Home   2026-10-22 19:56:51

←

Nederlandse inlichtingendiensten, politie, OM, NCSC en NCTV waarschuwen voor AI

Original article

AI-gebruik door kwaadwillenden versnelt en vergroot de dreiging van cyberaanvallen. Daarvoor waarschuwen Nederlandse inlichtingen- en opsporingsdiensten, waaronder de AIVD en MIVD, de politie, het OM, het NCSC en de NCTV. Zij vragen om 'prioriteit voor cybersecurity'.

Dit nieuws in het kort

  • AI zorgt voor grotere, complexere en snellere hackaanvallen, die ook vaker komen.
  • Dit stellen de AIVD, MIVD, politie, Openbaar Ministerie, NCSC, NCTV en de cio Rijk.
  • Ze willen meer middelen en mogelijkheden.
  • Daarnaast geven ze bestuurders drie adviezen om cybersecurity te verbeteren.

Cyberaanvallen worden door AI groter, complexer en zullen toenemen, stellen de instanties in een gezamenlijke verklaring. Zij waarschuwen voor de gevolgen als digitale verdediging niet op orde is en noemen daarbij 'langdurige uitvallen van (vitale) systemen'. Dat kan veel burgers raken. Daarnaast noemen ze 'het buitmaken van grote aantallen namen, adressen en burgerservicenummers'. Deze datalekken raken de privacy en hebben financiële gevolgen.

Wetsvoorstel meer bevoegdheden

Het Nederlandse kabinet komt al met een wetsvoorstel dat de inlichtingendiensten meer bevoegdheden geeft. Die bevoegdheden gelden ook op digitaal gebied. De voorgestelde wet vervangt de zogeheten sleepwet en laat de AIVD en MIVD uit eigen beweging bekende 'tegenstanders' een jaar lang hacken en aftappen. Verder zouden de inlichtingendiensten minder vaak om toestemming hoeven te vragen als ze willen optreden tegen cyberaanvallen. Het gaat hierbij om aanvallen die een dreiging vormen voor de nationale veiligheid.

De verklaring komt van de inlichtingendiensten AIVD en MIVD, de politie en het Openbaar Ministerie (OM), het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) plus de cio van de Rijksoverheid. Zij vragen bestuurders om meer middelen en om hogere prioriteit te geven aan digitale beveiliging. Ook willen ze meer ruimte voor experts om de digitale weerbaarheid van Nederland te vergroten.

In de gezamenlijke verklaring geven de inlichtingen- en opsporingsdienstenen de cio Rijk drie adviezen aan bestuurders. Dit zijn: breng de basis op orde, stel de vraag of de beveiliging van de eigen organisatie nog op 'passend niveau' is, en 'neem signalen rondom AI serieus'.

Drie adviezen

Het advies over basisbeveiliging houdt in dat organisaties updates en patches voor kwetsbaarheden tijdig installeren. De AIVD benadrukte bijna een jaar geleden al het belang van updaten, ook voor routers en printers.

Het advies voor een 'passend niveau' van de beveiliging komt neer op voorbereid zijn op een succesvolle hackaanval. Naast technische maatregelen zoals back-ups en isolatie zijn hierbij ook bedrijfsprocedures en opleiding, training en oefeningen voor medewerkers nodig.

'Grootste risico ligt bij bestuurders'

De oproep om signalen rondom AI serieus te nemen houdt in dat bestuurders advies moeten inwinnen bij technische experts. "In een toekomst waar AI een steeds
grotere rol speelt voor zowel aanvallers als verdedigers, ligt het grootste risico niet bij AI maar bij jou, als bestuurder", aldus de AIVD, MIVD, politie, OM, NCSC, NCTV en cio Rijk.

cybersecurity, security, beveiliging, lock, slot (beeld: Getty Images, JuSun)
Beeld: Getty Images, JuSun

Door Jasper Bakker

Nieuwsredacteur

Feedback • 24-09-2026 16:02
73 • submitter: Westpjotr

24-09-2026 • 16:02

73

Submitter: Westpjotr

Lees meer

Reacties (72)

Ik denk dat een belangrijke rol ligt bij de wetgever. Momenteel vragen alle bedrijven die je kan bedenken je persoonsgegevens. Eigenlijk is dat niet nodig en niet van deze tijd. Een unieke guid die te herleiden is naar een eenmalig op te vragen record (na bevestiging door de eigenaar van het record of de politie/rechter) is voldoende.

Verder zou het nuttig zijn om de verantwoordelijkheid voor patching van devices van consumenten bij enkele spelers te leggen. Nu moet je maar hopen dat de fabrikant updates uitbrengt en als hij die uitbrengt dat die ter goeder trouw is (ik kijk naar spelers uit de Israël, de VS en China die via wetgeving gebonden zijn aan de grillen van geheime diensten).
goede oplossing eigenlijk, het is nu al zo onhandig dat ik mijn complete paspoort etc moet afgeven bij de eerste beste lokale garagebox verhuurder om mijn identiteit te bewijzen, die dan lekker waarschijnlijk tot het einde van het universum op diens PC gaat staan.

Het is ook echt niet zo moeilijk om te doen, voeg gewoon een extra 'approval' stap toe van degene wiens data wordt opgevraagd en klaar is je V1.
Als leek:

Zou je zoiets met een passkey kunnen doen?

Of iedereen Yivi laten gebruiken?
uiteindelijk moet je data ergens opgeslagen zijn, self-hosted/self-stored wordt heel snel heel lullig, als jij je paspoort niet meer kan bevestigen omdat je het kwijt bent heb je veel problemen.
Natuurlijk kan je het wel beschermen via passkeys en dan passkeys verspreiden over de bevolking, heb je gelijk heel veel problemen met inloggen opgelost.
En dat ergens hoeft geen locatie te zijn waar elke jandoedel bedrijf met zeer slechte cyber hygiene zoals b.v. odido toegang toe heeft. odido Heeft bijvoorbeeld geen BSN nodig. Daarvoor zou raadplegen bij de echte kluis met als antwoordt slechts een booleean "true" voldoende moeten zijn.
Dank jullie wel!

Mijn suggestie was dus niet eens zo heel verkeerd! :)
het is nu al zo onhandig dat ik mijn complete paspoort etc moet afgeven bij de eerste beste lokale garagebox verhuurder om mijn identiteit te bewijzen,
En dat hoeft dan ook niet. Inzien en daar blijft het bij. En als een echt noodzakelijk is dan is die vrijwel waardeloos doordat ik alles met zwarte balken afdek met kopie-id.

[Reactie gewijzigd door nullbyte op 24 september 2026 21:27]

Hoe zie je het voor je dat die eerste de beste lokale garageboxverhuurder dat even in zijn systeem integreerd? Leuk voor grotere bedrijven naar te ingewikkeld voor kleine bedrijven.
de lokale meneer hoeft niets te integreren, alleen een app downloaden en aan mij een QR code laten zien waarmee ik toestemming kan geven voor zijn toegang.
Precies dit. Nooit meer ergens je persoonsgegevens invoeren, alleen een verificatie via een centraal punt.

Je creëert alleen wel een single point of failure, en een uiterst interessant te hacken 'fort'. Maar beter dan wat er nu gaande is. Alles wordt gehackt dus al onze gegevens liggen binnenkort op straat.
En wie gaat dat centrale punt beheren?
Die laatste zin verpest uw hele post toch... alsof we in Europa niet gebonden zijn aan de wetgeving?
Cyber issues zijn vervelend en potentieel erg disrupting, maar zullen we de economische impact eerst even mitigeren? 40% van de nederlandse job pool heeft een negatieve exposure op de huidige AI laat staan wat er over 5 jaar mogelijk is.

Naar mijn mening is dit geen vraagstuk voor onkundige politici. Er zou een team experts vanuit ieder land moeten komen, samenwerkend onder de VN of iets dergelijks om de daadwerkelijke impact goed in kaart te brengen en waar nodig actie te ondernemen.
Ik denk niet dat je bij AI nog iets eerst moet doen als meestal toch wat trage overheid.

Maar je moet aan alles tegelijk werken binnen je mogelijkheden als overheid of overheden.

In de praktijk zul je als NL de VS en China nu lastig kunnen laten afremmen met AI. Maar je kunt wel aangeven dat je dit wil bijvoorbeeld bij de VN.

Maar je moet je ook voorbereiden op de problemen die er zijn en die er gaan komen. Op korte termijn zijn dat nu cybersecurity en economie(starters banen verlies) en wetenschaps versnelling.

Ook bij wapen systemen moeten we gaan opletten.

Verder ben ik er ook voor om grote AI servers op voor mensen onbereikbare plekken te gaan verbieden. Hoe groen/leuk die opties ook lijken.

Want Elon Musk heeft al plannen voor grote satelieten met veel zonnepanelen voor AI in de ruimte. Ook zijn er al plannen voor AI in golf energie boeien.

Met dit soort AI systemen waar je niet bij kunt heb je worst case ook geen schakelaar meer waar je bij kunt om de AI uit te zetten.

Ik denk zelf dat we de grootste risico's van AI op VN niveau moeten reduceren. Tenzij iedereen opeens geweldig goed gaat samenwerken zal de economische impact toch op nationaal of EU moeten.
Helaas... hier is niets tegen te doen. Je kan AI niet buiten de deur houden. Het is er nu eenmaal. Die banen gaan verdwijnen, net zoals vanavond de zon ondergaat. Wat je wél kan doen, is zorgen voor goed onderwijs, bijscholing en stimuleren en faciliteren van flexibiliteit bij werknemers. De wereld verandert, en dat gaat (helaas?) steeds sneller.
Onderwijs inderdaad: banen gaan niet verdwijnen, maar worden anders. Ik kan (50+) niet wachten todat ik toegang krijg (voor een te verantwoorden prijs) tot een berg hardware. Ik kan zo 6-7 toepassingen bedenken die we zouden kunnen met AI, maar waar domweg de mensen niet voor zijn omdat in goede banen te leiden (pun intended).

En nee, ik heb niet de illusie dat dat soort sturende zaken op korte termijn aan AI overgelaten kan worden.
40% van de nederlandse job pool heeft een negatieve exposure op de huidige AI laat staan wat er over 5 jaar mogelijk is.
toevallig vandaag bij een brainstorm op dit gebied gezeten. Je wilt niet weten waar de "AI leek" mee komt als mogelijke toepassingen. Die dus echt wel 3 stappen verder gaan dan het vervangen van de secretaresse (die sowiezo al onmisbaar is, dus positief bedoeld)

Juist door AI toepassingen kunnen mensen uit een "net niet" ICT/data analyse vak gebied, gave dingen doen.

drie keer raden wie dat allemaal in goede banen mag gaan leiden.........

Ik zie juist een hausse aan banen aan komen (moet je wel als 50+er bijblijven natuurlijk, (maar dat was 30, 50,100 jaar geleden niet anders)
Over een paar jaar hoef je dat niet meer in goede banen te leiden is het hele punt. Je kijkt alleen naar de prettige uitkomst, de overgang daarnaartoe kan zeer pijnlijk zijn voor velen.

Maar om een simpel voorbeeld te geven, over een paar jaar zegt de directeur gewoon: ik heb een helpdesk nodig voor product x, geef me het email adres en tel nummer als je klaar bent met inrichten. En daar komt dan ook geen IT'er meer aan te pas.
Maar om een simpel voorbeeld te geven, over een paar jaar zegt de directeur gewoon: ik heb een helpdesk nodig voor product x, geef me het email adres en tel nummer als je klaar bent met inrichten. En daar komt dan ook geen IT'er meer aan te pas.
totdat die 'agent' er niet meer uit komt. dan heb je weer een mens nodig. Die directeur gaat dat dus niet zelf oplossen. Werk zal verschuiven
Project Hope van google is hard onderweg om die requirement eruit te halen. Ik denk dat je de snelheid van verbetering rondom agents en llm onderschat. Laat ik het anders zeggen, ik hoop dat ik ongelijk krijg, maar de tekenen zijn er wel degelijk dat het ook anders kan gaan lopen als de rooskleurige versie.

Ja een agent komt er momenteel wellicht nog niet uit, maar straks wordt het zo dat als iemand ooit een agent door hetzelfde traject gehaald heeft dat het gewoon te repliceren gaat zijn.
Het ziet er veel belovend uit inderdaad. Mits binnen kaders en zelf regulerend zou ik zoiets best op een casus los willen laten. Nu het budget nog

[Reactie gewijzigd door divvid op 25 september 2026 12:15]

En waarom is dat dan minder rooskleurig? We moeten ons al jaren aanpassen aan de technologie, het is er zelden slechter op geworden.
Omdat in dit geval de technologie heel veel sneller gaat gaan als overheden en publiek kunnen bijhouden, het is nu al zichtbaar in de werkgelegenheidscijfers, vooral nu nog in junior/instroom functies die er gewoon niet meer zijn omdat piet geen zin had om te wachten op solicitanten en het in een agent heeft gegooid.

Wat je gaat krijgen is dat bepaalde administratieve beroepen compleet overbodig worden. Dan komt er een partij die dat "gemaakt' heeft en die verkoopt het aan iedereen die het wil hebben. Dus je raakt je baan kwijt, normaliter soliciteer je elders, maar ook daar draait de agent al, dus jouw baan is waardeloos, je hypotheek stopt niet.

Zo gaan er in golven significante hoeveelheden mensen ineens voor het blok worden gegooid terwijl de overheid net aan door begint te krijgen wat een agent is, en zelfs al zouden ze wel adequaat in grijpen, wie gelooft het nog onder de gemiddelde bevolking.

Tijdens COVID heeft de overheid laten zien een zeer onbetrouwbare partner te zijn als het aankomt op afspraken na komen en eerlijk zijn. Die schade is nog steeds aanwezig onder de bevolking. Dan kan Jetten roepen dat het goed komt, maar mensen gaan toch hun eigen plan trekken.

En als laatste, je ging vroeger van notuliste op papier naar typiste, redelijk te overzien. Je gaat niet van financieel/administratief medewerker ineens naar electricien in hele korte tijd ook nog, want ww wordt steeds korter. Dus zoals gezegd, ik hoop dat ik er naast zit, maar de tekenen zijn niet best en als er nu al een 40% exposure is dan zijn we binnen no time ver voorbij de vorige "revoluties". Daarbij heeft onze overheid al moeite om de begroting erdoor te krijgen laat staan dit soort crisis effectief te managen.
Als je de vacaturesites bekijkt is er nog altijd zeer veel volk nodig, overal... Maar net iets minder om eenvoudige administratieve zaken te doen. Dus ofwel moeten mensen weer terug echt beginnen werken, ofwel moeten ze mee met de tijd en zelf AI gebruiken.
Ik werk voor een overheidsinstelling en hier moet de euro ook nog vallen... Zeer wantrouwig naar AI toe, maar wie niet mee is valt gewoon uit de boot binnenkort!
Oh ik ben mee hoor, ik schrijf tegenwoordig fte bespaard in veel van mijn voorstellen lol. Ik zie alleen wel in dat we hier met zijn allen niet klaar voor zijn en het een mega impact kan hebben. Daaraan voorbij gaan is kortzichtig en het afdoen als de volgende "revolutie" zoals we die gewend zijn, redelijk langzaam en gecontroleerd, is iets wat in dit geval niet heel waarschijnlijk lijkt.
Politici verzinnen dingen niet zelf. Die krijgen input van experts. Logisch, want 150 kamerleden kunnen nooit overal verstand van hebben.
Politiek wordt wakker. Geen woord over AI tijdens debatten. Echt een schande.

Zaak om nu eigenaar te zijn/worden van de beste AI modellen of deze tenminste gaan gebruiken tegen cyberaanvallen.

Protesteren tegen data centers en/of ai is toppunt van onkunde.
Al ben je de baas over het beste model, dan ben je binnen half jaar weer relatief verouderd.
Dit is een proces wat continu gaande is.
Waar commerciële bedrijven dmv investeerders hier gigantische bedragen voor kunne vrij maken is dat op overheid niveau gewoon anders, laat staan op EU niveau waar iedereen er een plasje over moet doen.
Ho ho, Europa heeft wel Mistral he......

/s
Je kan met Mistral prima van alles doen. Er zijn net wat grote releases van concurrenten geweest en dan voelen verschillen groter, maar als Mistral straks weer met hun volgende komt wordt het gat weer even kleiner. En het is ook maar zeer de vraag hoe lang al die investeerders hier zoveel geld in blijven pompen. Zolang we maar zuinig zijn op Mistral dan heb je tenminste dat nog als elders woekerprijzen geheven en sancties opgelegd worden.

Mistral hoeft niet zodanig veel miljarden terug te verdienen, bekijk het ook eens zo.
Daarom moet EU of NL met een eigen model aan de slag!
Dassen vroeg er over, en werd bijna uitgelachen.
Geen woord over AI tijdens debatten. Behalve als ze zelf een motie moeten schrijven ;) en in 2023 waren ze er zelfs nog trots op ook
Wat hebben die datacenters er mee te maken? Wat schieten wij als land er mee op dat een Microsoft of Google hier een datacenter bouwt?

Als je het hebt over een datacenter voor een EU/Nederlands product, ja dat zou welkom zijn.
Heb je gezien wat er in het midden oosten is gebeurd met de datacenters van Amazon?
Je wilt als land gewoon zelfredzaam zijn voor defensie, Cybersecurity en innovatie etc.
Inderdaad. Zelfredzaam. Dus wat moeten we met een datacentrum van een Amazon/Google/Microsoft?
Sorry, las het eerder verkeerd heb het inderdaad over een NL data center :).
AI en een Ministerie van Digitale Zaken waren onderdeel van Volt's verkiezingsprogramma en hebben daarna hun kritiek geuit op het ontbreken ervan tijdens de formatie:
https://www.binnenlandsbestuur.nl/digitaal/geen-minister-van-digitale-zaken-dit-is-een-fout

Misschien moeten juist kiezers ipv de politiek wakker worden en eens verder kijken/horen dan wat loze kreten van de grootste roeptoeter-partijen tijdens verkiezingen..

De regering is een afspiegeling van de maatschappij, dus zoek het vooral bij je buurvrouw, familie, vrienden en jezelf.
De regering is een afspiegeling van de maatschappij
Het lijkt er eerder anders om, de maatschappij is een afspiegeling van de overheid.

Zolang wij dit in stand houden gaat er niks veranderen. DPT, Dood politicologie Theorie
Nog erger eigenlijk, hoe lang gebruiken ze dit al en dan nu klagen en miepen "gevaarlijk".

Politiek en justitie aardig hypocriet niet?
Er was ooit een tijd dat Laurens Dassen werd uitgelachen in de Tweede Kamer omdat hij begon over de gevaren van AI. Lang geleden hoor, ergens vorige week...
Volt was z'n tijd aardig vooruit voor wat betreft digitale weerbaarheid. Ze wilden als eersten een Minister van Digitale Zaken. Andere partijen zijn pas recentelijk tot dergelijke inzichten aan het komen. Beter laat dan nooit, denk ik dan maar.
A broken clock is right twice a day
Alleen als die stil staat (hij kan ook stuk zijn als die sneller of langzamer draait/telt), dus zelfs die uitspraak klopt niet altijd...

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 24 september 2026 16:21]

Dan zal ik er ook nog een betweterige toevoeging geven.

Er zijn computer klokken die eens in de zoveel tijd 24:00:00 aangeven om een schrikkelseconde te compenseren, negatief kan ook maar dan gaat de klok van 23:59:58 naar 00:00:00. Dus ook dan gaat jouw vlieger niet op.

:+
Ik laat jou mijn katten maar niet verzorgen als ik op vakantie ben, als ik je dan vraag of je ze 2x per dag eten wil geven dan geef je ze 2x eten op 1 dag in de 4 jaar :9

'twice a day' is gewoon dagelijks 2x, niet 1 keer per 4 jaar een dag!

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 24 september 2026 17:54]

Katten? Nah. Het punt is dat de uitspraak van gwg niet altijd juist is en die van jou ook niet.
voordeel is dan wel weer dat die kat zich niets aantrekt van AI, alleen van AAI, en vervolgens door het kattenluikje heen, bij de buurvrouw gaat bietsen. Zo lekker simpel kan de wereld zijn

[Reactie gewijzigd door divvid op 25 september 2026 00:10]

Works as designed ≠ broken
AI is wat hacking betreft heel eng alsof 10.000 ervaren hackers 24/7 aan alle deuren en ramen rammelen om binnen te komen.
Eerder 10.000 matige hackers. Maar dan zijn het er nog steeds veel die lang en snel bezig zijn. 1 hoeft er maar geluk te hebben.
Mooi toch, gelijk een kans om alles dicht te timmeren.
Goede zaak dat deze oproep gedaan wordt. Hopelijk leest iedereen ook verder dan 'AI gevaarlijk', want het echte kernpunt is wel dat 'de basis op orde' de meest effectieve bescherming is. Dat krijgt in alle berichtgeving alleen maar weinig aandacht. Het is niet sexy en vooral veel werk als je het jaren hebt laten versloffen.
Het is een bijzonder complex probleem, je ziet momenteel gebruikers zonder kennis een taalmodel gebruiken om te “hacken”. Die zonder niet eens weten waar ze moeten beginnen. Andere hebben meer kennis maar krijgen door taalmodellen toch een aardige set second hand power knowledge zonder ver te zoeken waardoor ze echt wel competent worden. En zo gaat dit trapsgewijs verder.

Aan de andere kant heb je bedrijven die zeggen dat ze hun programma’s en code flink laten auditen door de nieuwste taalmodellen om die “slophackers” tegen te gaan. Maar ik zou niet zo gauw een hele codebase voeren aan een derde partij. En blackbox audits is ook lastig want da mag nie, behalve als je de guardrails omzeilt, en dat is precies wat slophackers doen volgensmij.

tja
Ik vraag me oprecht af welke kant dit geen zou kunnen gaan. Ik ben niet anti-ai, maar gezien het voor alles en nog wat wordt gebruikt. Dus even een aluminiumfolie momentje:

Gezien deze data, data die al via tracking binnengehaald is en toenemende hacks, vraag me af of dit mogelijk ook gebruikt kan worden voor chantagemiddel, massa aanval op zelfde kritieke lekken in soft- en hardware of AI op ten duur niet zelfs surveillance gebruikt zou kunnen worden.

Nu heb je agents die 24/7 “zelfstandig” actief kunnen zijn vs hackers die ook moeten slapen, eten en andere dingen in het leven hebben.

White hackers doen hun best, met informatie/kennis die ze hebben, maar vraag me af of AI niet stiekem een voorsprong heeft of kan krijgen, op basis van onbekende/darkweb cve’s.

Of gaan we AI vs AI oorlogen krijgen?

Maar goed, het is zeker goed om iedereen bewust te maken van goede (basis)hygiëne. Vooralsnog, vraag ik me af welke middelen/werking ervan, nu al zijn ingezet tegen ai? Zoals diverse diensten, zoals cloudflare gebruiken.
Maar ze gebruiken het wel allemaal. Stelletje hypocrieten.
Je kan ze betichten van hypocrisie, maar dat maakt nog niet dat ze geen gelijk hebben.

En eerlijk, geef ze eens ongelijk. Ook al ciso lijkt het mij belangrijk dat je potentiële cyber aanval tools leert kennen.
Maar ze gebruiken het wel allemaal. Stelletje hypocrieten.
Alsof een kok niet mag waarschuwen dat een mes scherp is omdat ie met messen werkt 8)7

Lijkt wel of je het artikel gewoon niet hebt gelezen als je denkt dat dit hypocriet is...
Misschien eens beginnen met beveiligen van mail en afzender validatie. En andere communicatie middelen. En verbod op gebruik van third party tracking/ads die niet volledig zijn gescreend.

Zal hoop phishing tegen gaan.
Het is aan jou als Exchange beheerder (of welke mail-hoster je ook gebruikt) goed in te stellen en validaties goed in te stellen.

Het bestaat gewoon al, en ook al jaren.

DMARC, SPF, DKIM zijn even 3 tools / termen die je kan opzoeken.
Meer informatie over de standaarden en controleren hierop, is hier te vinden: https://www.ncsc.nl/databeveiliging/e-mail-beveiligingsstandaarden

Gemeentes en overheidsinstanties worden hier ook als steekproef op gecontroleerd. De resultaten worden ook publiekelijke gedeeld, via bijvoorbeeld binnenlands bestuur.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn