Europese Commissie wil leeftijdsgrens van 13 jaar voor kinderen op sociale media handhaven met hulp van ouders en een identiteitswallet

In Brussel is vandaag meer uitleg gegeven over de woensdag aangekondigde nieuwe Kinderwet (Kids Act) die ertoe zou moeten gaan leiden dat minder kinderen verslaafd raken aan sociale media, online games, contact met chatbots en videostreamingplatformen.

De Europese Commissie hoopt dat de wet relatief snel behandeld en aangenomen kan worden. Snel is in dit geval ‘binnen twee jaar’. Het gaat om een Europese wet die zwaarder weegt dan nationale wetten. Als hij eenmaal is aangenomen kunnen lidstaten dus niet besluiten om bijvoorbeeld op nationaal niveau een andere minimumleeftijd voor toegang tot online platformen te hanteren. Of om er niet aan mee te doen, zoals Estland schijnt te willen.

Wat opvalt is de grote rol voor ouders in het digitale leven van dertien en veertienjarigen. Kinderen in dat leeftijdscohort zouden in de toekomst alleen via het account van een ouder of voogd een daaraan gelinkt kinderaccount mogen openen op bepaalde socials en videostreamplatformen.

Die gekoppelde kinderaccounts of ‘mini-accounts’ hebben beperkingen. De betrokken volwassene moet bijvoorbeeld de nieuwe contactverzoeken goedkeuren en er zit een maximum aan het aantal contacten dat een tiener kan hebben. Ook zou er standaard een maximale schermtijd in komen, waarschijnlijk van één uur per platform per dag. Chatbots binnen sociale media moeten standaard uit staan. Ouders kunnen niet meekijken in de chatgesprekken van hun kinderen. Die ‘mini-accounts’ bestaan nu nog niet.

Hoe de leeftijd van gebruikers wordt geverifieerd verschilt per soort dienst en kan tot op zekere hoogte per lidstaat verschillen. Nieuwe gebruikers van socialemediaplatformen en videostreamingsdiensten moeten gaan bewijzen dat ze ouder zijn dan dertien via een door de EU gecertificeerde identiteitswallet. Alle EU-landen zijn (via een andere wet) sowieso al verplicht per 2027 tenminste één zo’n goedgekeurde optie aan hun burgers aan te bieden.

De technologie daarachter is privacyvriendelijk en doet denken aan de corona-app. Hij genereert alleen een ja/nee antwoord op een vraag en deelt verder geen persoonsgegevens. Bijvoorbeeld: ben je wel of niet gevaccineerd? Of bij sociale media: ben je ouder dan dertien of vijftien?

Lees ook

Veilig gegevens delen? Straks heeft iedereen zijn digitale identiteit in een ‘wallet’ op zijn telefoon

Voor bestaande en oudere gebruikers worden ook andere methoden geaccepteerd. Als iemand een abonnement heeft op bijvoorbeeld een videodienst of een AI-toepassing zou via zijn of haar creditcardmaatschappij of bank zijn leeftijd kunnen worden gecheckt.

Voor diensten die wél aan striktere eisen moeten gaan voldoen voor de bescherming van kinderen, maar die geen keiharde leeftijdsgrens krijgen (zoals chatbots en online gamingplatformen) mag ook aan ‘age assurance’ worden gedaan. Dat komt erop neer dat het bedrijf (bijvoorbeeld Open AI of Roblox) een beredeneerde schatting maakt van de leeftijd van een gebruiker (soms op basis van een gezichtscan) en die op basis daarvan indeelt bij een leeftijdsgroep. Dat gebeurt nu al veel.

Voor AI chatbots komt vooralsnog geen leeftijdsgrens – daarvoor zou nog te weinig wetenschappelijk bewijs zijn over het effect dat ze hebben – maar er komen wel duidelijkere regels die ze veiliger zouden moeten maken voor minderjarigen. Een daarvan is dat ze zich niet mogen voordoen als een menselijke vriend. En ze moeten gemakkelijk uit te zetten zijn.

Er komt uitgebreider toezicht vooraf. Daar moeten de techbedrijven zelf voor gaan betalen. Dat is een constructie die gebruikelijk is bij toezicht op financiële instellingen.

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, benadrukte vanochtend tijdens een persconferentie dat het de bedoeling is sociale media en andere applicaties zoals AI chatbots uiteindelijk voor alle gebruikers veiliger te maken, „maar nu focussen we op de kinderen.”

Lees ook

Online kunnen kinderen aan de lopende band virtueel geld uitgeven. Hoe ontwikkelen ze dan nog gevoel voor de waarde ervan?

Liveblog Economieblog

Amerikaanse centrale bank verhoogt rente, tegen de zin van Trump