Wapenresten in wrakken uit Eerste en Tweede Wereldoorlog vervuilen de Noordzee

De onderzoekers begonnen het onderzoek bij de Duitse onderzeeër UC-30. Dit schip was op de terugweg van Ierland naar Duitsland, maar voer op 19 april 1917 tegen een Britse zeemijn. Met 27 bemanningsleden, 18 mijnen en 6 torpedo's zonk het naar de bodem van de Noordzee, voor de kust van het Deense eiland Rømø.

Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog zijn veel marineschepen gezonken op de Noordzee. Die liggen nu ongeveer een eeuw op de zeebodem, waardoor het metaal van de munitie en de schepen flink is gaan roesten. Daardoor zijn giftige stoffen als TNT vrijgekomen. TNT is de stof die in veel munitie voor de explosie zorgt.

De onderzoekers vonden de gifstoffen in kleine hoeveelheden in sediment, het water en in zeedieren die in de buurt van de onderzeeër leven. Ook plaatsten ze kooien met mosselen rondom meerdere wrakken in zee. Daarbij werd na enkele weken vastgesteld dat hun cellen werden aangetast.

Het is niet duidelijk hoe groot het effect van de lekkende munitie op de natuur is. Het lijkt voor nu een "lokale bron van vervuiling", zegt onderzoeker Katrine Juul Andresen tegen wetenschapssite EurekAlert! Het is wel mogelijk dat de vervuiling erger wordt als de wrakken en de munitie nog verder afbreken.

Om de vervuiling helemaal tegen te gaan zou de overgebleven munitie moeten worden opgeruimd, al is dat erg lastig. De munitie uit de schepen halen en op het land onschadelijk maken is een dure operatie en het in zee laten ontploffen kan de vervuiling nog verder verspreiden.

Maar het opruimen van de scheepswrakken is niet altijd nodig, stelt het onderzoek. Sommige zijn bedekt met zand, waardoor het risico op vervuiling in de omgeving een stuk lager is.