Manchester City sjoemelde met 1 miljard om titels te winnen: zo deed de club dat

Acht keer komt het Engelse woord "sham" voor in de uitspraak van de onafhankelijke Premier League-commissie, die bijna twee jaar onderzoek deed naar de boekhouding van Manchester City. Oftewel in het Nederlands: bedrog, schijnvertoning.

Het oordeel over Manchester City is snoeihard. Volgens Premier League-directeur Richard Masters gaat het om de "ingrijpendste" tuchtzaak in de 34-jarige geschiedenis van de competitie. De straf voor Manchester City moet nog volgen, maar zware puntenstraffen en verplichte degradatie zijn serieuze opties. De zaak legt een bom onder de Premier League.

De veertig pagina's tellende uitspraak geeft een onthullend beeld van hoe de Arabische clubeigenaren onder leiding van sjeik Mansour Bin Zayed Al Nahyan van 2009 tot 2018 ruim 1 miljard euro uit de boekhouding van Manchester City hebben gehouden. In die periode veroverde de club onder meer drie landstitels.

Volgens het rapport wisten de eigenaren sinds hun overname in 2008 dat er grote uitgaven nodig waren om met Manchester City de Premier League te winnen. Vlak voor de overname was City nog een modale volksclub die al veertig jaar geen landskampioen was geworden.

De eigenaren concludeerden dat de sponsorinkomsten structureel omhoog moesten om de komst van de beste spelers en trainers mogelijk te maken. Die kostten toen al tientallen miljoenen euro's aan transfersommen en salarissen.

Maar de zoektocht naar hogere sponsorinkomsten verliep moeizaam. Na een seizoen met bijna 120 miljoen euro verlies vreesde Manchester City in het seizoen 2009/2010 opnieuw een megaverlies te draaien. Het toenmalige record van omgerekend 163 miljoen euro van Chelsea (2006) was zelfs in beeld.

Zelfs voor clubeigenaar en sjeik Mansour, lid van de steenrijke koninklijke familie van de Verenigde Arabische Emiraten, was dat te gortig. De eigenaren hielden er namelijk ook sterk rekening mee dat ze in de komende vijf jaar nog eens grote verliezen zouden lijden.

Ook waren er op dat moment nieuwe financiële regels in de Premier League en Europa in de maak, die voorschreven dat clubs geen grote verliezen mochten lijden. Het doel daarvan was om te voorkomen dat clubs met steenrijke eigenaren alle prijzen zouden winnen.

Met dat in het achterhoofd zocht Manchester City volgens het rapport een manier om de aanstaande regels bewust te omzeilen. De Arabische eigenaren tuigden een schijnconstructie op, waarmee ze 971 miljoen euro aan sponsorgelden verborgen hielden.

Dat deden de clubeigenaren op gewiekste wijze. Manchester City sloot sponsorcontracten af voor bedragen ver boven de marktwaarde. De overeenkomsten bestonden volgens het rapport uit twee delen: een basisbedrag en een extra bedrag.

De sponsoren betaalden het basisbedrag en de eigenaren het extra bedrag. Die laatste vergoeding was veruit het hoogste bedrag in de overeenkomst. Onder meer luchtvaartmaatschappij Etihad en telecombedrijf Etisalat, allebei staatsbedrijven in de Emiraten, lieten zich hiervoor lenen.

Alles bij elkaar had Manchester City in de onderzochte periode van 2009 tot 2018 1,1 miljard euro aan sponsorinkomsten. Slechts 140 miljoen euro daarvan werd volgens de onderzoekscommissie betaald door sponsoren uit de basisvergoeding. De rest kwam uit de zak van de Arabische eigenaren.

De advocaten van Manchester City hebben dit tegenover de onderzoekscommissie ontkend. Zij claimen dat de commissieleden de sponsorovereenkomsten verkeerd begrepen hebben. Het ging volgens hen om leningen van de regering uit Abu Dhabi en niet om sponsorgelden. Volgens de onderzoekscommissie is dat aantoonbaar onjuist.

Maar daar bleef het volgens de onderzoekscommissie niet bij. De Arabische eigenaren zetten ook nog een geheime constructie op om financiële injecties door te sluizen en uitgaven uit de boekhouding te houden, zodat Manchester City aan de regels bleef voldoen.

De eigenaren richtten het bedrijf Fordham op, waarmee ze de portretrechten van de spelers kochten voor een bedrag dat ver boven de marktwaarde lag. Ook gebruikten ze het bedrijf om de kosten te drukken. Volgens de onderzoekscommissie is met deze constructie ruim 85 miljoen euro gemoeid.

Daarnaast werden dure contracten van spelers en trainers via fictieve consultancyovereenkomsten buiten de boekhouding gehouden. De onderzoekscommissie noemt drie gevallen, waarbij de namen zijn zwartgelakt. Volgens het Duitse weekblad Der Spiegel is trainer Roberto Mancini een van hen.

De Italiaan, van 2009 tot 2013 trainer van Manchester City, kreeg het grootste deel van zijn salaris betaald via zo'n overeenkomst. De factuur kwam terecht bij Al Jazira, een club uit de Emiraten die in handen is van sjeik Mansour. Mancini kreeg ieder jaar 2 miljoen euro voor 'consultancywerk'.

Alles bij elkaar heeft Manchester City volgens de commissie met bijna 1,1 miljard euro gesjoemeld. Daarbovenop komt nog dat de club niet heeft meegewerkt aan het Premier League-onderzoek en dat verklaringen van enkele belangrijke getuigen tijdens geheime hoorzittingen volgens de commissie onjuist waren.

City gaat tegen de uitspraak in beroep, waardoor de zaak nog lang niet is beslecht. Het bezwaar moet voor komende vrijdag zijn ingediend. In de tussentijd gaat de Premier League 'gewoon' verder, maar de zaak hangt als een donkere wolk boven de competitie.