Verkiezingsupdate VS | Keuze: 'Democraten zijn de duivel' of 'Wij zijn Trump niet'

In de afgelopen maanden klaagden veel Republikeinen dat president Donald Trump zich niet veel leek te interesseren voor de midterms. Sterker nog, waar de verkiezingsstrategen van zijn partij hun pijlen wilden richten op de hoge kosten voor levensonderhoud (affordability, oftewel betaalbaarheid), liet Trump de kiezer weten dat de onvrede daarover wat hem betreft een Democratisch verzinsel is. Volgens hem presteert de Amerikaanse economie onder zijn bezielende leiding als nooit tevoren.

Trump baarde in mei veel opzien door te stellen dat de economische gevolgen van zijn oorlog tegen Iran voor gewone Amerikanen niet hoog op zijn prioriteitenlijst stonden. "Het enige wat ertoe doet als ik het over Iran heb, is dat zij geen kernwapen mogen krijgen", zei de president destijds. "Ik denk niet aan de financiële situatie van Amerikanen. Ik denk aan niemand. Het enige wat ik denk, is dat we niet kunnen toestaan dat Iran een kernwapen krijgt. Dat is alles."

Tijdens de unieke Republikeinse midterm-partijconventie, eerder deze maand, stortte Trump zich met veel bombarie op de campagne, maar besteedde hij weinig aandacht aan affordability. In plaats daarvan zwengelden hij en andere sprekers de cultuuroorlog weer aan, door de Democraten af te schilderen als "gestoorde communisten" die het land willen overnemen.

Het communisme vormt een grotere dreiging voor de VS dan de beide wereldoorlogen en de terreuraanslagen op 11 september 2001, beweerde Trump. Hij beloofde zijn publiek: "Amerika heeft het communisme eerder verslagen en dat zullen we opnieuw doen"

Dat teruggrijpen op de Koude Oorlog tegen de Sovjet-Unie wordt aangejaagd door verkiezingssuccessen van radicaal-linkse politici (waarover je kon lezen in een eerdere editie). Republikeinen koppelen het aan een recenter historisch angstbeeld: islamitisch terrorisme. De oorlog tegen Iran heeft dat een nieuwe impuls gegeven. "We zien een nieuw en gevaarlijk rood-groen bondgenootschap. Communisten en islamisten komen samen en veroveren de Democratische Partij", zei de Republikeinse senator Ted Cruz (Texas) op de conventie.

Meerdere andere Republikeinse politici hebben openlijk islamofobe berichten op sociale media geplaatst. "We hebben meer islamofobie nodig, niet minder", schreef afgevaardigde Randy Fine uit Florida (een oude bekende) bijvoorbeeld op X. "Angst voor de islam is rationeel." Zijn collega Andy Ogles uit Tennessee liet op hetzelfde medium weten: "Moslims horen niet thuis in de Amerikaanse samenleving."

De Republikeinse conventie in Dallas werd door veel commentatoren gezien als een Hail Mary pass, een term uit het American football voor een wanhoopsworp die alleen kan slagen als een goddelijke ingreep zich voordoet.

Ook sommige Republikeinen betwijfelen of de huidige verkiezingsstrategie veel zal opleveren. "Deze midterms worden een fucking bloedbad", luidt de voorspelling van Nancy Mace, een Republikeinse afgevaardigde uit South Carolina. Zij waarschuwde vorige week dat haar partij in North Carolina een senaatszetel dreigt te verliezen, hoewel Trump daar twee jaar geleden nog won. Hetzelfde geldt voor Georgia.

Mace vertrekt uit de politiek na drie termijnen in het Huis (en een mislukte poging om gouverneur te worden) en heeft dus weinig meer te verliezen. Maar ook sommige Republikeinen die wel meedoen aan de verkiezingen testen hoe hard ze zich kunnen afzetten tegen het impopulaire beleid van de regering-Trump. "De oorlog met Iran moet stoppen, en snel ook", zei Mike Rogers, de kandidaat-senator die het in Michigan opneemt tegen Democraat Abdul El-Sayed, in een televisiespotje dat eerder deze week verscheen.

"Republikeinen moeten zich schrap zetten", schreef Charlie Cook, oprichter van de invloedrijke politieke nieuwsbrief The Cook Political Report, begin deze maand. "De drie aannemelijkste uitkomsten voor hen: slecht, heel slecht of echt verschrikkelijk."

Voor de Democraten is het aanzienlijk simpeler om een samenhangende boodschap te brengen, hoewel die niet per se veel zegt over wat hun partij eigenlijk wil: 'Een stem op ons is een stem tegen Trump'. Vooral het pessimisme van kiezers over de economie (met een centrale rol voor de hoge brandstofprijzen) is iets waar vrijwel elke Democratische kandidaat op aanhaakt.

Uit een recente peiling in opdracht van publieke omroep NPR bleek dat ongeveer 70 procent van de ondervraagden de midterms beschouwt als een referendum over de regering-Trump. Andere peilingen lijken erop te wijzen dat kiezers die zichzelf zien als Democraat gemotiveerder zijn om te gaan stemmen dan Republikeinen en dat een meerderheid van de onafhankelijke kiezers ontevreden is over Trump.

Dat wil niet zeggen dat iedere Democraat helemaal gerust is over de uitkomsten van de tussentijdse verkiezingen. Er ontstond deze maand onrust in de partij, schreef onder meer CNN, nadat bleek dat de Republikeinen in de laatste maand van de campagne flink meer kunnen uitgeven aan advertenties: 682 miljoen dollar tegenover 491 miljoen dollar. Critici waarschuwen dat geldgebrek ervoor dreigt te zorgen dat de Democraten zetelwinst laten liggen. De partijtop hoopt dat miljardair Michael Bloomberg, oud-burgemeester van New York, bereid is om bij te springen.

Een ander pijnpunt is het gebrek aan een eenduidige Democratische visie die niet leunt op de mening van kiezers over president Trump. Nu heeft de oppositiepartij de wind mee, maar dat biedt weinig garanties voor de presidentsverkiezingen over twee jaar.