Teveel pfas in Nederlands kraanwater, vooral in Randstad

In grote delen van Noord- en Zuid-Holland zou meer pfas in het kraanwater zitten dan het RIVM aanvaardbaar vindt. Uit een dinsdag gepresenteerde analyse blijkt dat ruim een derde van de Nederlanders drinkwater krijgt met hogere pfas-waarden dan het RIVM adviseert, al zeggen zowel het instituut als de drinkwaterbedrijven dat het water nog steeds veilig te drinken is.

Vooral Noord-Holland valt op met verhoogde concentraties. Rond IJmuiden en Zaandam is in het drinkwater 14,3 nanogram pfas per liter gemeten, ruim drie keer het RIVM-advies van 4,4 nanogram per liter. In de omgeving van Alkmaar en Den Helder gaat het om 11,6 nanogram per liter en rond Amsterdam om 9,3 nanogram per liter.

Ook in Zuid-Holland liggen de waarden boven het Nederlandse advies. In de regio Rijnmond komt de meting uit op 6,6 nanogram pfas per liter drinkwater. In en rond Den Haag worden concentraties tussen de 8,3 en 8,7 nanogram per liter gevonden, eveneens duidelijk hoger dan de richtwaarde van het RIVM.

Pfas zijn verzamelnaam voor duizenden hardnekkige chemische stoffen die nauwelijks afbreken in milieu en lichaam en daarom veel worden gebruikt in water- en vetafstotende producten. Ze worden in verband gebracht met gezondheidsrisico’s, waaronder een verzwakt immuunsysteem en een verhoogde kans op kanker. Het RIVM stelde eerder vast dat bijna iedereen in Nederland al te veel pfas in het bloed heeft en waarschuwt dat de waarden "veel te hoog" worden als er niets verandert.

De gemeten concentraties blijven wel ver onder de huidige Europese en wettelijke norm van 100 nanogram pfas per liter drinkwater. Die grens is nog niet aangepast aan het nieuwere RIVM-advies van 4,4 nanogram per liter. Volgens het RIVM, minister Vincent Karremans en de drinkwaterbedrijven is het kraanwater daarom nog veilig te gebruiken. "Het is niet gevaarlijk om dat water te drinken", zegt een woordvoerder, al benadrukt het instituut dat gezondheidseffecten afhangen van totale blootstelling, leeftijd en gezondheid, en dat mensen via voedsel gemiddeld drie keer zoveel pfas binnenkrijgen als via drinkwater.

Toezichthouder ILT waarschuwde anderhalve week geleden al dat pfas een bedreiging vormen voor toekomstige drinkwatervoorziening en sprak van een snelle vergiftiging van drinkwaterbronnen. Minister Karremans zegt de vervuiling te willen terugdringen en wijst op een Europees pfas-verbod als belangrijk instrument, maar die wetgeving laat naar verwachting nog lang op zich wachten.

Meisje drinkt uit een kraan (Grok AI / FOK.nl)