint.
De senator pleit voor fiscale hervormingen en een harde aanpak van criminaliteit. Tegenstanders zien hem als politieke erfgenaam met nauwe banden met de Amerikaanse regering van president Donald Trump.
Corruptieschandaal rond Banco Master
Over de campagne hangt de schaduw van een corruptieschandaal rond de omgevallen Banco Master. De val van de bank bracht een netwerk van politieke beïnvloeding en feestjes aan het licht. Daarbij zouden politici en rechters van het Hooggerechtshof betrokken zijn.
De nieuwssite Intercept Brasil meldde in mei dat Flávio Bolsonaro met voormalig bankeigenaar Daniel Vorcaro had onderhandeld over een toezegging van 134 miljoen reais. Dat geld was bedoeld voor een film over het leven van zijn vader. Flávio bevestigt dat Vorcaro de film zou financieren, maar ontkent dat hij iets verkeerds heeft gedaan. Volgens hem ging het om privésponsoring zonder tegenprestatie. Vorcaro werd in maart opgepakt op verdenking van een poging tot omkoping van een oud-directeur van de centrale bank, wat hij ontkent.
Geweld en corruptie grootste zorgen bij verkiezingen Brazilië
Naast de economie domineren stijgende criminaliteit, onveiligheid en de dreiging van buitenlandse inmenging het debat. Volgens peilingen maken kiezers zich het meest zorgen over geweld, gevolgd door corruptie en de kosten van levensonderhoud.
Lula zei onlangs tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties dat Brazilië "niemands achtertuin" zal zijn. Daarmee doelde hij op wat hij ziet als pogingen van Trump om de verkiezingen te beïnvloeden.
Ook internationaal staat er veel op het spel. Brazilië beschikt over grote voorraden zeldzame aardmetalen, olie en landbouwgrondstoffen. De uitslag heeft daardoor gevolgen voor de handelsbetrekkingen met zowel de Verenigde Staten als China.
Donald Trump en Flavio Bolsonaro mei 2026 (@Unknown photographer - WikimediaCommons)