Meta verwijdert satirische video van Roel Maalderink over de ‘gluurbril’: ‘Voor kritiek is blijkbaar geen plaats’

Met de bewuste video vragen burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom en Roel Maalderink aandacht voor de schaduwkanten van de brillen die Meta in samenwerking met Ray-Ban op de markt brengt.

Vanwege de mogelijkheid om ermee te filmen is de honderden euro’s kostende bril controversieel. De Consumentenbond noemde de camerabril onlangs ‘een gevaar voor de privacy’ en pleit voor een verbod in de huidige vorm. Deze week waarschuwde ook de Autoriteit Persoonsgegevens: anderen filmen met een camerabril is ‘vrijwel altijd verboden’.

Maalderink en Bits of Freedom gingen met een filmende Meta-bril langs bij het kantoor van Meta in Amsterdam en vroegen medewerkers, die niet herkenbaar in beeld werden gebracht, wat zij van de bril vinden. Het is een typische Maalderink-video: de programmamaker toont zich in het filmpje extreem enthousiast over de bril, wat voor verwarring bij de medewerkers zorgt.

De beelden kwamen woensdagochtend online op alle sociale media. In totaal werd het filmpje ongeveer een half miljoen keer bekeken, schat Maalderink. Het grootste aandeel, zo’n 60 procent, is afkomstig van Instagram.

Meta verwijderde woensdagavond de video van dit platform. De beelden zouden in strijd zijn met de richtlijnen van het platform wegens vermeend pesten en intimidatie.

Primeur

Maalderink zegt dat dit de eerste keer is dat een video van hem is verwijderd van sociale media. ‘Ik maak al tien jaar satirische video’s over van alles: Gaza, Oekraïne, vluchtelingen. Grappige video’s die schuren en discussie oproepen.’

De programmamaker hield naar eigen zeggen wel rekening met ingrijpen door Meta, maar niet in deze vorm. ‘Wat ik eigenlijk had verwacht, is dat ze de video zouden wegdrukken in het algoritme.’ Bij een dergelijke shadowban blijven berichten online staan, maar duiken ze niet meer op in de tijdlijn van gebruikers.

Volgens Maalderink stond zijn video, die uiteindelijk ongeveer twaalf uur op Instagram bleef staan, net op het punt om ook in het buitenland viraal te gaan. ‘Ik zag een almaar stijgende lijn in views en er kwamen ook reacties uit onder andere Duitsland, Engeland en Denemarken binnen.’

Censuur

Voor Bits of Freedom is de verwijdering een bewijs van de macht van Meta omdat het kritische geluiden censureert. ‘Meta bepaalt wat er publiek bespreekbaar is en hoe het debat verloopt. Voor kritiek is blijkbaar geen plaats’, zegt Eva de Goeij, onderzoeker bij de organisatie.

In een korte schriftelijke verklaring herhaalt Meta dat de video is verwijderd vanwege ‘pesten en intimidatie’.