Lastenverzwaring voor werkenden en verruiming van hypotheekrenteaftrek blijven in stand

Werknemers staat komend jaar een lastenverzwaring van in totaal 4 miljard euro via de inkomstenbelasting te wachten, oplopend tot 8 miljard in latere jaren. Dat bevestigen Prinsjesdagstukken die NRC heeft ingezien, na berichtgeving van RTL. Huizenbezitters, zeggen ingewijden, profiteren tegelijkertijd van een verruiming van de hypotheekrenteaftrek die met de lastenverzwaring samenhangt.

Het was een vraag die afgelopen vrijdag boven de die dag uitgelekte Miljoenennota bleef hangen. Als het kabinet een streep zet door de belastingverhoging via de vrijheidsbijdrage, waarom blijft het besteedbare inkomen van Nederlanders er dan op achteruitgaan?

De oorzaak is, onder meer, een ándere lastenzwaring die in de boeken voor 2027 blijft staan. Uit de doorrekening van het coalitieakkoord begin dit jaar door het Centraal Planbureau bleek dat het kabinet de tarieven in de eerste en tweede schijf van de inkomstenbelasting verhoogde. Die tarieven verhoogde het om de verlaging van de zorgpremies te compenseren. Zo wil het kabinet in totaal 4 miljard euro ophalen in 2027, oplopend tot 8 miljard later.

De zorgpremies worden verlaagd doordat het eigen risico wordt verhoogd. Als dat stijgt betalen mensen meer voor hun zorg en hoeven zorgverzekeraars minder geld op te halen via premies.

Lees ook

Een kabinetsval was eind augustus dichtbij. D66 en CDA vonden de begroting van minister Heinen ‘veel te rechts’. Wat stond er in zijn plan?

Gelekte stukken

Alleen dat levert geen geld op voor de staatskas. Om ervan te profiteren moet het kabinet een compenserende belastingverhoging invoeren. Nederlanders zouden hiervan niets voelen, is de redenering, omdat de premies voor de zorgverzekering evenzoveel omlaaggaan als de belasting omhoog. Maar daarbij wordt buiten beschouwing gelaten dat sommige mensen meer zorg nodig hebben dan anderen.

Voor Prinsjesdag heeft het kabinet besloten de verhoging van het eigen risico met 60 euro te schrappen, blijkt uit gelekte stukken. De zorgpremies zullen daardoor minder hard stijgen dan verwacht. Maar de belastingverhoging als compenserende maatregel is blijven staan, waardoor belastingbetalers uiteindelijk meer geld kwijt zijn.

Gevolg van de gehandhaafde lastenverhoging is dat volgens een vastgelegde systematiek de hypotheekrenteaftrekverruiming óók doorgaat. Dat ligt gevoelig. In het coalitieakkoord spraken D66, VVD en CDA af de hypotheekrenteaftrek onveranderd te laten.

Hoe het kan dat de lastenverzwaring ook de hypotheekrenteaftrek verruimt? De rente die woningbezitters betalen voor hun hypotheek mogen ze aftrekken van hun belastbare inkomen. En het maximumpercentage van de aftrek is gekoppeld aan de tweede schijf in de inkomstenbelasting. Als het kabinet de tweede schijf in de inkomstenbelasting verhoogt, stijgt de hypotheekrenteaftrek net zo hard mee.

D66 en CDA voor, VVD juist tegen

Die maatregel moet niet de bedoeling zijn geweest, dacht Kamerlid Luc Stultiens (Pro) eerder dit jaar. Hij diende een motie in om de verruiming van de hypotheekrenteaftrek zoals die uit de doorrekening van het coalitieakkoord bleek, ongedaan te maken. Die behaalde half mei een meerderheid, doordat coalitiepartijen D66 en het CDA voor stemden. Hun coalitiegenoot de VVD stemde juist tegen.

In de onderhandelingen in aanloop naar Prinsjesdag lijkt de VVD toch haar zin te hebben gekregen. Aan de verruiming van de hypotheekrenteaftrek wordt niets gedaan, zeggen ingewijden. In de stukken voor Prinsjesdag staan namelijk geen maatregelen die de automatische verruiming tenietdoen. Zo kunnen huizenbezitters met een hoge hypotheek straks extra hypotheekrente van de Belastingdienst terugkrijgen.

Lees ook

Hypotheekrente op hoogste stand dit jaar door Iran-oorlog