Koning spreekt in troonrede hoop uit dat partijen gaan samenwerken: ‘De toekomst wacht niet op achterblijvers’

„Niet ophef van de dag moet leidend zijn, maar wat mensen nodig hebben en wat de toekomst van ons vraagt”, benadrukte koning Willem-Alexander tijdens de Troonrede op dinsdagmiddag in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag.

Hij vervolgde dat het minderheidskabinet met de begroting voor 2027 een basis legt „voor brede samenwerking”. Hij hoopt dat oppositiepartijen eigen punten zullen herkennen in de plannen. Desondanks begreep de koning naar eigen zeggen dat politieke verschillen niet meteen van tafel zijn: „Het gesprek gaat door.”

Tot ergernis van de koning werden „problemen rondom stikstofuitstoot, wonen en migratie” niet opgelost. De extreme droogte van afgelopen zomer onderstreepte de noodzaak van aanpassen aan klimaatverandering op het vlak van energievoorziening, waterbeleid en industrie. „De toekomst wacht niet op achterblijvers”, aldus de koning. Hij vindt het hoog tijd om de stikstofimpasse te doorbreken, zodat weer ruimte vrijkomt voor huizen, bedrijven en wegen én de natuur herstelt.

Eerlijke boodschap

De boeren verdienen duidelijkheid en toekomstperspectief, aldus Willem-Alexander. „De pijn en onzekerheid wordt het meest gevoeld bij boerengezinnen rond kwetsbare natuurgebieden. Zij kunnen overheidssteun verwachten. Bij verdere verbetering en invulling van de plannen zal het kabinet blijven luisteren, kondigde de koning aan. „Maar opnieuw afstel of uitstel zou onverantwoord zijn.”

Migratiebeleid dat het kabinet afgelopen zomer doorvoerde, stelt „meer dan ooit paal en perk” aan de komst van migranten, zei de koning. Hij snapt dat burgers het liefst morgen al dalende migratiecijfers willen zien, maar „de realiteit is dat dit stap voor stap gaat”. Hij noemde de uit de hand gelopen anti-asielprotesten in bijvoorbeeld Loosdrecht en Engelen „zorgelijk”.

De eerlijke boodschap van de nieuwe begroting is volgens de koning dat niet alles morgen is opgelost. In dat licht sprak hij over financiële grenzen; hij vindt het niet kies als kinderen en kleinkinderen „met een onverantwoord hoge staatsschuld” worden opgezadeld.

De koning hoopt ook dat vakbonden weer met het kabinet aan tafel gaan. Het doel van die gesprekken is dat burgers mee blijven doen. Nederland heeft iedereen nodig, zegt hij. „Wie ziek wordt of werkloos, moet niet worden opgesloten in een uitkering.”

Liveblog Prinsjesdag 2026

Protestacties op Prinsjesdag: XR-activisten besmeuren Lange Voorhout met rode verf, rookpluimen langs de snelweg