Canada onderzoekt geassocieerd lidmaatschap van de EU
Canada verkent de mogelijkheid om als geassocieerd lid aan te sluiten bij de Europese Unie. Premier Mark Carney bespreekt die optie met EU-functionarissen, meldt The Wall Street Journal op basis van bronnen bij de EU en Canada. Aanleiding is de verslechterende relatie tussen Canada en de Verenigde Staten.
Verslechterde relatie met de Verenigde Staten
De EU heeft zich in het verleden niet flexibel getoond op het gebied van lidmaatschapsregels, maar staat volgens de krant open voor het creëren van een nieuwe status van geassocieerd lidmaatschap voor Canada. De Canadese ambassade in Brussel en de Europese Commissie hebben nog niet gereageerd op verzoeken om een toelichting. Met onder meer Oekraïne, Georgië en Israël heeft de EU al vergelijkbare associatieakkoorden, die nauwere politieke en economische samenwerking mogelijk maken zonder volledig lidmaatschap.
De stap volgt op de handelsoorlog tussen Canada en de VS. De Verenigde Staten voerden tarieven in op Canadese producten ter waarde van miljarden dollars, waarop Canada met tegentarieven reageerde. De relatie tussen Canada en Washington is sinds de terugkeer van president Donald Trump in het Witte Huis begin 2025 sterk verslechterd, mede door meningsverschillen over handel en andere kwesties.
Vrij verkeer van goederen en werknemers
Canada en de EU praten over manieren om goederen, diensten en werknemers vrij te laten bewegen in sectoren als energie, kunstmatige intelligentie, defensie en kritieke grondstoffen. Dat zou in de praktijk neerkomen op een verschuiving van de buitengrens van de EU. Daarnaast lopen er gesprekken over de aanleg van onderzeese kabels en de gezamenlijke bouw van datacentra, cloudopslag en satellietnetwerken. Ook wordt gesproken over infrastructuur voor Canadese energieleveringen aan de EU.
Carney heeft geregeld overleg gehad met verschillende EU-regeringsleiders over de mogelijkheid om Canadezen visumvrij in de EU te laten wonen en werken. Dat melden twee bronnen die bekend zijn met de zaak. Dat overleg was volgens hen het meest intensief met de Franse president Emmanuel Macron.
Ontmoeting Carney en Macron
Het kantoor van Macron had bij het verschijnen van het bericht nog niet gereageerd op vragen hierover. Later bevestigde het kantoor dat Macron Carney op 20 september ontmoet, op de Franse eilandengroep Saint-Pierre en Miquelon voor de Atlantische kust van Canada. Op dat moment kan verdere invulling van de plannen voor nauwere samenwerking aan bod komen.
Weerstand tegen nauwere samenwerking
Een geassocieerd lidmaatschap van Canada wordt gezien als een complex traject. Dat blijkt uit de weerstand tegen een bestaand, minder vergaand handelsverdrag tussen de EU en Canada. Meer dan tien jaar na het sluiten van dat verdrag en negen jaar na de voorlopige inwerkingtreding hebben verschillende EU-lidstaten het nog altijd niet geratificeerd.
Ursula von der Leyen en Mark Carney (@European Union, 2026 - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)