Trump wil dieselexport VS stoppen: dieselprijs in Europa kan fors stijgen
De Amerikaanse president Donald Trump wil de export van Amerikaanse diesel, onder meer naar Europa, 90 dagen stilleggen. Experts verwachten dat de dieselprijs in Europa dan fors stijgt. Ook voor de VS zelf zou een verbod uiteindelijk nadelig zijn, denken ze. Of het exportverbod er komt, is onzeker: het Witte Huis ontkende woensdag dat een verbod wordt voorbereid.
Europa haalt veel diesel uit de VS
Een exportverbod zou Europa hard raken. In augustus importeerde Europa ruim 500.000 vaten diesel per dag uit de VS. Minder aanbod betekent een hogere prijs. Volgens een olie-analist in de Financial Times kan de prijs van een vat diesel in Europa stijgen van 200 dollar nu naar zo'n 350 dollar (ongeveer 307 euro).
Europa importeerde lange tijd veel diesel uit onder meer Rusland en landen in het Midden-Oosten. Na de inval in Oekraïne besloot Europa geen diesel meer uit Rusland te kopen. Nu er nauwelijks nog schepen door de Straat van Hormuz varen, is ook de aanvoer uit de landen rond de Perzische Golf grotendeels weggevallen. Om dat op te vangen, haalt Europa de laatste tijd veel meer diesel uit de VS.
Dieselprijs aan de pomp op recordhoogte
De gemiddelde dieselprijs aan de pomp in de Europese Unie bereikte vandaag een record van 2,23 euro per liter. Dat blijkt uit cijfers van de Europese Commissie. In Nederland ligt de landelijke adviesprijs voor een liter diesel net onder de 2,80 euro.
Volgens Erik de Vries van NOVE, de branchevereniging voor zelfstandige brandstofhandelaren, kan een exportverbod pijn doen. "Diesel wordt niet alleen gebruikt in vrachtwagens, maar ook in de landbouw, in de bouw voor aggregaten, en in de industrie." Ook UnitedConsumers, dat de brandstofprijzen bijhoudt, verwacht hogere prijzen aan de pomp als de VS de export stopzet.
Recordprijs diesel in de VS
Trump kwam met het plan omdat de dieselprijs in de VS op recordhoogte staat: ruim 6,50 dollar per gallon, omgerekend zo'n 1,70 dollar per liter. De prijs is gestegen doordat de oorlog met Iran en de oorlog in Oekraïne de aanvoer van olie en brandstof beperken. Trump veroorzaakte de hoge prijs daarmee deels zelf: hij gaf opdracht tot de aanvallen op Iran.
Trump vreest dat de dieselprijs de Republikeinen stemmen kost bij de komende verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Mogelijk verliest zijn partij de meerderheid in beide kamers. Regeren wordt dan de komende twee jaar heel lastig voor hem. Als de VS geen diesel meer exporteert, blijft er meer in het land over en daalt de prijs daar, denkt hij.
Exportverbod kan dieselprijs in VS juist opdrijven
Volgens critici kan een exportverbod averechts werken. Amerikaanse raffinaderijen produceren meer diesel dan de VS nodig heeft. Als ze die niet kwijt kunnen, gaan ze minder produceren. Daardoor stijgt de prijs in de VS juist.
De VS exporteert per saldo meer diesel dan het invoert. Toch importeren sommige delen van het land diesel, bijvoorbeeld uit Canada en Azië. Stijgt de wereldwijde prijs door een exportverbod, dan hebben die regio's daar eerst last van, totdat ze hun diesel uit eigen land halen.
Ook kan een hogere dieselprijs in Europa en elders de inflatie in de VS opdrijven. Dat gebeurt als Europese producenten hun hogere kosten doorberekenen aan Amerikaanse afnemers. Daarnaast hebben Amerikaanse raffinaderijen langlopende contracten voor leveringen aan onder meer Europa. Het is lastig om die niet na te komen.
Witte Huis ontkent plan voor exportverbod
Sommige Republikeinen en topmensen uit de raffinagesector zouden proberen Trump ervan te overtuigen dat een verbod een slecht idee is. Ook energieminister Chris Wright, minister van Financiën Scott Bessent en minister van Binnenlandse Zaken Doug Burgum zouden hebben geprotesteerd tegen een algeheel verbod.
De Amerikaanse nieuwssite Politico meldde dat de regering een verbod van 90 dagen voorbereidde. Het Witte Huis ontkende dat bericht. Wright zei dat een verbod niet werkt en benzine en kerosine duurder kan maken. Volgens hem overweegt niemand een volledig verbod. De regering praat over vrijwillige maatregelen. Ook bespreekt ze hoe de VS zo efficiënt mogelijk aan meer diesel komt, terwijl de aanvoer van benzine en kerosine op peil blijft.
Nog veel hogere dieselprijs? (@Gemini-AI-impressie)