Na de aanslag is de sfeer in Berlijn gespannen, maar ook strijdbaar. ‘Ze willen dat we ophouden met feesten? Dan moeten we dus verder’

De verdachte van de aanslag tijdens de Pride in Berlijn is door de Duitse politie opgespoord en doodgeschoten. Dat melden Duitse autoriteiten tegenover persbureau DPA. De perswoordvoerder van de Duitse politie meldt op X dat de verdachte, die sinds zaterdagavond voortvluchtig was, met een steekwapen de politie tegemoetkwam. Hij zou vervolgens door de politie zijn neergeschoten. Er is nog geprobeerd om de verdachte te reanimeren. Dit heeft plaatsgevonden in een volkstuincomplex in het Berlijnse stadsdeel Berlijn-Spandau.

De Duitse politie heeft de naam van de doodgeschoten verdachte niet officieel naar buiten gebracht. Vermoedelijk gaat het om de hoofdverdachte Abdul B., die zaterdagavond met een bestelbus inreed op een groep mensen tijdens de Pride-viering in Berlijn. Daarbij werd één persoon gedood en raakten 29 mensen gewond. De Duitse autoriteiten gaan ervan uit dat de aanslag „een islamistische terreuraanslag” was. De politie laat weten niet meer naar andere verdachten te zoeken.

Abdul B. heeft de Duitse nationaliteit en is geboren en getogen in Berlijn. Dat meldt het Openbaar Ministerie van de Duitse hoofdstad. In het verleden is Abdul B. meermaals veroordeeld vanwege geweldsincidenten. Zo werd hij in 2019 schuldig bevonden voor mishandeling op het schoolplein van een middelbare school in Berlijn. De verdachte werd in 2022 veroordeeld vanwege mishandeling en afpersing met geweld.

De sfeer in Berlijn is gespannen. De bestuurder van de aanslag op zaterdagavond, die inreed op een menigte tijdens het Pride-evenement Christopher Street Day, is een dag later op zondagmiddag nog niet opgespoord.

Speciale eenheden kammen de Tiergarten uit met honden en vergrendelen op een gegeven moment het S-Bahn-station Anhalter Bahnhof, zonder resultaat. Autoriteiten waarschuwen voor de verdachte Abdul B. en sluiten geweld of een tweede aanslag niet uit.

„We wilden ergens heen om te rouwen”, zegt Conrad (41) op zondag telefonisch tegen NRC. Hij wil niet met zijn achternaam in de krant omdat hij niet met de aanslag wil worden geassocieerd. „Maar de bijeenkomst bij het homomonument is afgezegd uit veiligheidsoverwegingen.” De bijeenkomst bij het Brandenburger Tor op zondag was snel vol, en ook snel weer voorbij.

Conrad was eerder op de zaterdagavond bij de betreffende viering in het park Tiergarten. De Christopher Street Day in Berlijn is een grote jaarlijkse optocht van uitgedoste wagens. Traditiegetrouw vindt daarna een festival plaats in het park Tiergarten. Om 22.00 uur afgelopen zaterdag, toen veel van de bezoekers al verder waren getrokken naar andere feestjes, reed een bestelbus in op de menigte. Een vrouw is daarbij overleden en er zijn zeker 29 mensen gewond geraakt.

Een vriend van Conrad, die was blijven feestvieren, zag de koplampen van het witte bestelbusje op hem afkomen en wist op tijd weg te springen. „Hij zag hoe andere mensen gewond raakten en probeerde hulp te halen. Maar hij kon in eerste instantie geen woord uitbrengen van de schok”, vertelt Conrad. Hijzelf hoorde van de aanslag omdat hij bezorgde berichten kreeg van vrienden die vroegen of hij „oké” was.

„’s Nachts, nadat we van het nieuws hadden gehoord, gingen de feestjes gewoon door. We dachten ‘what the fuck?’. Ze willen dat we ophouden met feesten? Dan moeten we dus verder. We mogen niet toegeven aan de door hen gezaaide angst.” De aanslag voelde ook abstract, zegt hij, en in eerste instantie ver weg. „Berlijn is een grote stad.”

Bondskanselier Friedrich Merz (CDU) sprak zondag tegenover de pers ferme woorden over de aanslag van zaterdagavond in Berlijn. „Deze criminelen, deze extremisten hebben geen plaats in het hart van onze samenleving”, zei Merz. Hij sprak van „een terroristische aanslag” en deelde zijn medeleven met de slachtoffers. Hij wenste alle gewonden een spoedig herstel toe.

In de Marienkirche in Berlijn vindt een herdenkingsbijeenkomst plaats, nadat een aanslag de jaarlijkse Pride-viering in Berlijn zaterdagavond opschrikte. Een bestelbus reed op een menigte in bij het Tiergarten-park, waarbij volgens de laatste cijfers 29 mensen gewond raakten. Eén vrouw overleed aan haar verwondingen. Volgens het OM zou de verdachte meerdere personen met een steekwapen hebben verwond. Alle gewonden verkeren buiten levensgevaar.

De bondskanselier richtte zich ook tot de lhbti+-gemeenschap: „Laat u niet intimideren. Deze daden hebben maar één doel. Ze willen onze samenleving verdelen”, aldus de bondskanselier. „Wij zijn met meer, wij zijn sterker en wij staan ​​samen in ons land.”

Berlijn verkeert in shock nadat een bestelbus zaterdag is ingereden op een menigte tijdens Christopher Street Day, een van Europa’s grootste Pride-evenementen. Door de aanslag zijn zeker een dode en 29 gewonden gevallen. Voor de Brandenburger Tor in Berlijn hebben duizenden mensen zich vanmiddag verzameld om een minuut stilte in acht te nemen. In saamhorigheid deelden ze hun emoties, van woede tot verdriet.

De Duitse autoriteiten gaan ervan uit dat het inrijden op mensen tijdens de Pride in Berlijn zaterdagavond „een islamistische terreuraanslag” was, dat zegt de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt. Vermoedelijk viel de dader na het verlaten van het voertuig mensen aan met een machete. In totaal raakte 29 mensen gewond, dat is een hoger aantal dan eerder werd genoemd.

Verschillende Duitse media gebruiken de term ‘islamistisch’, die verwijst naar een waaier aan politieke ideologieën binnen de islam, gebaseerd op een strikte interpretatie van de Koran. Duitse media melden dat de man waar de politie naar op zoek is – de 21-jarige Abdul B. – een aanhanger is van Islamitische Staat (IS). De verdachte zou vorig jaar naar het Midden-Oosten zijn afgereisd in een (mislukte) poging zich bij de groep in Syrië aan te sluiten.

‘Geradicaliseerd’

Abdul B. zou eind 2025 zijn gearresteerd op het Berlin Brandenburg Airport tijdens zijn terugreis vanuit Libanon. Anonieme bronnen melden dat hij vervolgens tot mei 2026 werd vastgehouden op verdenking van het voorbereiden van een aanslag, aldus het dagblad Süddeutsche Zeitung. Veiligheidsdiensten zouden de verdachte als „geradicaliseerd en gewelddadig” beschouwen.

Hoewel de verdachte afgelopen mei zou zijn veroordeeld tot één jaar en tien maanden jeugddetentie wegens het „voorbereiden van een terroristisch misdrijf”, werd hij voorwaardelijk vrijgelaten. Het vonnis was volgens Bild niet rechtsgeldig, omdat het Openbaar Ministerie beroep had aangetekend.

De nieuwssite WELT schrijft dat Abdul B. op dit moment zou deelnemen aan een deradicaliserings-programma en als onderdeel daarvan maandag een volgende afspraak hebben.

De gemeente Amsterdam overweegt tijdens de WorldPride Amsterdam extra veiligheidsmaatregelen te nemen. Dit heeft burgemeester Femke Halsema zondag aangekondigd via sociale media. De aanleiding hiervoor is de aanslag tijdens de Pride in Berlijn zaterdag, waarbij één dode viel en zestien gewonden.

In een bericht op Instagram stelt Halsema dat ze heeft overlegd met de rest van ‘driehoek’ – de politiechef van de eenheid Amsterdam en hoofdofficier van justitie – en de organisatie van de Pride. „We houden de veiligheidssituatie scherp in de gaten.”

De WorldPride is een groot mondiaal evenement dat om de twee jaar wordt gehouden en de zichtbaarheid en bewustwording van lhbtqia+- rechten internationaal bevordert. Dit jaar is het evenement voor het eerst in Amsterdam en het duurt tot 8 augustus. Het valt samen met Pride Amsterdam. Dat evenement is op 8 juli begonnen is en eindigt op 8 augustus, en is onder meer bekend van de botenparade door de grachten van de hoofdstad.

Volgens Halsema is de beveiliging van de Pride „altijd van hoog niveau”. Bezoekers zullen zo min mogelijk last hebben van de aanvullende maatregelen, schrijft ze zondag. Een woordvoerder van de burgemeester wil niet toelichten om welke extra maatregelen het zou gaan. „Dat doen we nooit.” De Stichting Pride Amsterdam was niet bereikbaar voor commentaar.

In het opschalen qua maatregelen kan de gemeente Amsterdam verschillende dingen doen. Zo kunnen extra agenten worden ingezet of er kan een ‘veiligheidsrisicogebied’ worden afkondigd. Die laatste maatregel wordt regelmatig ingezet bij voetbalwedstrijden als de politie signalen krijgt dat hooligans met wapens van plan zijn te komen. De politie mag dan in een geselecteerd gebied tussen bepaalde tijden bezoekers preventief fouilleren.  

In Berlijn is zaterdagavond tijdens het jaarlijkse Pride-evenement een bestelbus op een mensenmenigte ingereden. Een vrouw is om het leven gekomen, zestien anderen zijn gewond geraakt, van wie er drie in levensgevaar verkeren. De bestuurder van de bus is voortvluchtig. Volgens de Duitse politie gaat het om de 21-jarige Abdul B. Over zijn motief is niks bekend. Duitse media melden dat hij tot mei vast heeft gezeten voor verschillende misdrijven, zoals zware mishandeling en afpersing.

„De regenboog is vandaag gebarsten. Dit is een zwarte dag voor onze gemeenschap en ons land”, schrijft de grootste queer belangenorganisatie van Duitsland, LSVD+, in een post op sociale media.

De vlaggen bij het Duitse parlement hangen zondag halfstok nadat de avond ervoor een bestuurder in een groep mensen is gereden tijdens een Prideviering in Berlijn. Bondskanselier Friedrich Merz veroordeelde de aanslag als „een gruwelijke daad” en zegt „voortdurend op de hoogte te worden gehouden” door de veiligheidsdiensten, die nog altijd bezig zijn met een klopjacht op één of meerdere verdachten.

Eerder sprak de Berlijnse burgermeester Kai Wegner al van een „aanval op onze vrije en kosmopolitische samenleving”. Premier Rob Jetten gebruikte zondagochtend vergelijkbare woorden in een bericht op X: hij noemt het „een regelrechte aanslag op onze vrije en tolerante samenleving”.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoekt nog of er ook Nederlanders gewond zijn geraakt bij de aanslag in Berlijn, aldus persbureau ANP. In totaal raakten zestien mensen gewond en viel er een dode. Later op zondagmiddag vindt er een herdenkingsdienst plaats op de Pariser Platz in Berlijn.

Bij het slotfeest van de jaarlijkse Pride in Berlijn is zaterdagavond een witte bestelbus ingereden op mensen in stadspark Tiergarten. Daarbij is zeker een persoon overleden en zijn zestien mensen gewond geraakt. Nadat de bestuurder meerdere mensen had aangereden, botste het voertuig op een boom.

Eén of meerdere mensen zijn vervolgens de bus uit gevlucht, aldus de Duitse politie. Volgens getuigen zijn er daarna verschillende mensen met een mes aangevallen, de politie zegt die berichten te onderzoeken.

Er is een klopjacht gaande naar een verdachte. De politie deelde rond 06.30 uur een opsporingsverzoek voor de 21-jarige Abdul B., volgens het Duitse persbureau DPA kwam de man afgelopen mei vrij uit jeugddetentie.

Eerder zei de politie een verdachte op het oog te hebben „die onderdeel lijkt te zijn van het islamistische spectrum”. Meer informatie of duidelijkheid hierover heeft de politie tot dusver nog niet vrijgegeven. Islamisme is een gedachtegoed dat streeft naar de inrichting van de samenleving volgens door de islam voorgeschreven wetten.

Volgens de politie is een vrouw bij de aanval om het leven gekomen. Het dodelijke slachtoffer werd eerst nog gereanimeerd, maar overleed later. Ook zijn er volgens de Duitse brandweer elf mensen zwaargewond geraakt, van wie er drie in levensgevaar zijn. Naast de zoektocht naar de mogelijke verdachten was de politie zaterdagavond laat ook volop bezig met het verhoren van getuigen.

Terwijl de politie de toedracht en het mogelijke motief nog onderzoekt, spreekt Kai Wegner, de burgemeester van Berlijn, al van „een aanval op onze vrije en open samenleving”. Volgens hem hebben mensen tijdens de Pride „vreedzaam en kleurrijk laten zien waar Berlijn voor staat: tolerantie, diversiteit en saamhorigheid” en is dat „op de meest brute manier aangevallen”.

Evacuatie van Pride parade

Er waren zaterdag honderdduizenden mensen op de been voor de Pride parade, die bekendstaat als Christopher Street Day. Bezoekers bij de Brandenburger Tor kregen het verzoek rustig te vertrekken, terwijl op een scherm het woord ‘evacuatie’ verscheen en er sirenes te horen waren.

Christopher Street Day is de benaming die in Duitsland wordt gebruikt voor de jaarlijkse Pride. De naam verwijst naar Christopher Street in New York, waar bezoekers van de homobar Stonewall Inn in 1969 in opstand kwamen tegen een politie-inval. Die Stonewall-rellen worden gezien als het begin van de moderne lhbti+-emancipatiebeweging.

Correctie (26 juli 2026 om 07.32 uur): In een eerdere versie van dit artikel stond dat de verdachte volgens de Duitse politie onderdeel is van „islamitische kringen”, dat moet „onderdeel van het islamistische spectrum” zijn. Dit is hierboven aangepast.