Kabinet geeft conceptbegroting die tot crisis leidde vrij

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) heeft woensdag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen zijn initiële concept voor een begroting gedeeld met de Tweede Kamer. Dit nadat NRC het in handen had gekregen en maandag over de inhoud had gepubliceerd.

De conceptbegroting van Heinen leidde in augustus tot een kabinetscrisis omdat D66 en CDA meenden dat Heinen de begroting veel te rechts had gemaakt. Normaliter publiceert het kabinet geen conceptbegrotingen, maar een meerderheid van de Tweede Kamer (77 zetels) eiste het document op.

PVV-leider Geert Wilders vroeg aan het begin van het debat woensdag direct om de stukken. Heinen weigerde die in eerste instantie te delen, maar toen een Kamermeerderheid zich achter Wilders schaarde, kwam hij over de brug. Wel benadrukte hij dat het delen van de conceptbegroting een „uitzondering” is. Hij wees op „de noodzaak om met elkaar in vertrouwen van gedachten te kunnen wisselen”, zónder dat zulke stukken in de openbaarheid komen. „Alleen op die manier kunnen we tot samenwerking komen.”

Hervorming van de vermogensbelasting

Heinen had de begroting, die hij zelf had opgesteld, eind augustus gepresenteerd aan de top van het kabinet. Daarin stond onder meer dat Heinen de komende vier jaar 11 miljard euro wilde uitgeven aan de hervorming van de vermogensbelasting, gedeeltelijk betaald door de inkomstenbelasting te verhogen. D66 en CDA vonden het plan veel te rechts. Wat volgde was een botsing tussen D66 en CDA aan de ene kant, en de VVD aan de andere kant.

D66 en CDA trokken de begroting na late en gespannen onderhandelingen naar links, maar een plan voor de hervorming van de vermogensbelasting is er nog altijd niet. D66 en CDA zijn het simpelweg nooit eens geworden met de VVD over de visie van de coalitie op de vermogensongelijkheid in Nederland. Binnen de coalitie wordt erkend dat de crisis die ontstond rondom de conceptbegroting feitelijk nog helemaal niet opgelost is.

De kwestie rondom de conceptbegroting is politiek pijnlijk voor Heinen. Vanuit D66 en CDA is het beeld neergezet dat hij solistisch en vanuit partijbelang opereerde. Door zoveel geld aan de vermogensbelasting uit te geven, en dan ook nog eens betaald door werkende mensen, zou Heinen het volgens D66 en CDA praktisch onmogelijk maken om nog te zoeken naar meerderheden met Pro. Dat, vinden zij, was níét de afspraak. De VVD zegt dan weer dat de begroting van Heinen voor linkse én rechtse partijen aantrekkelijk zou zijn en dat Heinen constant zijn collega’s van D66 en CDA heeft bijgepraat over de stappen die hij zette tijdens de onderhandelingen.

Lees ook

Een kabinetsval was eind augustus dichtbij. D66 en CDA vonden de begroting van minister Heinen ‘veel te rechts’. Wat stond er in zijn plan?