Grote steden willen dexamfetamine inzetten tegen crackgebruik
De burgemeesters van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht vragen het kabinet om het ADHD-medicijn dexamfetamine snel beschikbaar te maken voor mensen die verslaafd zijn aan crack. De vier steden zien meer crackgebruik op straat en willen het middel inzetten als vervangende behandeling, vergelijkbaar met de rol van methadon bij heroïneverslaving.
Crack geeft een korte maar hevige roes die na vijf tot tien minuten uitwerkt, waarna gebruikers een sterke "crash" ervaren en op zoek gaan naar een nieuwe dosis. Dexamfetamine is een stimulerend middel dat dit patroon mogelijk kan doorbreken. Wie het eenmaal per dag slikt, voelt zich volgens deskundigen de hele dag iets opgewekter en zou daardoor minder drang hebben om crack te gebruiken.
"Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat medische behandeling met dexamfetamine gebruikers helpt te minderen of zelfs te stoppen", schrijven de burgemeesters in hun noodkreet aan het kabinet. Toch wordt het middel nu nog niet op grote schaal verstrekt aan crackverslaafden, terwijl de grote steden zeggen de druk op straat en in de zorg te zien toenemen.
Amsterdamse onderzoekers willen een proef starten met dexamfetamine bij crackgebruikers, maar daarvoor is toestemming van de rijksoverheid nodig. Ook Wouter Gronheid, hoofd verslavingszorg bij de GGD, pleit voor bredere inzet van het medicijn. Volgens hem is binnen een jaar opschaling mogelijk, mits er een groter onderzoek kan plaatsvinden en het Rijk groen licht geeft.
Een extra hobbel is dat dexamfetamine op de opiumlijst staat en onder strenge regels valt. De GGD en de G4-burgemeesters hopen dat het kabinet die belemmeringen wegneemt, zodat er ruimte komt voor experimenten en structurele verstrekking. Zij zien dat als een kans om een kwetsbare groep crackgebruikers uit de spiraal van gebruik en terugval te halen.
Hoe groot die groep precies is, blijft lastig te zeggen. Het Trimbos-instituut en stichting Mainline schatten dat Nederland in 2023 ongeveer 27.900 problematische crackgebruikers telde. Voor Amsterdam komt Mainline uit op een bandbreedte van 3000 tot 9000 mensen die regelmatig crack gebruiken, terwijl de organisatie eerder tegen AT5 sprak van rond de 8000 gebruikers in de hoofdstad.
Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)