Home   2026-10-22 19:56:51

←

ACM: transportkosten energie voor huishoudens stijgen 20 procent in 2027

Original article

Nederlandse huishoudens en bedrijven gaan meer betalen voor de uitbreiding van het stroomnet en het onderhoud van gasnetten. In 2027 betaalt een gemiddeld huishouden zo'n 89 euro per jaar extra voor het transport van elektriciteit en 52 euro per jaar extra voor gas. Dat stelt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in een prognose.

Zowel huishoudens als grotere bedrijven betalen volgend jaar gemiddeld twintig procent meer voor het transport van elektriciteit en gas, aldus de ACM.

De ACM schrijft de prijsstijging toe aan het overvolle stroomnet. Om dat uit te breiden moeten netbeheerders de komende vijftien jaar zo'n 235 miljard euro investeren. Daarnaast moeten zij gasnetten onderhouden en waar nodig vernieuwen. Maar huishoudens en bedrijven gebruiken steeds minder aardgas, waardoor die kosten over een steeds kleinere groep gebruikers worden verdeeld.

"Hiervoor zijn grote investeringen van netbeheerders nodig, die via de transporttarieven door huishoudens en bedrijven worden betaald", zegt Manon Leijten, bestuurslid van de ACM. Die transporttarieven bedragen zo'n dertig procent van de energierekening van een gemiddeld huishouden. De ACM stelt de tarieven jaarlijks vast.

Stijging varieert per jaar

Netbeheerders verwachten niet dat de post 'netbeheerderskosten' op de energierekening de komende jaren ieder jaar met een vijfde toeneemt, zegt Jinny Moe Soe Let van branchevereniging Netbeheer Nederland tegen de NOS. In 2027 is dat wel het geval, maar daarna blijft de stijging naar verwachting bij vijf tot zeven procent per jaar.

Dat de kosten komend jaar wél zo snel toenemen, komt deels doordat eerdere uitbreidingen van het net onverwacht duurder uitvielen. Daarnaast gebruikt de ACM een nieuwe rekenmethode, waarbij de kosten van de netbeheerders sneller worden vergoed. Ook kunnen de beheerders nu beter inspelen op de onzekere kosten die ze maken voor de uitbreiding van het net.

Update, 13.33 uur – In het artikel werd gesuggereerd dat de 20 procent prijsstijging voor de hele energierekening geldt. De ACM heeft het echter concreet over de kosten voor het transport van energie. Het artikel is aangepast om dat te verduidelijken.

Elektriciteitsnet stroomnet netcongestie. Bron: Sean Gallup / Getty Images
Bron: Sean Gallup / Getty Images

Door Eveline Meijer

Nieuwsredacteur

Feedback • 14-09-2026 12:03
228 • submitter: Technoid

14-09-2026 • 12:03

228

Submitter: Technoid

Reacties (228)

228
215
95
14
0
96
De HBO-tweaker kan de extra lasten wellicht probleemloos dragen, maar er is ook nog een wereld buiten tweakers.

Ik maak mij met name zorgen over al die miljoenen nederlanders die rond modaal verdienen en in een matig-geisoleerd huis wonen (huur of koop)

En daarnaast: Lang niet iedereen heeft de financiele middelen om een airco of warmtepomp aan te schaffen. Voor deze mensen zijn de gevolgen best fors. Deze mensen zijn ook al een kapitaal kwijt aan brandstofkosten voor hun auto.
dan kan ik je uit de droom helpen....In het verleden ben ik budget coach geweest als vrijwilliger bij de gemeente en heb veel ellende gezien. Zoals je al aangeeft zit er een hele grote armoede val tussen 3/4 modaal en anderhalf keer modaal. Nu dus heel dichtbij een keer meegemaakt.

Mijn collega staat er sinds kort alleen voor met een kleine van 5, klein koophuisje en geen ouders om te ondersteunen. Hij was de financiële weg kwijt, dus geholpen. Met een inkomen van EUR 69k bruto per jaar, best aardig, houdt hij dus onder aan de streep nog geen EUR 200 per maand over. Geen uitjes, geen lidmaatschappen, geen dure auto, geen schulden maar ook geen vakanties etc. Een verhoging van tientjes per maand hakt er dus hard in en buffer opbouwen is lastig.

Nou kun je denken...dan doet ie toch iets fout, nou nee dus. Alles uitgespit, maar dan kom je al gauw in bezuinigen op eten en kinderopvang uitbesteden aan buren oid. verhuizen heeft geen zin want dan wordt huur al gauw meer dan hypotheek nu, als je al iets zou kunnen krijgen.

[Reactie gewijzigd door divvid op 14 september 2026 15:52]

En dan zit deze persoon nog boven modaal. Maar is er dan geen partner? Met kind en zonder partner is vaak ook alimentatie (en wellicht nog schuldsanering). Als dat zo is, dan is er meer aan de hand dan de verhoging van de transportkosten van stroom. Doorgaans is met gas en elektriciteit je rekening ca 2/3 voor gas. Want er zijn ook mensen die minder dan modaal krijgen.

Minimumloon voor 1.5 baan is bruto al ca 50k op jaarbasis. Dan betaal je bijna geen belasting. Als 1-verdiener betaal je veel meer belasting en daar wil de overheid al jaren niets/weinig aan doen. Scheiden kon vroeger niet als het financieel niet uitkon. Dus misschien moeten we daar een discussie over voeren? Die huizennood is ook behoorlijk te wijten aan scheiding/lager aantal inwoners per woning. Hoe wil je dat afwentelen op de iets meer verdienende groep? Is dat eerlijk/rechtvaardig?

Ik weet geen oplossing, maar als dit brutoloon al te weinig is, dan zijn er zaken goed mis.

[Reactie gewijzigd door kdekker op 14 september 2026 14:50]

Maar is er dan geen partner? Met kind en zonder partner is vaak ook alimentatie.
Zonder op de details in te gaan: nee, geen partner meer, dame zit ergens in Rusland. Succes daar iets vandaan te halen. Hij draait overal alleen voor op. Triest, maar komt helaas veel voor, meer dan je denkt.
Triest. Alimentatie heb je dan waarschijnlijk niet, maar wel de zorg voor je kind. Jammer als er geen sociaal vangnet is. Of toch zoeken naar lieve buren/kennissen/anderen uit je omgeving (ik kom niet uit een stad en familie is ver weg). Dat was voor ons in de beginjaren de oppas.

Als je over AOV spreekt, dan is het kennelijk een zzp'er. Maar dan is 69k waarschijnlijk niet heel hoog (45 euro, 45 weken van 32 uur komt op bijna 65k en een zzp'er die 'maar' 32 uur werkt is best bijzonder, iig die ik ken, maar dat zijn handwerkslieden).
geen ZZPer, onze werkgever biedt een AOV aan, boven op de wettelijk WIA regelingen zodat je ipv 70, ongeveer 90% van laatst verdiende loon krijgt. De kosten zijn zo rond de EUR 50 bruto.
Als ZZPer heb ik een bedrijfspand, circa 250m2 voor traditioneel timmerwerk. Ik kan af met 3x25A voor al mijn machines, maar voor het laden van mijn elektrische heftruck heb ik 3x40A nodig. De transportkosten zijn dit jaar alleen al 1900-2000 euro. Na dit jaar een verhoging te hebben gehad van de OZB van 20% kan een verhoging van 20% de transportkosten er ook nog wel bij. Mensen klagen steen en been dat vakmensen niet meer te betalen zijn, dan moet men vooral zo doorgaan.
Als je met 69k niet rond kan komen, dan denk ik niet dat je iets van de overheid moet verwachten. Plannen op dit soort jaarinkomens icm sociale voorzieningen maakt m.i. het hele sociale stelsel onbetaalbaar. Ik snap dat je begrip wilt kweken, maar met 45 werkweken van 40 uur (totaal 1800 uur) is dit een salaris van 38,33. Dat is 2x het minimumloon.

Wat wel een punt is, is dat belasting op arbeid vrij hoog is en de overheid een stuk harder gegroeid is dan het BNP. Vooralsnog is de overheid een rupsje nooit genoeg. Maar goed: er was een meerderheid om bijv kinderopvang te subsidiëren. Ook voor hoge inkomens. En nu de recente discussie over box 3 belasten gaat minder over rechtvaardigheid dan de miljarden die je mist als je op rendement belasting overstapt. Dan is (fictieve) aanwas belasting een manier om meer binnen te halen. En hoef je geen echte keuzes te maken.

Voorlopig gijzelt de linkse en rechtse oppositie elkaar wel en Jetten cs kunnen nog niet zo goed rekenen hoe je op 76 uitkomt. Ach, een val van het kabinet geeft zo weer een jaar vertraging.
mijn punt, en ik hoop dat je dat begrijpt, hogere inkomens lijken het makkelijk te hebben, maar in dit soort situaties is de balans heel precair: beste man kan prima rond komen, werkt hard, houdt iets over, maar juist die buffer wordt steeds kleiner door lukraak overal overheidsverhogingen.
Dat punt was duidelijk. En ik denk ook mijn punt dat de overheid niet kan helpen totdat iedereen op een inkomen zit waar je er geen last (meer) van hebt.

Hopelijk komt de overheid met een belastingstelsel dat eerlijker, simpeler wordt en meer gedacht wordt in collectieve termen (incl verschil 1 en 2 verdiener laten verdwijnen). Die belastingvrije voet van vroeger (framend aanrecht subsidie genoemd) was zo gek nog niet. Maar goed, dat die ik niet gebeuren in een samenleving die alleen maar individualistischer wordt en bij elke tegenslag naar de overheid kijkt.
En ondertussen de belastingen maar blijven ophogen, waar je totaal geen invloed op hebt / kunt uitoefenen want bezuinigen daarop kan gewoon niet.
Want iedereen denk maar het is een kleine verhoging, maarja als ze dat allemaal denken is het onder aan de streep toch ineens weer een hele hoop :(
Dat is precies het scheve aan Nederland. Als diezelfde persoon in de bijstand zou zitten met toeslagen is kinderopvang niet nodig en netto blijft er dan wsl 100 euro over onder aan de streep. Grote verschil is dat die persoon dan niet werkt. Nederland doet echt wat fout qua belasting en toeslagen. Precies tussen die 0,75x en 1,5x modaal ben je vaak de sjaak.
Zou je indien mogelijk, ons wat meer inzicht hierin kunnen geven, zodat begrijpelijk wordt, hoe het komt dat er zo weinig overblijft? Ik geloof dat zoiets best anoniem kan niet?
Misschien leeft hij dan toch een te duur leven.

Je gaat normaal gesproken leven na het salaris dat je verdient.

Ik zit dik onder wat deze collega verdient en hou nog dik geld over.

Heb alleen geen duur telefoon abbo, geen auto.. Denk dat dit toch wel de dingen zijn die anno nu het meeste kosten.

Misschien rookt die gene ook nog en heeft ook nog een dure boodschappen lijstje.

Als ik elke keer naar de supermarkt moet rennen om iets te kopen ben ik ook aardig wat kwijt.

Misschien meer selectief boodschappen doen en niet alles in het winkelmaandje gooien.
Telefoon abbo is ook niet nodig. Of je neemt er een die maandelijks maar 8 a 10 euro kost.

Denk dat je best wel opties hebt om kosten te besparen.

Maar aan de andere kant word alles toch duurder. Er is op een gegeven moment niet meer tegen op te werken.
Heb alleen geen duur telefoon abbo, geen auto..
sim only van 8 euro en gekregen iphone (Se2022)? Auto is noodzakelijk
Misschien rookt die gene ook nog en heeft ook nog een dure boodschappen lijstje.
niet roker, 600 p/m voor boodschappen, kleding, andere benodigdheden etc. Volgens nibud zou dit huishouden 400 kwijt zijn aan minimale voeding. Blijf 200 over voor de rest. Da's zo weg.
Als ik elke keer naar de supermarkt moet rennen om iets te kopen ben ik ook aardig wat kwijt.

Misschien meer selectief boodschappen doen en niet alles in het winkelmaandje gooien.
geloof me, de stofkam gaat al door het mandje.

Waar het mij om gaat: mijn collega heeft dankzij z'n goede baan de boel inmiddels weer op de rit. Desondanks is de 'speelruimte' meetbaar in tientjes. (laat staan de mensen die GEEN goede baan hebben). Een overheid die daar zo maar weer tientjes van af gaat snoepen knabbelt aan de weerbaarheid van de burgers. Er hoeft dan niks mis te gaan of het is gelijk een probleem.

Je kan niet verwachten dat het mensen in die situatie lukt om een buffer op te bouwen. Het Nibud adviseert vaak om als gezin een buffer aan te houden van zo'n 4 tot 5 maandsalarissen. [1] Zelfs bij twee verdieners die maandeljks 2-3k overhouden duurt dat al een half jaar (en dan mag er niks kapot gaan)
Ik vindt dat toch bijzonder. Ik heb een inkomen van "slechts" 50k bruto en mijn vriendin is net een eigen bedrijf gestart en haalt daar vooralsnog maximaal een paar 100 per maand uit.

Daarnaast hebben wij ook een kind en een onzuinige brandstofstoker, vrijwel geen toeslagen en een appartement dat maar 700 in de maand kost, maar wel een G label heeft, dus vrij hoge verwarmings en Electra kosten. (Zonder airco is het niet te doen in zomers als deze)

Wij houden ongeveer 1000€ in de maand over.

Waar gaat al dat geld heen dan? Wanneer ik dit soort verhalen hoor vraag ik me toch elke keer af, hoe dan? Het is niet alsof wij onszelf helemaal geen luxe gunnen, maar als je een beetje op je woonkosten let moet een 2 persoonshuishouden in mijn ogen makkelijk rond kunnen komen van zo een 2000€-2500 per maand.
Jezelf vergelijken met de situatie van een ander heeft geen zin wanneer je geen volledig zicht hebt op de situatie van een ander. Bijvoorbeeld: waar woont die ander? Hoeveel reiskosten maakt die om op het werk te komen? Wanneer begon die met het huren/wanneer kocht die de huidige woning? Hoeveel schulden (studie, etc.) heeft de ander? Hoe hoog is de belastingdruk gebaseerd op de gezinssamenstelling? Etc., etc.
Dat was ook juist de vraag van @TheMKM: "Waar gaat al dat geld heen dan?"
zie boven, er gaat erg veel geld naar zaken waar je nul invloed op hebt. Veel mensen vergeten b.v. bij een inkomen van 69K even 450 euro bruto aan pensioen en AOV. Heb je iets medisch, dan ben je al 32 euro netto per maand kwijt aan eigen risico, nog boven op eigen bijdragen etc.
die laatste hoor ik vaak. In de praktijk blijkt men dan vaak niet te reserveren voor zaken als onderhoud van de auto, de dierenarts oid. zo'n uitgave is dan 'ineens' desastreus. Of men zit boven de top gefinancierd met wazige constructies.
Uiteraard, maar een heel groot deel van de factoren die jij beschrijft heb je zelf controle over, door keuzes nu of door keuzes in het verleden.

Reiskosten worden vrijwel altijd volledig vergoed, want of je woont zo dicht bij dat je met de fiets kan en dan is het je eigen keuze om geld te verspillen door met de auto te gaan. Voor het overgrote deel van de andere mensen krijgen ze een reiskostenvergoeding van werk die zelfs nu de kosten makkelijk moet dekken. Wij rijden een grote, redelijk onzuinige auto en belasting/verzekering niet meegerekend hou ik geld over van de reiskostenvergoeding.

Als je het echt heel krap hebt kan je er voor kiezen een Aygo of iets anders kleins en zuinigs te rijden en dekt die reiskostenvergoeding het volledige bezit + rijden van de auto.

(Ik ben me bewust dat een reiskostenvergoeding niet verplicht is, maar buiten een maximaal aantal km's heb ik nog nooit van iemand gehoord die het niet krijgt)

Ik zeg niet dat er mensen zijn die echt pech hebben gehad en met een goede reden het heel moeilijk hebben, maar ik heb een doelgroepregistratie omdat het heel moeilijk was om werk te vinden ivm een handicap en door voorzichtig te zijn met de keuzes die ik maak kunnen wij heel ruim rondkomen van een oke salaris. (Dat terwijl ik dus periodes vrijwel werkloos was en tot 2 jaar terug eigenlijk mijn hele leven minimumloon heb verdiend)

Ik ben een linkse stemmer en absoluut voor het helpen van hen die het moeilijk hebben, maar ik zie ook teveel dat de eigen verantwoordelijkheid hier een beetje ontlopen wordt.

[Reactie gewijzigd door TheMKM op 15 september 2026 07:56]

€700 voor een apartement? Zelfs in 2002 was mijn jaren 50 flatje al €550 huur, laat staan nu
Sociale huurwoning waarschijnlijk? Die zijn tussen de 700 en 1000 afhankelijk van je inkomen en locatie. Want op bepaalde plekken is het nog steeds rond de 400 euro per maand.
Ik ben oprecht blij voor je dat jullie zo’n mooi bedrag overhouden. Je vroeg, waar gaat dat geld heen dan? Ik praat heel even niet over mijn eigen, maar van de cijfers die ik rondom mij hoor. Je appartement dat “maar” 700 in de maand kost (kaal), is naar algemene maatstaven momenteel zeer schappelijk. Enkele van mijn collega’s betalen alleen al aan hypotheek tussen de 1400-1700 euro in Limburg, laat staan de rest. Mijn aanname, hoe kort door de bocht ook, is dat die 700 euro in de maand op dit moment ervoor zorgt dat je kosten relatief laag blijven en dat veel anderen meer kwijt zijn aan hypotheek of huur waardoor die reserves aanzienlijk verkleinen zonder iets geks te doen (uitzonderingen daargelaten).
Een vijfjarige gaat naar school dus hoef je "alleen" buitenschoolse opvang (voor- en of na schooltijd) te verzorgen, dus zo'n 5 uur per dag = 25 uur per week = met 15 euro per uur 1.625 EUR per maand. De toeslag is in dat geval 987 eur. Per saldo betaal je dan dus 638 euro per maand zelf en blijft er 26k per jaar (EUR 2.166 per maand) over.
Als de moeder in Rusland zit en geen inkomen rapporteert maar op papier nog wel de partner is dan vraag ik me af of je toeslag krijgt. Een eenverdiener in een gezin (met partner) krijgt namelijk geen toeslag.
ik kan je het wel vertellen hoor:

EUR700 is ERG weinig in woonland, beste man zit er al 450 er boven. Zoals gezegd, verhuizen heeft geen zin want huur zal hoger zijn en nu relatief energie zuinige woning.

Heb je alle verborgen kosten meegerekend? OZB heb je geen last van als huurder, maar wel als koper, hogere kosten door stadsverwarming, tel je alle stiekeme kosten mee zoals levensverzekering, woon verzekering, pensioen, AOV etc? die je nu soms 1x per jaar betaald. Overigens is het verschil tussen 50k en 69k maar een paar honderd netto per maand door toeslagen etc. Neem ook eens eigen bijdrages mee voor b.v. medicijnen, loopt al snel op.

Reken voor de gein de belasting druk eens uit voor 1 persoon met 69K of twee personen waarvan één 50K en de ander 19K (ja, dat verschil is een paar duizend euro door de arbeidskorting ten gunste van de twee verdieners)
Dan zit je goed...

Op de huurmarkt in regio utrecht... zit er 1 eenkamerflat onder jouw prijs

https://utrecht.mijndak.nl/Woningaanbod
Woon nog steeds bij mn moeder. en woon er al 40+ jaar. Zal er ook wel mee te maken hebben.
Dat zijn de eerste zaken die mi geen primaire levensbehoeften zijn. De goedkoopste internetverbinding is toch goed genoeg?
Nu, Apple is aan mij niet besteed. Ik heb in mijn jonge jaren heel zuinig leren leven 😉.
Ik geloof er helemaal niks van. Dan doe je iets fout. Waarom? Daar kom je wel achter als je in de bijstand hebt gezeten en iedere eurocent moet omkeren. Of jij of je collega is onvolledig in zijn verhaal of hij doet iets fout.
OK, geef je gegevens maar. Ik vul ze wel in in de tools die we gebruiken, dan zien we wel waar het fout gaat. Feit is dat de collega eigenlijk dacht alles goed te doen. Veilig energie zuinig huisje, kindje, partner die werkt, leuke baan etc. totdat partner met noorderzon vertrekt.

En ja, hij houd over, komt niet in de schulden, maar een vetpot is het niet, al lijkt dat wel zo.

Misschien eens nagaan: een alleenstaande moeder in een sociale huurflat met kind (3) en minimum loon baan +alle toeslagen zit op EUR 2800 netto. Deze meneer zit op EUR 3625 netto. De helft daarvan is al het verschil hypotheek vs max soc. huur. Dan heb je nog diverse kwijtscheldingsregelingen en tegemoetkomingen vanuit de gemeente. Geloof me, die hebben we allemaal in zicht, maar gaan niet naar iemand met 69k
Prachtig hoe dat werkt he. Hij zou eigenlijk moeten stoppen met werken. Dan gaat hij er netto waarschijnlijk op vooruit.
Ik zie vaker deze reactie in negatieve context. Maar ik snap het niet helemaal; Misschien zit ik in de luxe positie, maar als ik met minder werken meer kan verdienen dan deed ik dat gelijk. 3 dagen werken ipv 5 dagen werken is toch een pracht! En naar mijn idee geweldig dat dit kan in Nederland.
zo werkt dat natuurlijk niet want je moet gelijk extreem gaan. Aan minder werken kleven ook nadelen: minder pensioen b.v., maar misschien ook minder voldoening. Zo heb ik het geluk dat ik zelf mijn werk echt leuk vind en gewoon nieuwsgierig ben wat er uit het volgende experiment komt. Daar wil je best 40-50 uur (soms langer) voor bezig zijn omdat het een intrinsieke motivatie is, niet gedreven door geld. Ik zou het zelf vreselijk vinden om alleen maar te moeten werken vanwege het geld.
waar zeur ik dan? Ik geef alleen aan dat ook voor hogere inkomens in NL, een paart tientjes meer kosten behoorlijk veel impact kan hebben. Een brood minder zal er niet om gegeten worden, maar misschien wel dat ene dierentuin uitje of iets anders dat het leven leuk maakt (en waar je voor wilt werken)
ik geloof niet dat je het begrijpt. Ik doe nergens zielig over, vindt mijn collega ook niet 'zielig'.

Mijn punt was dat ook voor iemand met een boven modaal inkomen, enkele tientjes verhoging toch veel impact kan hebben. Juist omdat men niet door heeft dat voor de meeste mensen de kosten gewoon vast liggen, gedicteerd worden door de overheid, met als enige bespaar mogelijkheid: eten. Besef wel, meneer heeft geen dure mobiel op afbetaling (8 euro sim provider), geen abonnementen op sportscholen of andere dure hobbies, ook geen lease bak, maar een oudere auto.

Ik denk dat je zelf weinig controle hebt over je financiën gezien de aannames die je doet.
Bijzonder. Ik heb het uitsluitend over wat jij zegt over je collega en de redenatie die jij (naast een hoop andere mensen) daaraan toevoegt. Dat jij dan vervolgens gaat lopen jij-bakken zegt genoeg.
Die kunnen via het warmtefonds een lening zonder rente krijgen en met wat slim investeren kun je je energiebesparing dan gebruiken om die lening af te lossen.
Of we verlagen gewoon de belastingen en accijnzen die bovenop de marktprijs zijn gegooid. Verdien je minder dan 20.000?, geen accijns meer. Daar help je mensen veel meer mee.
Dat lost niks aan de bron (verbuik) op
Ja dat is een leuke ja! Dan zorg ik dat ik ook onder de 20k zit en dan wordt ik daarna voor de hele wijk en nog verder daar buiten de persoon die de auto's vol gooit en sigaretten gaat halen voor de hele wijk. Uiteraard tegen een kleine vergoeding van zo'n 20% van de waarde van de transactie (en dus nog steeds veel goedkoper dan de accijns aftikken), uiteraard te voldoen in cash. Dat komt helemaal goed! :+

Nee ik denk niet dat het uitsluiten van bepaalde bevolkingsgroepen op accijns gaat werken. Wat als we eens beginnen met bijvoorbeeld de accijns op sigaretten verlagen? Ik weet vrij zeker dat de overheid nu over de zogenoemde "Laffer curve" is gegaan en zodoende komt er nou minder sigaretten accijns binnen dan eerder. Met andere woorden: het is beter om de accijns te verlagen zodat mensen gewoon weer sigaretten in Nederland kopen, dan nu te hopen op hogere accijns inkomsten, die vervolgens gewoon alleen maar de belastingpot van alle buurlanden spekt.
Tis alleen... iemand die goed/slim om kan gaan met dit soort geldstromen denkt/werkt hoogst waarschijnlijk op HBO nivo. En heeft dan vast al wat maatregelen genomen - zoals zonnepanelen en misschien wel thuisbatterijen... :+
zonnepanelen en thuisbatterijen? als je een budget overhoud van 200-300 euro per maand? zoal bijvoorbeeld Divvid voorspiegelt? een thuis batterij van bijna 3 rooie? met zonnepanelen die niet van jou zijn in je huurhokje? alle aanpassingen, die je niet mag doen in je eigen huurhokje..

En als je wel een koophuis hebt en 300-500 euro per maand overhoud met bijvoorbeeld een kind om van te leven..
Dan heb je per definitie nogsteeds 3x niks, ook niet als je 37,5% van je brutoloon (69K in het voorbeeld) zo naar de koning mag schuiven voor z'n volgende vakantie.. (aka de fiscus) ofwel 25.8K...

[Reactie gewijzigd door MalamuteOC op 14 september 2026 13:53]

Kleine correctie, met een inkomen van 69k betaal je effectief 'slechts' 29,6% belasting.
Dus nogsteeds 'effectief' bijna 1/3 van je loonstrookje...

Thats the point...
Iedereen kan natuurlijk wel roepen: met 70 rooie leef je als een koning..
maar niks is minder waar in de afgelopen 5-10 jaar.
Kijk alleen maar naar de supermarkt prijzen.

Laatst nog een bonnetje ergens gevonden uit 2019.
Bijna dezelfde boodschappen bij mijn vaste jumbo.. 15% duurder minimaal op ELK product op die bon..

Om nog maar te zwijgen over de overige kosten die de pan uit rijzen..
Zeker, dat is ook niet niks. Maar scheelt toch even 500 euro netto per maand ten opzichte van 37,5%.

Overigens is de koopkracht sinds 2019 flink gestegen.

Ten opzichte van 2019 is je salaris (als het goed is) meer dan 15% gestegen. Dus je bent er nog steeds op vooruit gegaan. Uiteraard gaan we dan uit van het gemiddelde, er zijn heus uitschieters en heel veel mensen die moeilijk rond komen. We zijn met z'n allen alleen ook heel goed in klagen. Ja alles wordt duurder, maar onze lonen stijgen harder.

Edit: even de echte cijfers opgezocht, de boodschappen zijn ten nu ten opzcihte van 2019 met 32% gestegen. De gemiddelde lonen zijn ook gestegen met 32%. Overige zaken zijn minder hard gestegen in prijs waardoor er dus 5% positieve koopkrachtverbetering is.
10% negatieve koopkrachtverandering hier dus
'Uiteraard gaan we dan uit van het gemiddelde'

En vervolgens ga je roepen dat het allemaal gelijk is gebleven... en daarna is er 'gemiddeld' 5% positief resultaat...

Ik verdien geen 3.5-4 rooie in de maand na belasting... verre van (en dat is waar je over zou moeten praten!)
Ik kan je 100% vertellen, zonder BS... dat mijn lasten 'sinds' 2019.. tochwel een goede 15-20% duurder geworden zijn.. dus hetzelfde loon wat ik heb is gewoon 15-20% minder geworden.

Waardoor ik nu toch al snel (voor een 1 persoonshuishouden) op zo'n 2000 euro per maand aan vaste lasten zit.. dat is niet heel rijk met een netto loon van 2450-2500... als je ook nog iets moet sparen...
Zeker, gemiddelde bestaat niet voor niets, het zegt wat over onze bevolkingsgroep als geheel. Dat er positieve en negatieve uitschieters zijn staat vast. U bent blijkbaar een negatieve uitschieter. Dat neemt niet weg dat het over het algemeen de koopkracht nog steeds is toegenomen.

En als je sinds 2019 nog steeds hetzelfde loon hebt is er ook wel iets mis. Ik weet niet in welke branche je werkt, maar ik zou toch maar eens om tafel gaan met je werkgever als je sinds 2019 geen salarisverhoging meer hebt gehad.
Het lijkt erop dat het je allemaal niet mee zit... en/of dat je de nodige tegenslagen voor je kiezen hebt gekregen... :)
tja, dat zou je denken. Genoeg 'slimme' mensen die totaal niet met geld kunnen omgaan. het is al uitgegeven voordat het op de rekening staat.
De hoeveelheid mensen die geld al uitgegeven heeft of boven hun standaard leeft is echt schrikbarend..

Er is overal bekend dat alles duurder word, maar evengoed zitten ALLE terrassen waar ik woon bij de eerste zonnestraal ram vol... in de winter 's avonds? in diezelfde cafés en restaurants? ook bomvol donderdag/vrjidag/zaterdag/zondag soms zelfs..

Als je dan kijkt wat je betaald voor een normaal beetje grachten geel.. ofwel een biertje.. 3,75-4,50 komt eerst voor een klein biertje tot een vaasje.

Speciaal bier? 6-8 euro per glas.
Nou reken een drankje of 3-5 'gemiddeld' en daar gaat weer 16-40 euro p.p.
En allemaal maar klagen dat het zo duur is en dat ze niks overhouden elke maand..

TJA...
Gaat niet helpen als je in een oud huurhuis woont. Ik zou dolgraag willen investeren in een WP (ik heb immers ook zonnepanelen), maar de woningbouw zegt nope. CV werkt nog dus dan gaan ze niks aanpassen.
Ik woon in een huurhuis uit de jaren 60 en isolatie is niet top. In de winter moet je flink stoken.

Mensen met een eigen huis en/of hoog inkomen hebben makkelijk zeggen.
M'n moeder zit helaas in de bijstand, heeft geen recht op de noodfonds omdat ze noodgedwongen al stuk minder gas verbruikt (energierekening moet minimaal 8% zijn van je inkomen).
Nu wordt de energierekening alleen maar duurder, dus wellicht heeft ze daar vanaf volgend jaar wel recht op.
Mensen met een eigen huis hebben het makkelijk, nou dat dacht je maar. Een koophuis kost tenslotte tegenwoordig een godsvermogen met bij behorende hypotheek dus.
Plus geen huur subsidie, huurwaarde forfeit, eigen onderhoud, noem het maar op.
Dat eigen huis is allang geen ideaal plaatje meer hoor want je mag overal zelf voor zorgen met het daarbij behorende financieele plaatje...
Mensen met een eigen huis hebben het makkelijk, nou dat dacht je maar.
"Onteigening. Leuker kunnen we het niet maken ... wel achterbakser ..."
Als je een koophuis hebt ja... Huur ben je aan de grillen van de verhuurder overgeleverd. En die lopen nog niet zo hard in mijn geval. Ja als de kippen erbij om dmv een centrale afzuig en zonnepanelen de woning op A te krijgen. Want dan kan de verhuurwaarde naar de max wat betreft punten.
Maar verder wat betreft isolatie/lager gasverbruik en misschien wat meer comfort moet je vooral niet zeuren. En jawel bij de gemeente kun je gratis een tochtstripje krijgen. :/
Lekker plan om mensen nog meer in de schulden te steken. Ja rentevrij, maar alsnog een blok aan het been.
Het probleem met dit soort fondsen vind ik dat de keuze erg beperkt is van bedrijven die dit voor je aan komen sluiten.

Over het algemeen zijn mensen met 'weinig geld', mensen die ook heel handig zijn geworden om zelf dingen op te lossen, in plaats van een 'expert' in te huren.

Nu staan deze mensen voor de keuze:
€12.000 voor zonnepanelen door een professional gelegd, en rentevrij aflossen.
of
€6.000 voor zonnepanelen, zelf met wat vrienden leggen en aansluiten. Al zou je er een lening voor af moeten sluiten, dan nog ben je goedkoper uit.

Die fondsen zijn helaas niet altijd heilig helaas, en dat werkt dan ook weer in de hand dat er geknutseld en geklungeld wordt (en helaas kunnen 'professionals' daar ook wel wat van)
Je kunt bij het warmtefonds terecht voor een lening. Bij of door wie je de maatregelen laat installeren maakt niet uit. Waarom zou de keuze in bedrijven beperkt zijn, dat lees ik nergens terug. Je kunt gewoon je offertes indienen.
A) rente vrij is alleen met een gezamenlijk inkomen onder de 60.000 euro

B) Warmtepomp of niet, elektrisch verwarmen blijft niet de meest efficiënte manier. Reken in de wintermaanden ( bij een dynamisch contract) tussen de 300 en 600 euro bij full electric


Eerlijker zou zijn het voornamelijk te halen bij grootverbruikers met een aangetoond winstgevend vorig afgesloten boekjaar. Altijd de grootste groep extra belasten is zoooooo makkelijk en liberaal.
Dat zijn wel hele hoge bedragen hoor. Hier was met een Gas CV ketel januari 2025 132M3 gas voor 180 euro. Daarnaast nog eens 104 euro stroomkosten voor een vast contract.
Januari 2026 was stroomkosten met een Full Electric voor het hele huis in totaal met een dynamisch contract 172 euro waarvan 522kWh voor Warm Water en Verwarming was.
In nov, dec 2025 en jan 2026 zat ik tussen de 300 en 500. Plus bijstoken houtkachel wanneer het niet windstil was. Ik heb een ruime woning en een 4 pers huishouding. Ons huis is goed geisoleerd. Helaas geen vloerverwarming ivm antieke plavuizen. Afname bij Tibber
De kosten voor de energie zelf gaan hierbij niet omhoog, alleen de netbeheerkosten gaan omhoog. Dus de isolatie en investeringen voor een warmtepomp zijn hierbij niet relevant (behalve als je de netbeheerkosten voor de gasaansluiting mee rekent). Alsnog wel een pittige verhoging voor iemand die net rond kan komen.

[Reactie gewijzigd door Earth_Apple op 14 september 2026 13:18]

Jan 'rond' modaal zal het wel kunnen behappen met de broekriem aantrekken.

Echter zijn er dik 551 duizen ONDER en bijna 1.1 miljoen mensen die OP of net boven de armoede grens zitten in 2026.

Even snel gerekend, dat is rond 9.5% van de Nederlandse bevolking.
Dan kun je roepen: ja maar die krijgen van allerlei toeslagen/kortingen etc. etc. ja leuk.
Maar die gaan komend jaar niet 140 euro omhoog voor 'enkel' energie, want alles gaat weer duurder worden.

Mensen die het minimumloon plus een plastic zak of 4 aan lege blikjes verdienen.. die komen er ook niet best vanaf.
Als de uitgaven straks hoger zijn als de inkomsten, dan zul je geheid problemen ondervinden..

Niet iedereen is hoog geschoold of in staat om 40-60 uur te werken per week om maar iets van 'modaal + een knapzak met eurocenten te verdienen iedere maand.
En daarnaast: Lang niet iedereen heeft de financiele middelen om een airco of warmtepomp aan te schaffen.
Juist voor deze apparaten heb je (veel) stroom nodig dus dat is nu wel het laatste wat je wilt kopen.
Die extra netbeheer kosten zou men via de kWh-prijs moeten laten betalen. Dan betalen de grote verbruikers meer. Dan wordt het ook betaald naar gebruik en hebben energiebesparende maatregelen ook nog nut. Hoe minder we verbruiken, des te meer wordt en in het vastrecht gestopt. En daar heeft niemand meer invloed op. Een andere maatregel kan zijn is het bedrag aanpassen aan de daadwerkelijke afzekering die er op de aansluiting zit. Dus 1x 25A is dan goedkoper dan 3x 25A. Is een kwestie van het maximaal afgezekerde vermogen gebruiken voor de netbeheer kosten.

Een andere methode kan zijn, dat je deze kosten baseert op het maandverbruik. Dit kan dan via staffels. Dan hoeven mensen die weinig verbruiken omdat ze het geld niet hebben niet die hoge vaste kosten te betalen.
Dit gaat niet om de energie maar om de aansluitkosten van de aansluiting. Dus de elektriciteitskabel en gasleiding zelf.

Alle energie moet je daarbovenop nog zelf inkopen via een energieboer. De prijs daarvan kan niet voorspeld worden door het ACM... uiteraard.

Alleen het component van de aansluiting stijgt 20%, niet de totale rekening. Ja, trouwens, misschien ook wel maar dan moet je Trump bellen, niet het ACM. :+

Overigens is dit ook gewoon een politieke keuze. Ze "verstoppen" onze investering in de staatsbedrijven zodat onze nationale schuld lager lijkt. Je kan het ook gewoon op de nationale bon gooien dan is het direct 'progressief' verdeeld over alle Nederlanders, maar goed.

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 14 september 2026 12:12]

Alleen het component van de aansluiting stijgt 20%, niet de totale rekening. Ja, trouwens, misschien ook wel maar dan moet je Trump bellen, niet het ACM.
Nee dat wordt geen 20%. Dat wordt veel meer.

Tegenover vorig jaar is de gasprijs bijna verdrievoudigd.

Gas wordt dus zeker 3x duurder: zelfs als de straat van hormuz vandaag weer opent duurt het nog LANGE tijd voor alle aanvoers- en productielijnen weer herstelt zijn. En de straat zal morgen niet openen.

In de winter komt ongeveer 30% van onze stroom uit gas. Het effect van de gasprijs doorrekenen is wat ingewikkelder, aangezien de duurst component op elk uur de stroomprijs bepaald (en gas is het duurste en bepaalt dus de prijs wanneer er gas gebruikt wordt) maar we hebben lang niet op elk moment gas nodig voor onze stroomvoorziening. Het effect van dat 3x duurder gas zal dus ergens tussen de 30% en de 100% doorsijpelen in je stroomrekening: stroom wordt deze winter dus tussen de 90% en 200% duurder.

Helaas kan niemand in Nederland het mooier maken dan het is (de enige verantwoordelijken voor deze energiecrisis zijn Trump en Netanyahu, en die eerste wordt dik beloond voor zijn wandaden in de vorm van meer LNG import vanuit de EU aan veel hogere prijzen). Wat kan helpen, als je dat kan:
  • Bezuinig op je stroomverbruik. Meten is weten: meet even welke apparaten in je huis het meeste verbruiken. je denkt dan meteen aan je wasmachine en droger, maar apparaten die constant aan staan hebben een veel grotere impact. Zoals een zelfbouw thuis server: 30 W continu verbruik 262 kWh op jaarbasis, dat is 10% van het gemiddelde huishouden. Controleer deze veelvraten! ook bvb je smart tv: soms verbruiken die wel 20W als ze 'uit' staan. Slimme stekkers, of simpelweg handmatig aan/uit zetten kan hier veel helpen!
  • Bezuinig op je sanitair water: sanitair water is meestal tussen de 20 en 30% van je gasverbruik. Korter en zuiniger douchen helpt merkbaar! Zuinig douchen houdt in: overweeg een waterbesparende douchekop, die kan makkelijk 30% water besparen, en tijdens het inzepen kan je ook de straal minder hard zetten.
  • Stel je radiatoren goed af: https://www.eigenhuis.nl/verduurzamen/verwarmen/waterzijdig-inregelen
  • Plak radiatorfolie (doe dit VOOR het waterzijdig inregelen)
  • Overweeg welke ruimtes je op welke temperatuur wilt: moet de zolder wel even warm zijn als je woonkamer? En als je smart home hebt: overweeg slimme radiatorknoppen, dan kan je makkelijk regelen dat je thuiswerkplek overdag wel verwarmd wordt, maar niet snachts, en het omgekeerde voor je slaapkamer. Toevoeging: dit is niet altijd een goede oplossing, afhankelijk van hoe je verwarmt!! Lees zeker de comments van @Jan1337 !
Voor wie een koophuis heeft:
  • Isoleren isoleren isoleren. Je kan je warmte nog zo goedkoop maken als je wilt, warmte die je niet opwekt omdat je goed isoleert is het goedkoopst. Je dak, je ramen, je gevels, je kruipruimte. Pas als je die hebt gedaan zou ik andere investeringen overwegen.
  • Zonnepanelen blijven ook na saldering super voordelig, op voorwaarde dan je rondkijkt voor een goede prijs, want installateurs azen op mensen die geen benul hebben van wat het materiaal kost. Ben je handig? voor een prikkie koop je een hele set die je zelf kan installeren. Terugverdientijd zit dan zo onder de 3 jaar, zelf post-saldering.
  • Thuisaccu: overweeg deze enkel als je al zonnepanelen hebt. Mijn ervaring: met een plugin-accu van 5 kWh en met een vermogen van slechts 800W is mijn eigen verbruik van 35 naar 65% gegaan dit jaar. In lekentaal: na saldering betekent dat dat ik bijna dubbel zo veel stroom van mijn panelen zelf gebruik. Dat is dus ook een goede vuistregel: betaal nooit meer voor je batterij als voor je zonnepanelen.
  • Van het gas af optie 1: de all-electric warmtepomp die je hele cv vervangt. Dit is de eindbaas-oplossing, maar best duur in aanschaf en hou er rekening mee dat je een boilervat nodig hebt voor je sanitair water. De besparing hiervan op jaarbasis is ongeveer 1300 euro bij een gasverbruik van 1200 kuub (meegerekend dat je af bent van je vastrecht voor gas, a 350 euro per jaar).
  • Van het gas af optie 2: gradueel met aircos en een elektrische boiler. Je bekijkt stap voor stap per kamer hoe je die verwarmt en denkt ook na over je sanitair water. Per kamer kan je beslissen wat je gaat doen: bvb de slaapkamers en de woonkeuken krijgen een airco, de werkkamer en de zolder een infraroodpaneel. Voor sanitair water kan je een wamrtepompboiler nemen (alles geïntegreerd, geen buitenunit nodig), of een eenvoudige goedkope elektrische boiler indien een WP boiler te duur of te groot is voor jou. Voordeel van deze boilers is dat je ze met een dynamisch contract kan aanzetten wanneer de stroom goedkoop is, bvb elke dag tussen 12 en 15u. Dit kan met een domme goedkope boiler en een slimme stekker van ikea.
Succes allemaal deze winter.

[Reactie gewijzigd door kiang op 14 september 2026 23:49]

[...]
  • Bezuinig op je stroomverbruik. Meten is weten: meet even welke apparaten in je huis het meeste verbruiken. je denkt dan meteen aan je wasmachine en droger, maar apparaten die constant aan staan hebben een veel grotere impact.
De vriezer of het vriesvak van de koelkast goed schoon houden tikt ook goed aan. Hoe meer ijsvorming hoe minder efficiënt het systeem werkt.
  • Overweeg welke ruimtes je op welke temperatuur wilt: moet de zolder wel even warm zijn als je woonkamer? En als je smart home hebt: overweeg slimme radiatorknoppen, dan kan je makkelijk regelen dat je thuiswerkplek overdag wel verwarmd wordt, maar niet snachts, en het omgekeerde voor je slaapkamer.
Dit is niet in alle gevallen een goed idee. Afhankelijk van de isolatie, thermische massa en warmtebron (ketel of warmtepomp) kan het efficiënter zijn om kamers of zelfs een heel huis continu op dezelfde temperatuur te houden met hooguit een enkele graad nachtverlaging. Een afgekoelde kamer weer op temperatuur krijgen kan in sommige gevallen meer energie kosten dan de temp constant houden. En in verwarmde ruimtes kun je ook last hebben als de naastgelegen kamer onverwarmd is, het temperatuurverschil zorgt voor een warmtewisseling. De thermische schil van een huis zijn (of zouden iig moeten zijn) de buitenmuren en het dak, niet de binnenmuren.
Afhankelijk van de isolatie, thermische massa en warmtebron (ketel of warmtepomp) kan het efficiënter zijn om kamers of zelfs een heel huis continu op dezelfde temperatuur te houden met hooguit een enkele graad nachtverlaging.
Dat hoor ik wel vaker maar kan je het me uitleggen waarom dat zo is?
Wat ik snap is dat de snelheid waarmee warmte lekt toeneemt naarmate het warmteverschil groter is: als het buiten 15 graden is zal er minder warmte weglekken wanneer het binnen 18 graden is dan wanneer het binnen 22 graden is. En hoe meer warmte er ontsnapt, hoe meer je moet bijstoken. En dus is het, ook met goede isolatie, zuiniger het binnen op 18 graden te houden dan op 22.

Dan lijkt het me toch logisch dat je altijd meer gaat stoken wanneer je de temperatuur hoger houdt in meer delen van je huis? Sure, wanneer je weer opstookt verbruik je weer meer, maar waarom zou alles samen meer zijn dan wanneer je de hele nacht je werkkamer warm houdt?

Alvast bedankt voor de uitleg!
Klopt helemaal hoor wat je zegt: bij een groter temperatuurverschil is er een groter warmtelek en het is idd altijd zuiniger om naar een kamertemperatuur van 18 graden te stoken dan naar 22 graden.

Maar die punten gaan over de 'passieve' kant (isolatie en warmteverlies). Bij de 'actieve' kant (gasketel/warmtepomp en radiatoren/vloerverwarming) is de aanvoertemperatuur icm het totale vermogen aan beschikbare afgifte bepalend voor de efficiëntie van het verwarmen. Draai je een radiator dicht, dan moet een ander harder daarvoor compenseren, ook al staat deze in de kamer ernaast. Met het dichtdraaien verlaag je het totale beschikbare afgiftevermogen, wat invloed op de ketel of warmtepomp heeft, die dan de aanvoertemp omhoog moeten gooien.

Om mijn post niet onnodig lang te maken is dit filmpje wellicht handiger om te kijken (titel en thumbnail zijn helaas sneu maar inhoudelijk is ie wel gewoon goed)
Bedankt voor de uitleg, de video was iets te diepgaand voor me om alles te begrijpen (zeker niet omd e berekeningen zelf te doen), maar ik snapte de concepten dus het is me nu duidelijk, samengevat: radiatoren die wel aan staan vragen heter water, en dat is gekoppeld aan een lagere efficiëntie.

Bedankt!
Hangt van de soort verwarming af en van hoe goed de isolatie van een huis is. En uiteraard buitentemperatuur.

Ik heb vloerverwarming en een A+ (of A++)-tussenwoning. Na wat testen kwam ik eruit dat ik in de winter (3 graden buiten) 3 dagen weg moeten zijn met de kachel een aantal graden lager (van 21 naar 15) om quitte te draaien, dus net zoveel voor het opstoken van 15 tot 21 als vasthouden op 21. Als ik 2 dagen weg ben en dan de kachel laag zet, verbruik ik méér gas om het huis weer op te warmen dan om 'm op temperatuur te houden. Dus pas vanaf 4 dagen loont het, of bij flinke vrieskou (dat is zeldzaam).

Dit zal dus per huis verschillen, wellicht te berekenen, in ieder geval te testen zoals ik heb gedaan :) Ik zet 'm in de praktijk nooit lager dan 21, zelden dat er niemand in huis is voor meer dan 3 dagen.

[Reactie gewijzigd door Phosoup op 14 september 2026 21:20]

De vriezer of het vriesvak van de koelkast goed schoon houden tikt ook goed aan. Hoe meer ijsvorming hoe minder efficiënt het systeem werkt.
Bijkomende tip: soms kan het uit om een nieuwe vriezer/koelvriescombi te kopen, dus inderdaad meten wat het verbruik is en dan vergelijken met een nieuwe. En dan kun je meteen gaan voor eentje die No Frost of iets in die trant heeft. Scheelt je werk en (fysieke en kWh) energie omdat het altijd automatisch gaat :)

Bij m'n vorige koelkast had ik m binnen 3,5 jaar al terugverdiend, zo onzuinig was de combi van daarvoor, en bovendien dus het handige No Frost. M'n huidige koelkast is nóg weer de helft zuiniger, maar relatief is de stap veel kleiner, dus na ongeveer 10 jaar heeft ie zich terugverdiend. Nog 7 jaar te gaan, behalve als de kWh-prijs flink gaat stijgen, dan minder :P
Bovenop de goede tips van kiang: controleer bij isoleren lokale en nationale subsidie. Bij een warmtepomp boiler kan er zo honderden euro's van af enkel met de ISDE subsidie.

Regionaal Energieloket is een goed begin.
Toch echt allemaal artisanaal zelf getypt.

Leuk dat als je moeite doet het tegenwoordig gewoon als slop wordt gezien 😂
Probeer de extensie Pangram, die kan je haarfijn beoordelen hoeveel van een tekst AI-gegenereerd is.

In dit geval geeft die 100% human aan, dus nee, is gewoon een net doordacht stuk waar moeite ingestoken is.
Eén, hadden ze één neergezet. Eéntje maar. Gewoon 5-10 jaar geleden begonnen.
Eén maar, meer niet. Geen twee, geen drie, beginnen met één.

Had zelfs gratis gekund als je geen geld stuurt naar handjes ophouders en andere onzin projecten.

Eéntje neerzetten en we waren compleet onafhankelijk geweest.
En als we dan nog gas verkopen, meeste winst naar Groningen toe, dan waren we nog veel en veel rijker geweest. Paradijs op aarde.

We blijven hopen, dat we er ééntje neerzetten, ééntje maar!
Maar goed, achterlijkheid gaat voor tegenwoordig. Logisch nadenken is compleet weg.

Side note: iedereen en elk land kan tegenwoordig een paradijs bouwen.
Maar daar heb je het, bouwen = werken. Dat kunnen niet vele.
Niets houdt een land tegen om zelf een paradijs te bouwen. Behalve de wil en mogelijk corruptie, maar dat ben je ook zelf.

Dus..... ééntje maar en ja hij mag hier in de achtertuin.
Niet mijn achtertuin? Dealtje maken? Iedereen in een straal van 50 km krijgt geld toe!
De rest wordt dan zo goed als gratis. Wat zo'n ding kost om te bouwen?
Niet te zeggen met alle onzin regels en weet ik veel wat. Maar ééntje bouwen kan worden beginnen!

Doe mij maar een K-centrale! :*)
Onafhankelijk? Waar zit er nucleaire brandstof in de Nederlandse bodem? Of dacht je aan kernfusie?
Waar denk je dat de windmolens en zonnepanelen vandaag komen?

Onze enigste onafhankelijke bron zijn we nu vol het storten met beton..
Dat is geen brandstof. Als een windmolen of zonnepaneel er staat heb je geen afhankelijkheid meer. Een kernreactor heeft continue brandstof nodig. Niet veel, maar hij staat stil als er geopolitiek niks beschikbaar wordt gesteld. De windmolen draait door en het zonnepaneel ook. Zo lastig is dat toch niet?
Windmolens hebben continu onderhoud nodig en vervangende onderdelen, die komen niet uit Nederland.
Zonnepanelen moeten na 30+ jaar waarschijnlijk wel vervangen worden. Dus over 10 jaar begint het vervangingsfeest langzaamaan. Daarna moeten er elk jaar steeds meer zonnepanelen vervangen worden. En die komen uit.... China. Omvormers moeten zo om de 10 jaar vervangen worden, technisch gezien kunnen we die zelf produceren maar 80+% komt uit China. Batterijen komen ook veelal uit China, met een levensduur van momenteel 10 - 15 jaar, al kunnen er wellicht betere batterijen komen.

Kernreactoren kunnen vaak wel 2 jaar doordraaien als er geen nieuwe aanvoer is, bij nieuwe kerncentrales nog langer. Plus dat er altijd een voorraad ligt, dus bij een plotselinge stop in de aanvoer kunnen ze in de praktijk nog vele jaren vooruit; als ik een gokje mag wagen dus minstens 4 jaar en bij nieuwe reactoren minstens 6 tot 8 jaar voordat de energieproductie stopt. Als ze toevallig meer hadden ingeslagen dan nóg meer jaren.

Dus zeker meer onafhankelijkheid met zon/wind/batterijen, maar nog steeds afhankelijkheid, vooral na verloop van tijd. En een kerncentrale kan jaren en jaren doorgaan mocht de toevoer stoppen, dus geen directe nood.
Onderdelen voor windmolens kunnen we in Europa gewoon maken. Grondstoffen is een dingetje maar het kan wel.

De echte golf aan zonnepanelen is 10-12 jaar begonnen. Deze kunnen nog prima 15 jaar mee en als het echt moet is er in Europa genoeg productieruimte om genoeg panelen te maken om defecte panelen te vervangen. Niet alle elektronica komt uit China dus omvormers blijven ook echt wel leverbaar.

Nieuwe nucleaire brandstof komt juist wel uit landen waar geopolitieke spanningen mee zijn. En frankrijk heeft onvoldoende capaciteit voor het opwaarderen van verbruikte brandstof.
Yep, in fukujima die gaat al meer dan 15 jaren door in de grond zonder toevoer en zonder dat iemand iets aan moet doen (nou ja een beetje afkoelen omheen). En niemand weet voor hoe lang nog.

[Reactie gewijzigd door moimeme op 15 september 2026 19:11]

Die 450 liter olie die een zo'n windmolen jaarlijks nodig heeft die trekken we hier uit de grond?
Als je goedkope stroom wil dan moet je juist geen kerncentrale bouwen. Kernenergie is de duurste vorm van electriciteit die er op de markt is. Dit is al meerdere malen aangetoond. De grote energieproducten vragen daarbij ook hardop af wat de toegevoegde waarde van een kerncentrale is voor de Nederlandse energiemarkt. Dat betekent dus ook dat ze er niet in willen investeren. Snap dan ook niet waarom dit discussiepunt naar voren blijft komen.
Waarbij overigens de kosten voor het opbergen van het radioactieve afval flink onderschat worden. De eindberging van dit afval zou er 2130 moeten zijn, maar de kosten daarvan zijn behoorlijk optimistisch ingeschat. Kortom, kernenergie is duur maar eigenlijk nog te goedkoop geprijst. Je (klein) kinderen gaan daar over 50 tot 100 jaar nog miljarden over betalen.

Kortom, kernenergie is onzinnig in een tijdperk waarin hernieuwbare energie voldoende voor handen is. Alleen de fluctuaties en opslag moeten we verbeteren, maar deze uitdagingen lijken me beter op te lossen dan de uitdagingen rond kernenergie.
En het is natuurlijk een single point of failure... zonneparken, windparken, gas, biomassa, etc... zijn allemaal gedistribueerde vormen van energie. In tijden van oorlog heb ik liever alles behalve een kerncentrale...
Dat klopt, en die opslag wordt betaald vanuit de algemene belastingen. Dat zit dus nog niet eens verwerkt in de stroomprijs vanuit die centrale.
Niet alleen de kosten van afval.

De kosten van ontmantelen na 60 jaren activiteit zijn totaal onbekende.

Frankrijk heeft een probleem mee met zijn oud reactoren in Creys-Malville (gestopte sinds 1996) en Fassenheim (gestopte sinds 2020).

Er was geld opzij gelegd daarvoor, maar bij iedereen poging om mee te beginnen de kost rezen zo de pan uit dat er een paar keren werd besloten om nog een paar jaren te wachten.

Al meer dan 30 jaren nu zijn zij nog mee bezig.

Crey-Malville met bouw en onderhoud kosten van 12 miljarden euro (was 4 keren minder gepland) en ontmanteling (gehoopte nu op 17 miljarden) heeft de duurste stroom ooit geproduceerde.

[Reactie gewijzigd door moimeme op 15 september 2026 19:48]

Kijk eens naar Frankrijk. Daar heb je gemiddeld de goedkoopste stroom van Europa. Met uitzondering van landen met veel waterkracht.

Hoe verklaar je dat?
Ik zou me eens inlezen in de financiele situatie van de EDF, die is niet bepaald rooskleurig. Die goedkope energie is met name een politieke keus en dat geld dat er nu bij moet komt ergens vandaan.
Aanvulling op Oilman zijn reactie:
De franse keuze voor kernenergie is mede ooit zo gevallen om onafhankelijk te kunnen blijven (voor zover dat mogelijk was). Of men dit nog steeds zo zou kiezen nu is natuurlijk lastig te bepalen. Misschien is een combinatie van diverse energieopwekkingsmethoden uiteindelijk wel een goede keuze in een politiek onstabiel wereldbeeld. Instabiliteit betaal je toch, of dit nu is via duurdere aardmetalen/magneten, olie/gas/kolen/etc. of splijtstoffen. Hernieuwbare bronnen moet je ook onderhouden. Niets is echt gratis of zonder nadelen in een politiek onstabiel landschap.

En zoals we nu weten, LLM/AI gebruikt zo veel stroom dat het niet aan te slepen lijkt. Als het zo blijft groeien dan is het geen vraag of we kerncentrales of zonnepanelen plus windmolens moeten doen, het antwoord is dan beide. En dit alles los van het moeten vergroten van de capaciteit van het netwerk (waar dit artikel eigenlijk min of meer indirect over gaat).
Inderdaad, de twee eol gestopte kerncentralen in Frankrijk (Creys-Malville en Fessenheim ) hebben de duurste electriciteit ooit geproduceerde. En hun ontmantelingkosten zijn nog onduidelijk.

Kostenpost zijn dat bij incidenten die onderhoud vragen de centralen eerste maanden still moeten liggen;bij hittegolven kunnen zij niet afkoelen en moeten ook still.

@lasg Ik kan je vraag beantwoorden: de constructie van kerncentrales begon in de jaren 70, 50 jaren geleden. Daarvoor waren experimenteel reactors. Daarom dus de fransen centrales hebben geen 80 dienstjaren. Ik ben benieuwde welke kerncentrale je ken die 80 dienstjaren hebben. Is dat AI hallucinatie?

Frans stroom uit kernenergie komt gemiddelde goedkoop op de markt omdat de reactor kan niet even stoppen. Als de electriciteit niet nodig is wordt het op de markt gedumpte. Maar bij de eol centrale de totaal plaatje laat een van de duurste stroom ooit geproduceerde zien.

De eol van een kerncentrales is 40 jaren, maar wordt steeds verlengd ondanks de veiligheid risico's omdat de ontmantelingskosten niet op te brengen zijn. Bij Fessenheim moest duitsland (centraal is net aan de grens) druk uitoefenen om die te laten stoppen.

@demianmomterverd: Misschien dat de produktie van plutonium voor de frans kernbomb ook een rol hebben gespelde in die keuze.

Na de debacle van de bouw van laaste kerncentrale in Flamanville (20 jaren ipv 10 en 24 miljards euro ipv 10) zijn de fransen niet zo hapig voor nog een kerncentrale.

Na de problemen met de reactor in petten, renovatie van binnenhof of sluizen bij ijmuiden is ook de vraag als het verstandig voor nederland mee te beginnen.

[Reactie gewijzigd door moimeme op 15 september 2026 21:06]

De Franse kerncentrales zijn gebouwd in de jaren '70 en '80, toen de veiligheidseisen lager waren dan nu. Ze naderen einde levensduur, over een jaar of tien moet Frankrijk het grootste deel hebben vervangen anders houdt het kernenergiefeestje daar ook op.
Sommige kerncentrales blijven 80j in dienst momenteel. Mits de nodige upgrades lijkt dat dit veilig kan. Waarom niet met de fransen?
Je hebt nooit een Franse auto gehad begrijp ik? :+
Die kerncentrales zijn jaren geleden grotendeels gesubsidieerd gebouwd.
Wanneer je alle kosten, zoals bouw, afbraak en opslag radioactief afval in de stroomprijs zou verwerken kom je vele malen duurder uit.
Bij groene energie wordt de hele backup stroomvoorziening die je nodig hebt niet meegenomen in de berekening en aansluiting wordt afgewenteld op de netwerkbeheerder. Dat is niet eerlijk vergelijken. Bovendien gaan windmolens veel korter mee dan voorgesteld en zijn ze een bron van microplastics door de slijtende bladen. Dat bedrijven alleen nog maar bouwen met vette subsidie zegt genoeg.

Deel van de kosten van kerncentrales zit in de bureaucratie er om heen terwijl voor windmolens de regels aan de kant worden geschoven.

[Reactie gewijzigd door Rogers op 14 september 2026 13:42]

duurt ook nog 12 jaar als we morgen beginnen. Je kunt beter investeren in het opslaan van energie, dat is sneller gerealiseerd, dichter bij de consument (in de wijk) en minder kwetsbaar.
In Azië bouwen ze die dingen in een jaar of 4. Dat scheelt ook enorm in de kosten als het niet eindeloos hoeft te duren. Misschien hun vragen of ze eenzelfde centrale hier kunnen bouwen, ze hebben er al ervaring in immers.
Die kennis delen ze niet. "Azie" is in dit geval China dus daar wordt geen kennis mee gedeeld op nucleair gebied. Ook worden grondstoffen als verrijkt uranium natuurlijk schaars en politiek enorm belangrijk Wikipedia: List of countries by uranium production Dus jer verruilt de afhankelijkheid van fosiele brandstof naar de afhankelijkheid van uranium
Japan en Zuid-Korea bouwen ze ook in een paar jaar, niet alleen China :)

En ja, afhankelijkheid heb je dan nog steeds, al kun je een voorraad kopen voor heel wat jaren, dat gaat makkelijker dan jarenlange voorraad van kolen of olie aanhouden. Maar wel een hoop energie die betrouwbaar is. Zon en wind is leuk voor erbij, maar je wilt nog steeds iets hebben wat ook werkt als er ff weinig zon of wind is en je opslag te leeg raakt. China bouwt naast gigantisch veel zonneparken en windmolenparken ook nog rustig kolencentrales en kerncentrales erbij, omdat zon en wind gewoonweg onvoldoende betrouwbaar en genoeg zal zijn de komende decennia, zelfs niet met enorme opslag (waar zij ook leider in zijn). Pas na meerdere decennia gaan ze - mits het kan - afschalen met fossiel en wellicht kernenergie.

Vooral dat 'mits het kan' mis ik in NL/EU, daar worden harde deadlines gesteld en bijv de kerncentrales in Dld opgeblazen, en de kolencentrales worden in NL wellicht ook ontmanteld. China is pragmatisch: mocht het langer duren en/of de situatie veranderen dan stoken we de fossiele brandstoffen weer op, want ze worden stand-by gehouden ipv opgeblazen.
Tja alle maatschappijen zijn geprivatiseerd. Vooral in buitenlandse handen. De winst ging dus ook al jaren de grens over.

Nu moet er geïnvesteerd worden en mag de burger meer gaan betalen. Buiten het feit dat indien er niet geprivatiseerd was de prijzen zo wie zo al lager zouden zijn geweest (onderzoek kassa of zo van jaren geleden)
Een procent of 4, van de totale stroomvraag. Meer levert het ding in Borsele niet. Dus ééntje heeft niet zoveel zin, 25 wel, maar dan heb je alleen nog maar de stroomvraag afgedekt en niet de energievraag. Kunnen ze alle 25 bij jou in de tuin? En waar wil je die mee koelen dan? Het zeewater zit te vol met kwallen bij warmte en de rivieren vallen droog in de zomer.

https://co2monitor.nl/nl/energiebronnen

Kijk nou gewoon eens naar de feiten, hoeveel levert elke bron dagelijks op? Het kerncentrale lijntje is op de meeste dagen (met zon of wind) amper te zien.

Jouw éne kerncentrale doet op het grote geheel helemaal.... niets.

[Reactie gewijzigd door EvaluationCopy op 14 september 2026 13:22]

Als er genoeg zon is dan heb je t niet zo nodig, maar wellicht wel handig in de maanden dat het tegenvalt qua zon (en wind). Opwek in de zomer is ook veel te veel, met zonnepanelen, vertekent dat het beeld niet?

Heb je in de zomer vooral zon/wind/batterijen, en in de wintermaanden vooral wind en kern.
Met 1 kerncentrale zijn we niet compleet onafhankelijk van het buitenland. Zover ik weet, kan er in Nederland geen uranium (of welke grondstof dan ook dat nodig is om de atomen te splijten) worden gewonnen. Dus dan kun je wel een dure kerncentrale neerzetten, met alle gevaren van dien. Ook al zijn die tegenwoordig minder zeggen ze... Zonder de grondstof uit het buitenland draait die centrale niet.

Owja en dan heb ik het niet eens over het afval wat weet ik hoeveel jaar radioactief blijft.

Daarbij los je met een extra energie centrale niet de problemen op het stroomnet mee op.
Het probleem zit in net net na de centrale. Zoals een verdeelstations die de vraag niet meer aankan. Of een transformator die het van hoogspanning naar laagspanning omzet. Zodat jij het thuis kan gebruiken.

[Reactie gewijzigd door ljjlong op 14 september 2026 12:52]

Vanzelfsprekend kunnen wij niet alles op eigen bodem produceren, maar dat is een enge definitie van onafhankelijkheid. Een andere definitie is dat je van allerlei partijen kan kopen, zodat geen één macht over je heeft. Aan die definitie voldoet kernenergie.

Dan nog geldt dat alleen inzetten op kernenergie net zo kortzichtig is als uitsluitend inzetten op zon/wind. Onverwachte gebeurtenissen moet je verwachten en je moet daar met je energievoorziening op in kunnen spelen.
Het grootste probleem van de verzwaring is het op vangen van wat je wiebelstroom noemt. Er was berekend de verzwaring vat het netwerk met alleen gewone centrales zo'n 60 a70 miljard om het samen met zonne en windenergie te gebruiker 3 x zo duur. Wordtt wel eens vergeten dat aansluiting bij bouw van gewone centrale meeberekend wordt maar niet met zonne en of windmolenparken.
Het stroomverbruik in Nederland is al 20 jaar gelijk gebleven. De problemen met het netwerk komt door de groene wiebelstroom en het opwekken ver van de gebruiker. Dat heb je met kernenergie niet.
Tja, veel van de cruciale materialen in een windmolen komen ook uit het buitenland.

Beetje non-argument. 100% Energie onafhankelijkheid in Nederland is zo goed als onmogelijk.
Wind en zon zijn technieken. Fossiele brandstoffen zijn verbruiksartikelen.

Stel dat morgen door een of ander conflict zowel onze toevoer van wind/zon/EV's als fossiel afgesloten wordt.

Over een jaar (en waarschijnlijk veel eerder) dan staat iedere fossiele centrale en iedere brandstof auto stil

Zonnepanelen? Met een levensduur van 25 jaar zal 95% of zo het gewoon nog doen. Windmolens hetzelfde.

En zonnepanelen en windmolens die kunnen we zelf ook maken. Misschien niet zo goedkoop en efficient als je chinezen, maar het lukt wel. Olie gaan we daarintegen nauwelijks meer vinden, hoeveel we ook boren.
Houten windmolens zal idd wel lukken de rest niet. Daar kom je snel achter als je opzoekt welke rare elements in de diverse (computer)onderdelen die er voor nodig zijn om een moderne wiek rond te laten draaien.

Als je denkt dat 95% van die spulletjes 95% over 25 jaar nog wel werkt zonder reserve onderdelen dan ben je wel erg positief. Het zijn juist al dit soort elektronica zaken die vaak onderhoud nodig hebben.

Dus nee we kunnen ze hier niet maken noch repareren zonder rare elements die we niet hebben, zonnepanelen idem.

Energie onafhankelijkheid in een land als NL bestaat niet.

Je kunt hooguit proberen je afhankelijkheid wat te verminderen danwel te diversificeren.
een kerncentrale duurt 6-12 jaar om te bouwen, de tweede wel wat minder door opgedane ervaring. Ze kosten p.s. minimaal 20 miljard, wat we niet hebben. Dus dat kan op zich een prima beslissing zijn, maar dat is helemaal geen oplossing voor de korte termijn. Geen idee of 1 kercentrale een grote stad aan de praat kan houden?
Borsele kan ongeveer een half miljoen mensen van energie voorzien. Een nieuwe centrale zou meer vermogen hebben dan Borsele, dus antwoord is beslist "ja". Ik denk evenwel dat dat de verkeerde manier van denken is: De reden dat we deze zomer, met grote gepolitieke strubbelingen en weinig water voor koeling en waterkracht, heeft in Europa weinig problemen veroorzaakt in de elektriciteitsvoorziening, de prijs was zelfs heel normaal. Het zijn de zonnepanelen die deze zomer hebben laten zien waar ze goed voor zijn.

Je kunt alleen niet uitsluitend op zonnepanelen vertrouwen voor je energievoorziening. Kerncentrales zullen op andere momenten laten zien waar ze goed voor zijn: Als de brandstof eenmaal erin zit kan een kerncentrale een paar jaar lang onafgebroken een grote hoeveelheid energie opwekken. Omdat de opwekking centraal is, past de centrale beter bij de architectuur van het elektriciteitsnetwerk: De centrale kost veel geld, maar je hoeft veel minder aan je elektricteitsnet uit te geven.
1 miljoen is idd veel. Je hebt het niet over windenergie (https://ned.nl/nl/dataportaal/energie-productie/elektriciteit/totale-elektriciteitsproductie) wind en zeewind is evenbeel als zonneenergie.
het is wel nog steeds een enorme investering, kernenergie is de duurste energie die er is.
En er zijn veel meer maatschappelijke zaken die geld vragen. Je kunt besluiten een kerncentrale te bouwen en ondertussen investeren in energieopslag op wijkniveau en zo onafhankelijker worden.

Maar dat gaat niet gbeuren.

Helaas zitten we al decennia lang met VVD gedomineerde regeringen die als grootste principes hebben: de marktwerking is goed voor de consument (LOL, het is goed voor de aandeelhouder) en de markt gaat zichself reguleren (niet, want winst wordt gemaximaliseerd), en dus is er geen visie en wordt overal geld tegenaangesmeten als oplossing, gepaard met een enorme berg regeltjes om ervoor te zoregn dat dat geld goed besteed wordt. zucht.
kernenergie is de duurste energie die er is
Dat is geen feit. De reden waarom kernenergieprojecten als Olkiluoto zo duur werden is dat een geheel nieuw type reactor ontworpen werd met alle technische obstakels erbij die overwonnen moesten worden. Het gevolg is dat de Finnen ook wel meer bereikt hebben dat die enkele centrale alleen.

De reden waarom men oude centrales als Borsele steeds langer in bedrijf houdt is dat het gelijk staat aan geld drukken: Centrale hercertificeren, beetje nieuwe brandstof erin, en hij produceert weer voor jaren energie.

Kernenergie kan duur zijn, het kan ook goedkoop zijn en wat het wordt, is in belangrijke mate afhankelijk van beslissingen die je neemt. Als je goedkope stroom wilt: Bouw niet 1 centrale, bouw 10 dezelfde en maak de complexiteit van iedere afzonderlijke centrale niet te groot.
De rest wordt dan zo goed als gratis
Kernenergie is super duur.

Als je er nog eens geld voor alle omwonenden bovenop doet heb je dus voor de komende decennia dure stroom verzekerd.

Ik vind het trouwens prima als je punt is dat kernenergie een strategische keuze is (en daarom meer mag kosten), maar doen alsof het goedkoop (zelfs gratis??) is is echt te zot voor woorden.

[Reactie gewijzigd door kiang op 14 september 2026 13:59]

En wie moeten we hierop aanspreken? ACM en dus de overheid.

nieuws: 'ACM bood onvoldoende ruimte voor investeringen in elektriciteitsnet'

Zich verschuilend achter het mom van " we moeten zeker weten dat extra aansluitingen en capaciteit gebruikt worden, want anders is het weggegooid geld"

Zo ken ik ze nog wel:
  1. we moeten eerst zeker weten dat er een overstroming komt, anders gaan we geen dijken bouwen....
  2. we moeten eerst zeker weten dat er extra auto's over die weg gaan rijden, anders gaan we 'm niet verbreden.....
  3. we moeten eerst zeker weten dat de stikstofuitstoot daalt, anders gaan we geen boeren opdoeken.....oh wacht... ehhhh...
Wat we hadden moeten doen als Europa: 30 jaar geleden een dikke pot van zeg 100 mld in kernfusie, opslag en transport steken (3,3mld /jaar, peanuts). Nee, er werden honderden miljarden gepompt in CO2 opslag, biomassa en andere onzinnige projecten (Zonne en wind zijn zeker geen onzinnigen hierin)

Hadden we dat gedaan, dan hadden we nu vooraan in de race gezeten om fusie centrales neer te zetten in 2030 (of eerder als we hadden gewild, de kennis is er in EU) en waren we onafhankelijk geweest van de US en midden oosten. Nu dreigen die er met de 'heilige graal' vandoor te gaan (`Commonwealth en nog een 30tal US fusie bedrijven)

Is kernfusie ideaal, nee, zeker niet, maar wel een mogelijke weg uit deze ellende
Er is geen race. Mondiaal misschien, maar als land kun je dit helemaal niet doen. daarvoor hebben we veel te weinig kapitaal en kennis. Het dichstbijzjnde komt ITER: Wikipedia: ITER

De eerte echte resultaten worden in 2040 verwacht (in aanbouw sinds 2010). Als het allemaal lukt is de energiewinst een factor 10, dus dat is fantastisch. Maar in Nederland hebben we daar geen bal aan. Dit is voor Nederland gewoon geen oplossing.

ITER wordt wereldwijd ondersteund door een aantal Tokamaks.

de kosten worden geraamd op 40-65 miljard.
precies, EU breed was dat dus peanuts geweest. En b.v. 'Commonwealth fusion systems' claimt later dit jaar de eerste Q>1 expermenten met Q>10. We zijn dus gewoon 10 jaar te laat. 'Men' (politici) had hierop gewoon vol op in moeten zetten, naast andere hernieuwbare Ebronnen
Dit heeft niets te maken met Trump (goedkope poging likes te scoren ook), maar met je eigen regering; men heeft ons volledig van anderen afhankelijk gemaakt en de burger betaalt daar nu de prijs (weer) voor.

Er is gas genoeg in Nederland maar de Groningers compenseren is klaarblijkelijk lastiger dan volledig van andere landen afhankelijk zijn.
Met gas kan je energiecentrales ook heel goed (en relatief schoon en goedkoop) laten draaien, maar ook dat is daarmee geen optie meer.
Dit heeft niets te maken met Trump (goedkope poging likes te scoren ook),
Oh, je wil zeggen dat de oorlog tussen de VS en Iran niet van invloed is op de energieprijzen?!

Dan heb je toch het een en ander gemist geloof ik.
Een vat olie was in 2008 duurder dan dat het nu is. En ook toen betaalde we "maar" 1,60-170 per liter. Meer dan 60 procent van energieprijzen bestaan uit belastingen, accijnzen en heffingen. Energie is duur door politieke keuzes, niet de oorlog in Iran.

Ze moeten in de toekomst echt eens een onderzoek doen naar hoeveel propaganda het heeft gekost om mensen wijs te maken dat energie duur is door wereldomstandigheden.
Die belastingen op brandstof waren er toen ook al.

Ze moeten in de toekomst echt eens een onderzoek doe naar hoeveel propaganda het heeft gekost om mensen wijs te maken dat het niet belaste deel van de brandstofprijs voornamelijk bepaald wordt door de olieprijs.
Nope. Belastingen accijnzen en btw waren een stuk lager in 2008.
Zo'n 85 cent belasting per liter benzine in 2008 en circa €1,27 nu. Met je 'meer dan 60%' ga je dus al de mist in.

Gecorrigeerd voor inflatie is de belastingdruk per liter nauwelijks hoger en procentueel is het aandeel belasting in de pompprijs juist lager. Het is vooral de kale brandstofprijs die de pan uit rijst.

Als feiten belangrijk voor je zijn, zoek ze dan eerst op voordat je wat gaat roepen.
Je vergeet denk ik te corrigeren voor 54% inflatie, 1,70 in 2008 is vandaag 2,60 waard, en die 110 euro voor een vat olie vandaag, was toen €71.
Accijns zijn ongeveer met inflatie meegegroeid, toen 0.68/L nu 0.83/L (zonder accijnskorting 1.00/L)

Kale benzine prijs/L: 2008: 0.55/L (0.84/L inflatie) - 2026: €1.00
Accijns+btw: 2008: 0.96/L (1.43/L inflatie) - 2026: €1.23 (1.40 zonder korting)
offtopic:
PS: Ik ben waanzinnig slecht in rekenen, dus als ik het fout heb mag je me uitlachen.
Mwa, helemaal politiek?
Inflatie is niet helemaal de schuld van onze politiek maar ook afhankelijk van wereldomstandigheden. Overigens zijn die 1,60 van toen ook nu 2,50 als je de inflatie meetelt. Olie wordt afgerekend in dollars maar de euro stond toen behoorlijk sterk t.o.v. de dollar dus het deed ons relatief minder pijn.
Het met beton volstorten van de gasbel in Groningen en het vol inzetten op de energietransitie terwijl het net dat niet aankan heeft er uiteraard niets mee te maken, het is allemaal de schuld van Trump!
Ik weet niet hoeveel van die 235 miljard euro gaat naar het onderhoud en vernieuwen van het gasnet, maar als dat 100 miljard euro is dan zou ik zeggen dat de netbeheerder vooral toe moet werken naar het afschaffen van dat netwerk. Dat komt namelijk neer op 20.000 euro per huishouden voor de komende 15 jaar. Stop dat geld in het isoleren van elke woning (die dat nog nodig heeft) en het restant voor het (extra?) verzwaren van het elektriciteitsnetwerk en je slaat twee vliegen in één klap.
Ja, precies. Ik dacht eigenlijk dat nieuwbouw al geen gas kreeg, dus wat er dan aan uitbreiding nodig is? Bedrijven die nog op oude technologie draaien? Waarom wordt dat dan uitgesmeerd over alle huidige gasgebruikers?
Het zijn niet zozeer investeringen in het gasnet die tot tariefverhoging leiden, maar het afnemend aantal aangesloten klanten.
Er staat duidelijk dat ze het gasnet moeten vernieuwen en uitbreiden. Elk euro die je daar aan uitgeeft is weggegooid geld. Een stroomkabel aanleggen is en blijft (vele) malen goedkoper dan een gasleiding. De besparing in materiaal alleen al is waarschijnlijk genoeg om de woningen en panden waar het om gaat, gewoon handje contantje een paar duizend euro te geven om zelf maar een warmtepomp aan te schaffen.
Dus er wordt al 10 jaar geroepen dat er capaciteitsproblemen zijn/gaan komen met het stroomnetwerk, maar de netbeheerders gaan nu pas serieus beginnen aan capaciteit toevoegen en hebben daar geld voor nodig?

Zijn ze dan niet rijkelijk aan de late kant?
Zijn ze dan niet rijkelijk aan de late kant?
Het is de netbeheerders 10 jaar lang verboden uit te breiden door het ACM, die toezichthouder die elke taak uitvoert met oogkleppen op.

Zie ook: https://nos.nl/nieuwsuur/...rbelast-elektriciteitsnet

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft jarenlang waarschuwingen genegeerd dat het elektriciteitsnet overbelast zou raken. De toezichthouder lette vooral op zo laag mogelijke kosten, waardoor het net onvoldoende werd uitgebreid.

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 14 september 2026 12:27]

Quis custodiet ipsos custodes?
Oogkleppen? Niet eens. Pak KPN's leugens rondom inflatiecorrectie. Niet eens het getal maar de claims dat het CBS het allemaal vereerd zou doen en er 1001 manieren zijn om hun beding uit te leggen. Of dat de eerste helft van 2025 die nu voor de tweede keer gecorrigeerd is, niet beteken dat ze die dubbel in rekening brengen. Alsof er 2025 18 maanden had ofzo. ACM oordeelt via Consuwijzer al eerder: absoluut onwenselijk en niet in lijn met uitspraken van het EU Hof van Justitie die eist dat een inflatiecorrectie alleen kan als ten tijde van aangaan contract de exacte methode expliciet bekend is.

Conclusie Advocaat-Generaal van het EU Hof van Justitie:

[q]„bedingen van prijsindexering, voor zover deze wettig zijn en de wijze waarop de prijs wordt aangepast hierin expliciet beschreven is”.(27)”[/q]

ACM: het is onduidelijk wat KPN wil. KPN: het is onduidelijk wat we willen, doe maar de hoogste én rond af naar boven. Eindresultaat: ACM gedoogd in stilte. De organisatie is of hopeloos onderbemand of incompetent of corrupt. Of natuurlijk een combinatie. KPN is de lachende derde. Per euro abonnement, per miljoen klanten is dat tot wel een ton extra omzet door afronding. Iedere maand weer, omdat KPN naar boven mag afronden schijnbaar. Gelukkig leidt inflatiecorrectie niet tot hogere tarieven, aldus KPN...en de ACM die stilletjes gedoogd.

(Wil niet zeggen dat iedereen bij die organisaties zo is. Slechts dat het beleid zo uitgezet en doorgezet is en men maar moet gehoorzamen, ook al zijn ze het op individueel niveau niet eens met de beslissingen.)
Helemaal mee eens en tijdens de ronde-tafel gesprekken kwam ook pas laat het besef misshcien moeten we hier wat mee...

een beetje to little to late
Ik heb bij Enexis gewerkt als IT'er en dan kom je met alle lagen van de organisatie in contact.

Het is niet zo makkelijk als je het nu uitbeeld. Klopt dat een gedeelte van de vertraging is dat de overheid in vergunningen e.d. hier goedkeuring op moet geven. Wat soms jaren duurt.

Maar je hebt ook aankoop van land wat niet altijd even makkelijk is. De materialen zoals transformators etc etc etc komen van specifieke leveranciers af waar je 2 jaar in de wachtrij staat.

Kortom het is niet alleen de overheid maar het scheelt weer een paar jaar op een meer jaren project, waar er vele van tegelijk worden geplanned en in verschillende fase van uitvoer zijn.
Ja, enorme mismanagement van de netbeheerders, maar zeker ook van onze overheid. En daar betalen wij de rekening weer voor.
Lang leve de privatisering... /s
Alleen zijn de netbeheerders niet geprivatiseerd, maar gewoon 'publiek' eigendom. Dus dit is 'gewoon' onze overheid die te lang hebben gewacht om dit aan te pakken.
Excuus, mijn fout. Je hebt gelijk. Schuld ligt volledig bij de overheid.
klopt privé bedrijf waar alle aandeelhouders zoon beetje alle gemeente's zijn.

dus prive maar toch ook weer niet.
klopt, ik vraag me dus ook af waarom ik dan teruglever boete betaal aan de leveranciers, die daar geen zak mee doen.
De winsten die netbeheerders maken zijn wettelijk gemaximeerd en moeten door de aandeelhouders (netbeheerders, overheid, provincies en gemeenten) verplicht worden uitgegeven aan investeringen in gas- en stroomnet of andere publieke doelen. De gemaakte winst verdwijnt dus niet in een putje, maar wordt doelmatig geïnvesteerd.
Het wordt geïnvesteerd, of het doelmatig is…. Ik denk persoonlijk van niet.
Ja, alleen de aandeelhouders hadden liever dividend.Energie specialisten riepen 20 jaar terug om meer te investeren in de infrastructuur om de energie transitie mogelijk te maken.
mijn vader riep dat al in de jaren '90 (disclaimer, hij ontwierp die 380 kV tracé's)
Ze mochten eerst niet verzwaren, alleen wanneer ze konden aantonen dat het nodig was. Het ligt aan het politieke beleid afgelopen 20+ jaar.
Ik hoor de afgelopen 5 jaar alleen maar dat er overal tekorten zijn, dat er geen woningen aangesloten kunnen worden, dat bedrijven maanden op een extra aansluiting moeten wachten enzovoorts.
De noodzaak is dus al veel langer duidelijk, ze zouden dit dus al minstens even lang moeten kunnen aantonen, dus de vraag is waarom er nu pas eindelijk actie wordt ondernomen.

En ja, daar heeft het politieke beleid zeker mee te maken.
Als politici in een papieren werkelijkheid leven zegt HBO of universitair geschoold helemaal niks. Er is een duidelijke disconnect tussen de overheid en de samenleving, politici rollen vanuit universiteit in de politiek zonder ooit te hebben gewerkt. Ze hebben daardoor geen idee wat er speelt in de samenleving, maar ondertussen zitten ze vastgeroest in hun eigen gelijk.
Probleem is meer dat er voor Politici geen enkele reden is om problemen op te lossen. Als morgen alle problemen zijn opgelost, is er geen enkele reden meer om voor ze te stemmen.

Het grote probleem is vooral dat Politiek Den Haag zover van de gemiddelde Nederlander afstaat dat ze met allemaal achterlijke regel en wetgeving komen. De meerderheid heeft nog nooit een dag gewerkt in hun leven, nog nooit een echte baan gehad, nog nooit een bedrijf gerund etc etc etc. Meeste zijn direct vanuit Universiteit de ambtenarij of politiek ingerold zonder ook maar enige kennis van wat de samenleving ervaart.

Politiek moeten we wat mij betreft sowieso harder gaan reguleren en misschien toelatingseisen gaan stellen. Eerst minimaal 20 jaar werk ervaring in de vrije markt voor je je verkiesbaar mag stellen. Moet je eens kijken hoe snel dingen dan veranderen.
De netbeheerders mochten dat niet doen, wat dat kost geld en de politiek wilde dat niet.

En nu mogen ze dat pas. Je kan niet de schuld in de schoenen van de netbeheerders schuiven, dit is puur politiek gestuurd.
Zeker aan de late kant.

Maar ook 10 jaar geleden waren er best veel stemmen die zeiden dat energie pokkeduur was en dat iedereen die voorstelde om te investeren graaiers en poenpakkers waren.

Dus ja, zolang het niet acuut is gebeurd er dan ook niets of wordt het vooruitgeschoven.

Menselijk zeker? En in een democratie speelt de menselijke factor nu eenmaal zijn rol.
Ik heb helaas van de week moeten verlengen, maar heb dit soort idioot hoge prijzen niet eerder meegemaakt op een jaarcontract, 1,61 per kuub gas en 0,31 cent voor een kWh stroom. Ik ga van €130,- naar ruim €170,- per maand toe. Gelukkig kan ik het prima betalen, maar dit is toch ronduit belachelijk? En nu komt deze verhoging er nog fijn bovenop.

Het ergste vind ik dat mensen die weinig verdienen, niet kunnen werken of weigeren te werken voor elke scheet wel subsidie krijgen, of er ergens een eenmalig potje is, en ik nergens recht op heb omdat ik ruim modaal verdien.
Wij gaan ergens komende maand een warmtepomp laten installeren en de gasaansluiting eruit gooien. Zijn vast ook nadelen en mensen die roepen dat het nog niet goed genoeg is etc. Het zal wel. Maar het geld staat op de spaarrekening ook niets te doen en ik ben toch meer van het eenmalig wat meer uitgeven en dan daarna maandelijks er lekker(der) bijzitten.

De berichten van de afgelopen week over de stijging van de energielasten voor dan vooral warmtepompbezitters vond ik ook wel wat apart trouwens. Procentueel gezien stijgen ze misschien harder maar een groter percentage op een al laag jaarbedrag is nog altijd minder stijging euro voor euro dan een lager percentage op een veel hoger jaarbedrag. Is toch wel geinig hoe ze dat brengen. Doe mij die jaarlijkse besparing van hopelijk zo rond de €1000 en richting de toekomst misschien nog wel meer. Dan zal die warmtepomp zich vanzelf wel weer terugverdienen.

@Scriptkid Dat gaan we zeker doen inderdaad.

[Reactie gewijzigd door orange.x op 14 september 2026 12:25]

Let wel op dat je de aansluiting dan ook fysiek laat verwijderen (kosten zijn voor je zelf) anders betaal je nog per maand de aansluit kosten.
Dit is tweemaal onjuist.

Na opzegging van je contract ben je niet meer verplicht tot betalen voor vastrecht en/of het hebben van een gascontract.

Daarnaast is verwijdering gratis via zowel mijnaansluiting.nl als het volgen van de tweakersroute.

Verwijdering gaat je alleen geld kosten als je het volgens je eigen planning gedaan wil hebben.

Meer info in dit topic:
Gas gratis weg; netbeheerders / handelaren negeren de regels
Ik zit in dat topic te kijken en ben nu al weg kwijt,

Het klinkt allemaal als een ingewikkeld gedoe van processen en wat je wel en niet moet doen en hoop rechtzaken voor wie nu gelijk heeft en tijdslijnen sinds wanneer wat wel wen niet geld.
In dat geval doe je gewoon een melding einde gebruik in mijnaansluiting.nl en ben je ook (kosteloos) klaar.

Lees wel de kleine letters goed door, de reden dat dat topic nog bestaat is omdat mijnaansluiting.nl voorwaarden voorschotelt waarmee eventuele schadekosten tijdens verwijdering voor jouw rekening zijn.
Contract opzeggen bij de energieleverancier en machtigen om de ATO bij de netbeheerder op te zeggen is voldoende.

Om gedoe (dreigbrieven van netbeheerders en incassobureau's met eigen verzonnen wetgeving) te besparen kan je gratis verwijdering aanvragen via mijnaansluiting.nl

Gas gratis weg; netbeheerders / handelaren negeren de regels
Die kop was vooral stemmingmakerij. Het salderen vervalt, dus je gratis stroom uit de zomer kan je niet meer in de winter gebruiken voor je warmtepomp. Dat is die grote stijging voor warmtepomp eigenaren. Verwarmen met gas is nog altijd 2x de prijs van verwarmen met een warmtepomp als je 100% van die stroom bij de energieleverancier moet inkopen.
Wat je zegt stemmingmakerij, want ook de huiseigenaren zonder warmtepomp maar met zonnepanelen gaan er in die zin op achteruit. Wellicht inderdaad iets minder omdat een warmtepomp nou eenmaal behoorlijk verbruikt maar het idee is hetzelfde.

2 weken geleden hier ook de tarieven moeten verlengen na 5 jaar een vast leveringstarief gehad te hebben, dat is toch wel ff schrikken ja. Zeker de prijs van gas is enorm gestegen wat ons per maand al zo'n €80 - €100,- extra zou gaan kosten in het voorschot.
Het gaat hier vooral om netbebeerkosten en die zijn vast en (nog) niet afhankelijk van je verbruikskosten.
Het beeld dat veel mensen hebben dat niet of weinig werken door toeslagen en subsidies netto meer oplevert dan wel werken is een hardnekkig misverstand.

En je zegt het zelf al: "Gelukkig kan ik het prima betalen". Iemand die in de bijstand of WIA zit kan dat dus niet "prima betalen" en heeft dus financiële hulp nodig in de vorm van toeslagen of subsidies. NB als we kijken naar subsidies voor zonnepanelen, elektrische auto's, warmtepompen, etc. dan zijn het vooral de werkenden die daar van hebben kunnen profiteren. Je moet geld hebben om te kunnen investeren. Een subsidie is dan een financiéle impuls om de investering te doen, maar het kost je nog altijd geld. Geld dat iemand in de bijstand/WIA dus niet heeft en dus ook niet kan uitgeven aan verduurzaming.
Geef eens een betrouwbare bron voor dat "hardnekkig misverstand" dan?
En neem dan meteen mee hoeveel "werkenden" in de middenklasse daadwerkelijk hebben geprofiteerd en van welke regelingen, want dat is minder dan je denkt.

De middenklasse, 1,5 tot 4x modaal betaald voor alles in Nederland. En dat keer op keer.
Dat mag best benoemd worden. Nooit in aanmerking komen voor toeslagen, zelf alle eigen risico betalen, geen subsidies, geen regelingen en op dit moment alleen maar meer belasting, getuige ook dit bericht.

Van een kale kip kan je niet plukken, dus het leunt wederom op de middenklasse.
Zowel bruto als netto.
je zegt verschillende dingen.

1) hier legt men uit dat in de meeste gevallen werken écht wel loont (uitzonderingen zijn er altijd, maar die gelden niet voor het gros van de mensen)

2) Ik zeg nergens dat de middenklasse niet de meeste lasten draagt. Zo is ons sociaal systeem ook gebouwd: de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Overigens heeft die groep wel degelijk recht op subsidies (gehad) die ik ook noem in mijn eerdere post.

3) Ik ben benieuwd hoe jij het dan anders zou zien. Mensen die geen eigen inkomen en/of spaargeld hebben dan maar laten creperen of het land uitzetten? Ondernemers zo zwaar belasten dat ze Nederland verlaten voor een gunstiger ondernemersklimaat? Natuurlijk kun je de overheid efficiënter inrichten; dat kan ongetwijfeld slimmer. Tegelijkertijd vragen wij met z'n allen steeds meer van die overheid. We verwachten dat alles goed geregeld wordt, maar willen daar niet (meer) belasting voor betalen. Hoe zie je dat dan voor je? Wat is het alternatief voor belastingen en belastingverhoging? Versobering van toeslagen en subsidies zal er niet voor zorgen dat er meer mensen gaan werken. Het zal er vooral voor zorgen dat er meer mensen in armoede leven. Wat wel kan is het complexe stelsel van toeslagen versimpelen. Nu is een foutje snel gemaakt en zijn de verkeerde mensen al gauw de dupe.

Maar ik ben heel benieuwd naar jouw briljante en eenvoudige oplossing voor dit ontzettend complexe en meerkoppige probleem waar experts en wetenschappers het al niet over eens kunnen worden.
Koop een airco en je verwarmt 80% elektrisch komende winter al.

Overigens gaan dit artikel niet over die kosten (per kuub en per kWh) die jij noemt.

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 14 september 2026 12:09]

Een airco past helaas niet bij elke woning en brengt ook aanschafkosten met zich mee.
Ik zit in dezelfde situatie, maar nog niets getekend. Zit mij nog af te vragen of tijdelijk variabel nemen slimmer is.
Het kan wel.. als we de putten niet hadden gesloten en de mensen uit Groningen echt helpen (fatsoenlijke stevige huizen en snelle hulp), dan waren onze kosten nu lager geweest, dan alles te importeren.

Het erge is dat vrijwel alle partijen voorstander zijn van de sluiting. Maar goed, langer termijn denken staat niet echt op de planning, anders had je ze niet volgegooid met beton.

Energie en gas hadden dus echt zoveel goedkoper kunnen zijn. Helaas hebben de vorige echt helemaal niets gedaan, Wiebes voorop.
Dat heb ik dus nooit begrepen. We hadden ze ruimschoots kunnen compenseren. Maar Noorwegen heeft het veel slimmer gedaan dan Nederland destijds toen de grote gasvelden ontdekt werden. Wij hebben toen alles in de lopende begroting gestort, terwijl Noorwegen dat niet gedaan heeft. Zij hebben een miljarden reserve door niet alle gasbaten uit te geven destijds. Wij waren weer eens het domme jongetje van de klas. En daar betalen wij nu de rekening voor. Regeren is toch vooruit zien?
We zijn ook een waterland, en daar had je ook iets mee kunnen doen. Kennelijk hebben we alle innovatie weggegooid?
En wanneer stopt deze waanzin nu eens? Dit kan toch niet door blijven gaan zo. Komop zeg. Trumpie dropt weer een bom en weer gaat alles omhoog. Echt belachelijk dit.
Dit gaat over de investering nodig om juist onafhankelijk te worden van VS / Rusland / Midden-Oosten.
Dit gaat over de investering nodig om juist onafhankelijk te worden van VS / Rusland / Midden-Oosten.
Nee, dit zijn investeringen die 20 jaar geleden gedaan hadden moeten worden, namelijk het verzwaren van het energienet. Dat moet nu in een sneller tempo omdat we jarenlang hebben liggen slapen en daar betalen we nu allemaal aan mee.
"Best time to plant a tree was 20 years ago, the second best time is today."
Dat ze 20 jaar te laat komen, doet niks af aan het argument dat de benodigde investeringen bijdragen aan energie-autonomie en - souvereiniteit.
Deze investering gaat naar infra, niet naar opwek.
Pas bij opwek kunnen we gaan discussieren over autonomie en souvereiniteit.

Je zou zelfs kunnen stellen dat bij het verzwaren van het net, en meer verbruik toe te staan zonder aan opwek te werken, deze investering juist de autonomie en souvereiniteit in energie tegenwerkt.

[Reactie gewijzigd door KoffieMok op 14 september 2026 12:42]

Je infra bepaalt wel degelijk je (on)afhankelijkheid. Een slimme inrichting maakt ons minder afhankelijk geïmporteerd van gas, en biedt ruimte voor lokale productie van stroom door wind en zon. Ook decentrale opslag kan helpen bij het onafhankelijk worden. Daarnaast helpt een betere infra netcongestie te voorkomen waardoor we minder afhankelijk worden van andere partijen voor de korte termijn levering van bijv. gas voor stroomproductie.

Kortom: investeren in infra is wel degelijk nodig om meer onafhankelijk te worden.
Je hebt gelijk, ik had niet direct stilgestaan bij het faciliterend vermogen van het net
20 jaar geleden zag de wereld er ook anders uit: elektrische autos waren er bijna nog niet, niemand wist wat een warmtepomp was en koken en verwarmen deed bijna iedereen op gas. Ook datacenters waren er nog niet zoveel. Ook had niemand het toen over co2 limieten.

Dus is makkelijk om het verleden de schuld te geven maar de noodzaak was er toen ook veel minder. En welke politieke partij gaat dan geld uitgeven aan iets wat over 15 jaar gaat spelen? De meeste mensen stemmen voor zaken waar ze op korte termijn voordeel bij hebben.
Je kunt niet Trump overal de schuld van geven. Het grootste deel komt door partijen waar je zelf op hebt gestemd. De netwerkkosten stijgen voornamelijk door de investeringen in de infra.
Dit heeft dus niks met de energieprijzen te maken. Even het artikel lezen.

[Reactie gewijzigd door FrankoNL op 14 september 2026 12:17]

Vijf tot zeven project per jaar vind ik toch wel een deftige verhoging ...

Dit staat allemaal ook nog een lost van het recente nieuws dat de energieprijzen, en dus niet het transport uit dit artikel, ook met een flinke hap naar boven gaan.
Het grote gros van deze kosten is voor het aanleggen van stroomkabels in zee voor windmolens. De energieleveranciers willen hier niet aan bijdragen, dus mag de netbeheerder, lees de overheid en de burger, opdraaien voor de kosten. Deze kosten worden uiteraard niet meeberekend als men het heeft over die per kwh supergoedkope windenergieprijs.


"Voor Nederland en de periode tot 2030 is de meest recente raming (juli 2026) dat TenneT circa €30 miljard nodig heeft voor het net op zee — de kabels, converterplatforms en aansluitingen voor windparken op de Noordzee. De Nederlandse staat staat hiervoor garant met een staatsgarantie van €31 miljard via het ministerie van Financiën.

Die €30 miljard is echter geen vaststaand bedrag. Uit toezicht van de ACM blijkt dat de werkelijke kosten tot 40% hoger kunnen uitvallen (dus richting de €40+ miljard), of in het gunstigste geval circa 30% lager. Dat is een fors onzekerheidsmarge, en critici vinden dat TenneT te weinig transparant is over waar die onzekerheid vandaan komt."

https://nos.nl/artikel/2569261-elektriciteitsnet-noordzee-leidt-tot-forse-stijging-energierekening
https://nieuws.nl/economie/20230330/tennet-steekt-23-miljard-euro-in-aansluiting-windparken-op-zee/
https://www.tennet.eu/nl/programma-2030
Het komt -zoals zo vaak- weer neer op het ontbreken van beleid en een visie en de moed om het aan te pakken. Bedrijven kijken niet verder dan de eerste dividenduitkering, en de overheid is alleen maar goed om elkaar vliegen af te vangen, en elkaar uit te sluiten (een VVD die dapper meegewerkt heeft de laatste 16 jaar om dit voor elkaar te krijgen).

En dus worden we nu geconfronteerd met dit soort kosten (wisten ze dit echt niet eerder?), maar eigenlijk geldt dit voor de gehele infrastructuur van Nederland..

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn