De afvalbranche krijgt met Prinsjesdag een gewenste lastenverlichting
De afvalbranche kan opgelucht ademhalen. Als het aan het kabinet-Jetten ligt, wordt een enorme belastingverzwaring die al lange tijd boven de sector hangt, eindelijk afgezwakt.
In de uitgelekte miljoenennota wordt duidelijk dat het kabinet alsnog uitvoering wil geven aan de motie van Luc Stultiens van november vorig jaar. Het Pro-Kamerlid riep het demissionaire kabinet-Schoof op om een belastingpakket van honderden miljoenen euro’s niet langer primair bij de afvalsector neer te leggen. Onder meer VVD, CDA en D66 schaarden zich achter die motie. Vorige zomer staakten vuilnisophalers drie dagen in grote steden, omdat vakbond FNV vreest dat duizenden banen verdwijnen als het belastingpakket niet van tafel gaat.
In 2025 waren de afvalverbrandingsinstallaties hoogst verbaasd toen zij van het kabinet-Schoof een belastingpakket van jaarlijks dik een half miljard euro op hun bord kregen. Dat bestond uit een flinke CO2-heffing, en een verhoging van de afvalstoffenbelasting. Die verhoging wordt „deels teruggedraaid”, zo staat in de miljoenennota die morgen wordt gepubliceerd, en de aanscherping van de CO2-heffing wordt „langzamer ingevoerd”.
In de miljoenennota worden de gevolgen van de twee aanpassingen niet apart uitgewerkt, maar duidelijk is wel dat door de ingreep in 2028 en 2029 niet meer jaarlijks tweehonderd miljoen van afvalverbranders naar de schatkist moet gaan.
Afvalverbranden is in Nederland duurder dan in het buitenland, en de sector vreesde dat door het extra belastingpakket afval vaker geëxporteerd zou worden. Exploitanten van verbrandingsinstallaties wisten niet zeker of ze in de toekomst nog wel genoeg ‘volume’ konden verbranden. Dat was vervolgens een belangrijke reden om plannen om CO2 af te vangen in de ijskast te zetten.
De afvalverbranders zouden belangrijke klanten worden van Aramis, een nog te bouwen pijpleiding om CO2 uit de industrie op te slaan in lege gasvelden in de Noordzee. Vier afvalverbranders die samen vergevorderde plannen hadden voor CO2-opslag, zouden samen op die manier de uitstoot van zo’n 2 megaton CO2 (2 miljard kilo) kunnen voorkomen – zoiets als de jaarlijkse uitstoot van meer dan 800.000 benzineauto’s. Maar door het belastingpakket zagen afvalverbranders hun verdienvermogen onzeker worden, en zagen ze geen brood meer in het bouwen van de CO2-afvanginstallaties. Met deze lastenverlichting en een eerder uitgelekte reservering van 1,3 miljard euro voor Aramis, wordt duidelijk dat het huidige kabinet niet wil dat Aramis mislukt.
De plannen in de miljoenennota hebben nog geen politieke meerderheid. Mocht de afvalsector inderdaad te maken krijgen met een lastenverlichting, dan zal opnieuw berekend worden of er een businesscase is om CO2-afvanginstallaties te bouwen. Zo zal ook nog moeten blijken of FNV gerust is gesteld. De vakbond dreigde eerder met nieuwe stakingen als het kabinet het hele heffingenpakket niet zou schrappen.
Maak NRC jouw voorkeursbron op Google
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten. Meer informatie
Mail de redactie
Ziet u een taalfout of een feitelijke onjuistheid?
U kunt ons met dit formulier daarover informeren, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken dan taalfouten of feitelijke onjuistheden worden niet gelezen.