Amerikaanse regering zet EU onder druk om dieselreserves

Liveblog

1. Gepubliceerd op 10:54

   Amerikaanse regering zet EU onder druk om dieselreserves

   De Amerikaanse regering vraagt de EU om de komende zes maanden minstens een derde van haar strategische dieselreserves op de markt brengt om de wereldwijde stijgende dieselprijs te drukken. Volgens Amerikaanse en Europese bronnen met wie Politico sprak, heeft de Amerikaanse regering het plan deze week gepresenteerd. De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, zet de EU expliciet onder druk en schrijft op X dat Europa klaar moest staan om per direct dieselreserves vrij te geven.

   Het vrijgeven van de reserves is een alternatief voor een mogelijk diesel-exportverbod vanuit de VS. Daar dreigde Trump eerder deze week mee. Door de oorlog in Iran staan de dieselprijzen al weken op recordhoogte; een doorn in het oog voor Trump, die komende november de tussentijdse verkiezingen wil winnen.

   De EU heeft een reserve van meer dan driehonderd miljoen vaten, het grootste deel daarvan ligt in Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en Polen. De Amerikaanse regering wil dat minstens 120 miljoen vaten direct op de markt komen. Het is een dilemma voor Europa, schrijft persbureau Reuters: het continent wil een lagere dieselprijs, maar ook reserves behouden in geval dat de brandstofcrisis zich nog verder verdiept als de VS en Iran geen vredesakkoord bereiken.

   Frankrijk zou een voorstel hebben gedaan om 50 miljoen vaten vrij te geven, schrijft Reuters op basis van een ingewijde. De lidstaten zouden al telefonisch overlegd hebben, maar daar is nog geen beslissing genomen. Deze middag staat er een nieuw overleg gepland, schrijft het persbureau.

   Een woordvoerder van de EU benadrukt dat een mogelijke vrijgave alleen binnen het Internationaal Energieagentschap (IEA) kan worden afgesproken. De Eurocommissaris van Energie, Dan Jørgensen, zegt tegen Euronews dat de lidstaten momenteel in overleg zijn met de IEA.

   Uma Kagenaar

   Lees ook: Angst voor winter met dure energie verdringt herinnering aan heetste zomer: Europees klimaatbeleid onder druk
2. Gepubliceerd op 05:35

   Trump haalt bij campagnemarathon midterms uit naar Democraten

   De Amerikaanse president Donald Trump is donderdag begonnen aan een campagnemarathon van 32 dagen, met stops in Texas en Oklahoma. Hij wil Republikeinse kandidaten een steun in de rug geven, nu het ernaar uitziet dat zijn partij moeite gaat hebben om bij de tussentijdse verkiezingen van november haar krappe meerderheden in het Congres te behouden.

   Trump wil het gezicht van de Republikeinse campagne voor de midterms zijn. 'Doe maar alsof ik meedoe, alsjeblieft, want ik sta op het stembiljet', zei de president in de stad Durant, in de staat Oklahoma. Ook haalde hij uit naar de Democraten: 'Ze gaan ons land kapotmaken als ze weer aan de macht komen.'

   'En als we niet winnen, stellen ze me uiteindelijk in staat van beschuldiging', zei de president. Hij doelde daarmee op het feit dat de Democraten in het Huis van Afgevaardigden een breed scala aan onderzoeken voorbereiden naar Trump, zijn familie en zijn regering voor het geval ze de meerderheid in de Kamer winnen.

   Tijdens een eerdere stop in Texas riep Trump kiezers daar op om te stemmen op Ken Paxton, de Republikeinse kandidaat voor de Senaat, op wiens kandidatuur hij eerder kritiek heeft geuit.

   Dat Trump het campagnepad opgaat, plaatst sommige partijgenoten die herkozen hopen te worden voor een dilemma. De president heeft zijn populariteit in peilingen tot een dieptepunt zien dalen. De oorlog in Iran en hoge brandstofprijzen zorgen voor veel onvrede.

   Republikeinse kandidaten moeten daarom beslissen of ze samen met Trump campagne willen voeren. Ze kunnen de stemmen van zijn trouwe MAGA-achterban goed gebruiken, maar zwevende kiezers zijn mogelijk minder enthousiast over gezamenlijke optredens met de president.

   ANP

   
3. Gepubliceerd op 05:10

   VS-overheidsmedewerker gearresteerd om vermeende steun Houthi's

   Een Amerikaanse overheidsmedewerker is donderdag gearresteerd wegens vermeende steun aan de door Iran gesteunde Houthi-militie. Dat heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie laten weten.

   De medewerker van het ministerie van Energie is aangeklaagd wegens een poging om materiële steun of middelen te verstrekken aan de Houthi's. De VS beschouwen die als een buitenlandse terroristische organisatie.

   Volgens het ministerie van Justitie is de man naar het buitenland gereisd en heeft hij zijn specialistische kennis ingezet om de Houthi's te helpen. Hij zou ook materialen hebben aangeschaft voor de bouw van explosieven en drones.

   ANP
4. Gepubliceerd op 00:09

   WaPo: Regering-Trump gebruikt overheidsgeld voor politieke spotjes

   In de Verenigde Staten is in aanloop naar de parlementsverkiezingen van november discussie ontstaan over spotjes die de regering laat uitzenden. Die lijken op campagnefilmpjes en worden betaald met geld dat door het Congres eigenlijk was bestemd voor zaken als grensbewaking en de bestrijding van drugscriminaliteit, komt naar voren uit onderzoek voor de krant The Washington Post.

   Een van de filmpjes lijkt erg op een video van 30 seconden die het campagneteam van Trump produceerde in 2024, concludeert de krant. De timing is gevoelig, want bij de verkiezingen van komende maand dreigen de Republikeinen van Trump hun meerderheid in het Congres te verliezen.

   Bronnen rond de regering ontkennen dat de filmpjes campagnevideo's zijn. Trump staat zelf niet op het stembiljet en kijkers worden ook niet opgeroepen om te stemmen, menen deze bronnen. 

   Democraten denken daar anders over en stellen dat belastinggeld zonder toestemming van het Congres wordt misbruikt voor politieke doeleinden. (ANP)
5. Gepubliceerd op 16:33, Gisteren

   Internationaal Strafhof verliest zorgverzekeraar na Amerikaanse druk

   Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag heeft haar samenwerking met de internationale zorgverzekeraar AXA beëindigd. Daarmee wil het ICC voorkomen dat AXA zich weldra gedwongen voelt het uit eigen beweging te doen, uit vrees voor Amerikaanse sancties. Dat meldt de Britse krant Financial Times vandaag.

   Het verlies door het ICC van haar zorgverzekeraar is een nieuwe klap in de Amerikaanse campagne tegen de gezaghebbende internationale rechtbank. Het ICC in Den Haag heeft tot taak de zwaarste misdaden en misdadigers ter wereld te vervolgen. Vorige maand veroordeelde het ICC Mahamat Said Abdel Kan, voormalig militieleider in de Centraal Afrikaanse Republiek, voor vier gevallen van misdaden tegen de menselijkheid wegens onder meer grootschalige foltering.

   Meer dan 120 landen erkennen de rechtbank. Voornaamste afwezigen zijn India, Israël, China, Rusland en de VS. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is het ICC politiek gemotiveerd, vooringenomen tegen de VS, en tast de rechtbank de ‘soevereiniteit van de VS en haar bondgenoten’ aan.

   Hoewel ook eerdere Amerikaanse regeringen zich tegen het ICC keerden, is de concrete steen des aanstoots nu een internationaal arrestatiebevel van het ICC tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, een bondgenoot van de VS, en de voormalige Israëlische defensieminister Yoav Gallant. Beiden worden gezocht wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid gepleegd tegen de burgerbevolking in Gaza, onder meer wegens ‘uithongering als oorlogsmethode, het moedwillig aanvallen van burgers, en andere inhumane acties’.

   Eerder sanctioneerden de VS al individuele medewerkers van het ICC, waaronder negen rechters en de hoofdaanklager. Zij ondervinden nu hinder bij het boeken van hotelkamers, aanvragen van een credit card, of zelfs het ontvangen van pakketjes via een Amerikaanse bezorgdienst. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft beloofd het ICC ‘steen voor steen’ te ontmantelen.

   Niger, Burkina Faso, Venezuela, Mali en Chad hebben inmiddels aangekondigd het instituut te verlaten.

   Het ICC heeft volgens de Financial Times een nieuwe, nog onbekende verzekeraar gevonden.

   Remco Andersen

   Lees ook: Regering-Trump bereidt sancties voor tegen Internationaal Strafhof in Den Haag

   
6. Gepubliceerd op 11:46, Gisteren

   VS organiseren bijeenkomsten over toekomst Navo met select groepje landen

   De Trump-regering organiseert deze maand een bijeenkomst over de toekomst van de Navo, maar heeft een aantal belangrijke lidstaten daar niet voor uitgenodigd. Vertegenwoordigers van onder meer het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de Baltische staten zijn niet welkom bij de ontmoeting in Polen. Dat meldt nieuwswebsite Politico op basis van gesprekken met zes diplomaten.

   Er is nog weinig bekend over deze nieuwe werkgroep, die in het leven is geroepen door Elbridge Colby, de beleidschef van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Afgelopen juni deelde Colby foto’s van de eerste groepsbijeenkomst in Bergen, Noorwegen. Volgens de beleidschef waren de aanwezigen ‘Navo-bondgenoten die hun bestedingsverplichtingen van Den Haag in hoog tempo nakomen’. Tijdens de Navo-top van juni 2025 hebben lidstaten toegezegd om jaarlijks 5 procent van hun bbp aan defensie te besteden.

   Tijdens die eerste bijeenkomst in Noorwegen waren naast het gastland ook Zweden, Finland, Polen, Duitsland en Nederland aanwezig. Diplomaten die onderdeel zijn van deze ‘Bergen-groep’ benadrukken dat het niet de bedoeling is om het Navo-bondgenootschap op te breken. Volgens hen is de groep enkel bedoeld voor het ontwikkelen van ideeën.

   Toch vragen buitengesloten diplomaten zich af waarom hun naties niet mee mogen doen. ‘We doen alles wat er van ons gevraagd wordt’, stelt een functionaris tegen Politico. ‘We proberen te begrijpen hoe we aan de criteria kunnen voldoen en wat precies de bedoeling is van deze vergaderingen. Er is nog niet veel aan ons doorgegeven.’

   Opvallend is dat de Baltische staten niet zijn uitgenodigd voor de ontmoetingen. Litouwen, Estland en Letland lopen respectievelijk voor op alle andere Navo-landen wat betreft het halen van de Navo-norm, blijkt uit cijfers van Statista. In december van vorig jaar noemde de Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, de Baltische staten nog ‘modelbondgenoten’ die ‘speciale gunsten’ zouden krijgen.

   Ook diplomaten die wel betrokken zijn bij de Bergen-groep zien het uitsluiten van belangrijke defensiespelers binnen de Navo, zoals het Verenigd Koninkrijk, als een risico. ‘Het opsplitsen van de Navo is gevaarlijk voor de Verenigde Staten, maar voor Europa is het existentieel.’

   Lisa Belt

   
7. Gepubliceerd op 11:31, Gisteren

   Welkom in dit liveblog

   Hier kunt u terecht voor het laatste nieuws over de politieke situatie in de Verenigde Staten. Lees hier het vorige VS-blog terug.