XR blokkade A12 bij Zevenaar opgeheven, 100 actievoerders aangehouden

Klimaatactivisten van Extinction Rebellion blokkeerden zaterdag 19 september de A12 bij Zevenaar, richting de Duitse grens, meldt de ANWB. Bij de afrit werd de sfeer grimmiger: omwonenden pakten vlaggen van demonstranten af en volgens Extinction Rebellion zette de politie pepperspray in bij minstens twee actievoerders. De actiegroep eist dat het kabinet stopt met fossiele subsidies.

Update 16.25 uur: Er kwamen tegen 15 uur meerdere bussen ter plaatse waar activisten van XR instapten. Naar schatting gaat het om zo'n honderd man. Rond 15.15 uur waren alle demonstranten weg. De politie schaalt af. De ME is al vertrokken.

Er zijn door de politie ongeveer 100 actievoerders aangehouden op verdenking van overtreding van de Wet openbare manifestaties. "Ze zijn met bussen naar een andere locatie vervoerd waar ze zijn voorgeleid bij de hulpofficier van justitie en daarna zijn heengezonden", aldus een woordvoerder.

Daarnaast zijn enkele actievoerders aangehouden die de blokkade met auto's op de snelweg hadden opgezet. De voertuigen die daarvoor werden gebruikt zijn in beslag genomen.

Rond 16.15 uur is de A12 vanuit Arnhem richting de Duitse grens weer vrijgegeven. Ook de ontstane file is inmiddels opgelost.

Bussen staan klaar om demonstranten bij A12 Zevenaar af te voeren (DJMO)  

Update 15.10 uur: De Mobiele Eenheid is begonnen met het ontruimen van de A12 bij Zevenaar en haalde de Extinction Rebellion-demonstranten van de snelweg. Daarna werden zij in bussen afgevoerd.

De blokkade bestond uit drie groepen: twee op de snelweg en een derde bij een van de afritten. Daarbij gebruikten de demonstranten twee busjes en een auto, die de politie eveneens verwijderde.

De meeste activisten stapten vrijwillig in de bussen. Wie weigerde mee te werken, werd door de politie van de weg getild; een enkeling werd geboeid. Ook een tegendemonstrant werd door de politie in een ME-busje getrokken, terwijl een ander wegrende. De groep tegendemonstranten groeide gedurende de actie, meldt de verslaggever ter plaatse

Burgemeester Luciën van Riswijk van Zevenaar steunt het optreden van de politie op de A12, schrijft hij op de website van de gemeente. Volgens hem is demonstreren een belangrijk grondrecht waar de gemeente ruimte voor wil bieden. Extinction Rebellion demonstreerde echter onaangekondigd, aldus Van Riswijk: "Daarom boden wij direct een veilige, alternatieve plek aan. De actievoerders hebben geen gebruik gemaakt van dit aanbod."

Van Riswijk benadrukt daarnaast het gevaar van demonstreren op een snelweg: "Een snelweg blokkeren is echt iets anders dan demonstreren. Het levert direct gevaar op voor de omgeving. Wij trekken hier een grens. Het ingrijpen van de politie is dan ook volkomen terecht."

Ondanks het ingrijpen van de ME bleef de snelweg richting Duitsland dicht. Activisten van Extinction Rebellion verzamelden zich vervolgens op de nabijgelegen Doesburgseweg, waar een grote groep op de grond ging zitten.

De politie riep de groep op te vertrekken naar het Raadhuisplein, dat als demonstratielocatie was aangewezen. Zowel op deze oproep als op een tweede oproep werd niet gereageerd.

Eerdere berichtgeving:

Politie kan blokkade A12 niet voorkomen
Ongeveer 25 activisten betraden de snelweg. De politie hield even voor 12.00 uur enkele tientallen demonstranten uit de buurt van de weg en hield meerdere actievoerders aan die richting de A12 gingen. Een blokkade kon echter niet worden voorkomen. De inzet is er nu op gericht de situatie zo snel mogelijk te beëindigen.

Het verkeer wordt via de afrit Zevenaar van de snelweg afgeleid. Ook een begrafenisstoet moest daardoor omrijden.

Grimmige sfeer en pepperspray bij actie Extinction Rebellion
De sfeer bij de afrit werd in de loop van de actie grimmiger. Mensen uit Zevenaar kwamen naar de plek, pakten vlaggen van de demonstranten af en keerden zich tegen de actie. "Ze moeten allemaal oprotten hier", zei een tegendemonstrant. Ook onder automobilisten die de stad uit wilden, liep de frustratie op door de ontstane file.

Volgens meerdere woordvoerders van Extinction Rebellion gebruikte de politie bij minstens twee demonstranten pepperspray. De actiegroep zegt hiervan aangifte te doen; de politie heeft dit nog niet bevestigd.

Activist Sander Otte lichtte de keuze voor de locatie toe: "We demonstreren hier bij de A12, liever negatieve aandacht dan helemaal geen aandacht. Doel is impact creëren."

Extinction Rebellion eist einde fossiele subsidies
Extinction Rebellion had al op vrijdag publiekelijk opgeroepen tot de blokkade van zaterdag 19 september, maar had deze niet formeel bij de gemeente Zevenaar aangemeld. De actiegroep stelt dat het kabinet te weinig doet tegen de klimaat- en ecologische crisis en jaarlijks tientallen miljarden euro's aan fossiele subsidies uitgeeft. De demonstranten voerden een spandoek mee met de tekst "Stop fossiele industrie".

Eerdere blokkades van de A12 door Extinction Rebellion vonden plaats bij de Utrechtsebaan in Den Haag. Die weg ligt tussen het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de tijdelijke locatie van de Tweede Kamer. De acties waren gericht tegen subsidies aan onder meer olie- en gasbedrijven.

Gemeente Zevenaar en politie reageren op actie
De gemeente Zevenaar zegt in nauw contact te staan met de politie en werd kort voor de bezetting van de A12 op de hoogte gesteld. Na de meldingen over pepperspray wil de gemeente echter niet inhoudelijk reageren; een woordvoerder laat ook niet weten of er overleg wordt gevoerd over de actie van Extinction Rebellion. Burgemeester Lucien van Riswijk komt later met een verklaring.

Ook de politie zegt in overleg te zijn met de gemeente. "Omdat het de openbare orde betreft, is de gemeente in charge. Maar wij zijn nu de handen en ogen daar", aldus een politiewoordvoerder.

Herdenking Slag om Arnhem en mogelijke actie bij Duiven
Terwijl toestellen overvlogen die werden ingezet voor de Airborne-herdenking, riepen enkele demonstranten van Extinction Rebellion "kerosine". De vliegtuigen hoorden bij de herdenking van de luchtlandingen tijdens de Slag om Arnhem. Eerder op de dag sprongen parachutisten boven de Ginkelse Heide bij Ede, voor het oog van zo'n 40.000 bezoekers.

Een verslaggever ter plaatse hoorde van meerdere mensen dat er mogelijk ook activisten bij Duiven op de snelweg zaten. Dit was op het moment van schrijven niet bevestigd.