Jezelf zijn kost geld

Het netwerkseizoen is weer geopend waardoor mijn mensenschuwe lievelingsnicht afgelopen week, na de zoveelste nazomerborrel, weer eens uitgeput op mijn bank plofte.

„Waarom zijn sociale gelegenheden zo zwaa-haar”, jammerde ze in een kussen dat ik al jaren niet had gereinigd (en ik heb huisdieren).

„Omdat je niet drinkt”, zei ik, terwijl ik haar hoofd subtiel ergens anders probeerde te positioneren.

„Het zegt genoeg dat we dit soort bijeenkomsten alleen maar kunnen volhouden wanneer we vergif innemen”, mopperde ze, terwijl ze mijn handen van zich afduwde. Tja. Mijn nicht is een van de vele vormgevers die sinds de opkomst van AI haar opdrachten flink zag teruglopen. Tegenwoordig lijkt ze meer tijd kwijt te zijn aan werk zoeken, dan aan werk maken.

„Maar helemaal hopeloos is het nog niet”, voegde ze eraan toe, „omdat ik eindelijk doorheb hoe je moet netwerken! Of nou ja, ik heb eindelijk door hoe je moet doen alsof je sociaal vaardig genoeg bent om een opdracht te krijgen.”

„Vertel!” zei ik net iets te enthousiast.

„Je moet vooral vragen naar wat mensen in hun vakantie hebben gedaan, of waar de volgende reis naartoe gaat. Daarna vervolgvragen stellen over kinderen en hobby’s en ten slotte aanbieden om nog een drankje te halen.”

„Geniaal.”

„Het enige waar ik geen rekening mee heb gehouden zijn de langetermijngevolgen.”

„Leuke contacten? Een date? Vriendschap?”

„Dat je de hele tijd wordt teruggevraagd”, zuchtte ze, „want als je écht sociaal vaardig blijkt, word je ook weer voor de volgende borrel uitgenodigd. Waar je dus ook weer de hele tijd sociaal vaardig moet doen. Maar goed, alles beter dan geen werk hebben. Of weer die ene medelijdende blik te moeten trotseren waaraan alle sociaal onhandige mensen hun hele jeugd – en als het tegenzit hun hele leven – moeten blootstaan, en die het tegenovergestelde is van hun eeuwige ambitie om onzichtbaar te zijn.”

Ze pulkte aan haar nagelriemen.

„Eigenlijk is het idioot. Ik werd ooit zzp’er omdat het hebben van collega’s me zoveel energie kostte. Maar nu moet ik sociaal doen omdat ik anders geen zzp’er meer kan zijn. En zo sleep ik mezelf van gelegenheid naar gelegenheid waar ik nog meer naar vakanties en kinderen en hobby’s moet vragen en nog meer drankjes moet halen en nog harder mijn best moet doen om iets te zijn wat ik niet ben.”

„Maar moet dat allemaal echt?” vroeg ik vertwijfeld. „Je kan toch ook eens gewoon jezelf zijn?”

„Dat heb ik weleens geprobeerd, maar dan stel ik uit nervositeit de hele tijd vragen zoals of ze gecremeerd of begraven willen worden en loop ik uiteindelijk werk mis.”

Ze schopte haar hakken uit.

„Mezelf zijn kost gewoon te veel geld.”