Het rijke verleden van een clubloze prof: 'Zelfde categorie als Robben en Afellay'

Original article

Toen de zoon van voormalig verdediger Harry Sinkgraven nog niet geplaagd werd door blessures, en hij juist indruk maakte als een heerlijk sprankelende middenvelder. Als een zeer nieuwsgierig makende nieuwe belofte. En hij met een stevige wind in de rug de Eredivisie bestormde en voor vele miljoenen een toptransfer van SC Heerenveen naar Ajax maakte. Niemand die daar in Nederland voetballand van opkeek. Met terugwerkende kracht is Daley Sinkgraven een verhaal dat duidelijk maakt hoe het óók kan lopen met een jong, dus kwetsbaar toptalent.

Ik vind hem al wel verder dan Hakim op deze leeftijd was

VI’s Marco Timmer begint zijn artikel ruim elf en een half jaar gelden met een beschrijving van een YouTube-filmpje. Dat even hilarisch als veelzeggend is. Het is 1 april 2014 als Mitchell Dijks in een blauwe container zit. De toenmalige linksback van SC Heerenveen heeft zich verstopt in de gang van het Abe Lenstra Stadion. Hij heeft een eng, rood masker op en een toeter in de aanslag. Het is half negen als de spelers een-voor-een binnendruppelen voor de ochtendtraining. Op het moment dat ze de container passeren, komt hun ploeggenoot luid toeterend omhoog. De schrikreacties bij de ervaren spelers zijn fantastisch. Dan komt de achttienjarige Daley Sinkgraven met zijn hoofd naar beneden nietsvermoedend aanlopen. Dijks doet zijn kunstje en… Helemaal niets. Het talent vertrekt geen spier, kijkt onverschillig naar Dijks met ogen die lijken te zeggen: Wat doe jij raar…

Luxe vraagstukken

Het voorval typeert Sinkgraven, de jonge voetballer raakt niet snel ergens van in de war. Dezelfde stoïcijnse houding zagen we aan het begin van dit seizoen toen we de Drent samen met generatie- en teamgenoot Joost van Aken interviewden. Sinkgraven vond de snelle ontwikkeling die hij doormaakt eigenlijk doodnormaal. Hij was zelfs verbaasd dat wij er zo verrast over waren.

Maar zo gewoon is het allemaal echt niet. Want een jaar geleden speelde de middenvelder zijn wedstrijden nog in de A1 van SC Heerenveen. Marco van Basten, destijds hoofdtrainer van de Friezen, nam hem in de winter mee op trainingskamp en liet hem vervolgens in de eerste competitiewedstrijd van 2014, thuis tegen Roda JC (2-2), direct debuteren. Sinkgraven kwam vervolgens vorig seizoen al tot zeventien duels.

Hij had zijn eerste stappen in de kraamkamer die Eredivisie heet nauwelijks gezet of Ajax meldde zich in de zomer al voor het talent. De deal kwam niet rond, maar vanaf dat moment waren – als het dit seizoen over SC Heerenveen ging – alle ogen op Sinkgraven gericht. Co Adriaanse deed er bij de start van de competitie nog een schepje bovenop. De voormalige toptrainer, nu adviseur van FC Utrecht, zei dat hij deze speler zelfs beter vindt dan Hakim Ziyech, terwijl die afgelopen seizoen juist zo veel indruk had gemaakt en een transfer naar FC Twente had verdiend.

Met Fortuna Sittard tegen Ajax, in februari 2025, een van zijn in totaal twee competitieduels die hij in twee seizoenen speelde. Sinds deze zomer is hij clubloos.

Sinkgraven, de volgende exponent van de florerende opleiding in Heerenveen, bleef er nuchter onder, zelfs nadat bekend was geworden dat Manchester United hem volgt. De jongeling zei alle aandacht ‘wel leuk’ te vinden en nee, ‘het geeft geen extra druk’. Dat bleek, want de middenvelder bleef als basisspeler onder de nieuwe trainer Dwight Lodeweges in de eerste helft van dit seizoen gewoon goed voetballen.

Die nonchalance kenmerkt Sinkgraven. Sinds hij op zijn tiende bij SC Heerenveen kwam, hoort hij al dat hij hét talent van de Friezen is. Het maakte hem soms ook te laconiek. Trainer Johnny Jansen volgde Sinkgraven in de A1 eens een hele wedstrijd met een camera, om hem vervolgens te laten zien dat hij toch te veel wandelde gedurende het duel.

Dat is er inmiddels uit. Hoewel Sinkgraven met zijn kwaliteiten het best tot zijn recht komt als aanvallende middenvelder, gebruikt Lodeweges hem momenteel meer in een controlerende rol. De Drent komt dan eerder aan de bal en is zo belangrijker in de opbouw van Heerenveen. In het bewuste interview met VI zei Sinkgraven: ‘Ik mag dan negentien zijn, maar dat zegt me niet veel. Als je jong bent, moet je zorgen dat je spel volwassen is.’

Hij heeft ongelooflijk veel talent, Daley is van de buitencategorie. Aan de bal kan hij alles

En dat is gelukt. Want ook in defensief opzicht verstopt Sinkgraven zich niet. Hij staat zelfs in het Moneyball-elftal van de NOS. Naar aanleiding van de gelijknamige film zocht de omroep op basis van statistieken uit wie de beste elf Eredivisie-spelers van de eerste seizoenshelft waren. Sinkgraven staat in die ploeg op het middenveld, omdat hij na Yassin Ayoub van FC Utrecht de meeste geslaagde verdedigende acties had.

Nu de transfermarkt nog een paar weken open is, zal het continu onrustig blijven rond Sinkgraven. Frank de Boer ziet de middenvelder het liefst nog in januari naar Ajax komen, terwijl ook internationale topclubs zich steeds meer beginnen te roeren. Het management van Sinkgraven heeft daarom enkele lastige afwegingen te maken. Is het beter voor zijn ontwikkeling als hij nog een half seizoen basisspeler bij SC Heerenveen blijft? Of moet de voetballer nu al gaan, zodat hij een half jaar kan wennen aan een nieuwe omgeving en een hoger niveau? Daarbij loopt Sinkgraven misschien het risico dat hij, net als bijvoorbeeld voormalig clubgenoot Bilal Basaçikoglu bij Feyenoord, op de bank belandt.

Aan de andere kant zal de zaakwaarnemer van de Drent, oud-prof Edwin Olde Riekerink, met de interesse van buitenlandse topclubs in het achterhoofd ook kritisch naar de Eredivisie kijken. Want in nog geen jaar tijd is Sinkgraven van A-junior uitgegroeid tot een van de bepalende gezichten in het Abe Lenstra Stadion. Hij heeft dus het vermogen zich een hoger niveau heel snel eigen te maken. Is het daarom tegenwoordig nog wel zo’n grote stap van bijvoorbeeld SC Heerenveen naar Ajax?

Als topaankoop van Ajax de Arena in.

Het zijn vraagstukken uit luxe, die eens te meer duidelijk maken dat de status van Sinkgraven in voetballand in korte tijd spectaculair is gegroeid. Is dat na slechts 34 Eredivisie-duels wel terecht, of zijn we in een gedevalueerde competitie te snel te blij met iedere speler die de middelmaat lijkt te ontstijgen? Met andere woorden: hebben we Sinkgraven met z’n allen gehypet of hebben we hier daadwerkelijk te maken met een exceptioneel toptalent?

De trainers

Jan de Jonge was vijf jaar hoofd opleiding van SC Heerenveen. ‘Ik ken Daley goed’, vertelt hij. ‘Wat ik bijzonder vond, is dat hij in z’n eentje bij een gastgezin achterbleef toen zijn vader Harry (oud-prof van onder meer FC Groningen en SC Cambuur, red.) met het gezin naar Canada ging. Dat was Daley’s eigen beslissing en dat kenmerkt zijn karakter. Hij heeft drive. In de jeugd was hij fysiek niet de grootste, dat speelde hem wel parten, maar voetballend behoorde hij altijd tot de beteren. Iedereen ziet hem als de vervanger van Hakim Ziyech, maar ze zijn eigenlijk niet te vergelijken. Hakim is heel doelgericht, speelt directer en ook wat dieper, terwijl Daley meer de voetballer is, een echte verbindingsspeler. Ik vind hem al wel verder dan Hakim op deze leeftijd was. Bij de laatste ging het met horten en stoten, maar ineens was hij er wel. Daley is stabieler en mentaal heel sterk. Hij moet lekker voetballen en zich niet laten vermoeien door alle aandacht van andere clubs. Ik verwacht wel dat als hij naar Ajax gaat, hij snel zal aanpikken bij het niveau dat wordt gevraagd.’

Marco van Basten liet Sinkgraven vorig seizoen debuteren. De huidige assistent-trainer bij AZ gebruikte de voetballer vooral als linksbuiten. ‘De eerste keer dat ik Daley zag was bij de A1. Zijn aannames, techniek en zijn inzicht vond ik direct opvallend goed. Hij is met ons mee gaan trainen. Daar liet hij continu zien dat hij het overzicht had. Dat vind ik een kenmerk van een goede speler. Het was wachten op het moment dat hij op een hoger niveau meekon. Toen Magnus Eikrem wegging, heeft hij die leemte op het middenveld als een soort van verkapte linksbuiten goed ingevuld. Hij is na de winterstop bij het eerste gebleven en dit seizoen laat hij zien dat hij geen eendagsvlieg is. Ik denk dat Daley alles in zich heeft om een grote voetballer te worden. Het heeft puur met zijn mentaliteit en zijn fysiek te maken of hij het uiteindelijk wordt of niet. Fysiek moet je wat mazzel hebben, maar je moet ook de bereidheid hebben om volop te investeren. Ik heb het idee dat Daley een jongen is die er veel voor overheeft en veel wil winnen. Aan de andere kant komt hij soms nog wat bleu over. Maar op het veld weet hij wel wat hij wil. Hij heeft duidelijk een mening en een idee over wat er gedaan moet worden. Het is de vraag of dat dominante in hem blijft, zodat hij ook anderen daarin kan gaan helpen en sturen. Dat zijn over het algemeen de jongens die ver komen en grote carrières krijgen.’

Daley is een speler voor wie je naar het stadion gaat. Hij is zo lichtvoetig als een hinde en danst bijna over het veld

Dwight Lodeweges, huidig hoofdcoach van SC Heerenveen ‘Ik heb met Arjen Robben en Ibrahim Afellay gewerkt en Daley zit nu op zijn negentiende in dezelfde categorie als zij destijds. Hij heeft ongelooflijk veel talent, Daley is van de buitencategorie. Aan de bal kan hij alles. In zijn aannames camoufleert hij wat hij gaat doen. Hij heeft het vermogen tegendraads weg te draaien. Net als je denkt dat hij een bal naar links aanneemt, gaat hij naar rechts. Voetbal is vaak heel voorspelbaar. De eerstvolgende bal kun je meestal wel invullen. Alleen de echte topspelers doen dingen waarvan je denkt: Huh…? Dat doet Daley. Hij laat heel moeilijke dingen zo makkelijk lijken. Laat hem alsjeblieft nog een paar jaar bij ons blijven. En als hij dan toch wordt verkocht, dan voor de absolute hoofdprijs.’

De ploeggenoten

Joey van den Berg ‘Ik herken mezelf wel een beetje in Daley. Ik was net als hij achttien jaar toen ik voor het eerst met Heerenveen op trainingskamp mocht. Destijds was ik dat talent uit de opleiding. Ik vind het knap dat hij zo rustig blijft onder alle aandacht. Dat kostte mij toen wat meer moeite. Natuurlijk wordt in Nederland een talent al snel gehypet, maar Daley heeft echt kwaliteiten. Als hij het koppie erbij houdt, heeft hij de potentie echt heel goed te worden. Hij zal zichzelf dan wel meer moeten triggeren. Daley is soms een grote slaperd. Maar als hij de volledige focus heeft, kan hij zijn techniek, inzicht en inzet combineren en grote dingen doen. Iedereen roept altijd maar dat een binnenlandse transfer het beste is, omdat anders de stap te groot is. Maar misschien is dat wel grote onzin. We zullen het zien.’

Marten de Roon ‘Daley is een speler voor wie je naar het stadion gaat. Hij is zo lichtvoetig als een hinde en danst bijna over het veld. Hij voetbalt zo gemakkelijk en stuurt je zó een andere kant op. Met zijn linkervoet kan hij bovendien alles. Daley mag bij ons ook doen wat hij wil, als het maar rendement heeft. Dat moet nog beter. Want hij is soms nog te veel flierefluiter die op het verkeerde moment dat balletje met buitenkant-links geeft. Ik hoop en verwacht niet dat hij ons in deze transferperiode zal verlaten. In de zomer zal hij wel naar een grote club gaan, waarbij ik hem adviseer eerst een tussenstap te maken. Maar in alles zie je dat Daley de top gaat halen.’

Versus zijn voorganger bij SC Heerenveen als exceptioneel talent.

Joost van Aken ‘Ik kan echt jaloers zijn op zijn balvaardigheid. Hij doet geregeld heel bijzondere dingen. Dat zie ik niet alleen in de wedstrijden, maar ook elke dag tijdens trainingen. Hij is ongelooflijk wendbaar, denkt heel snel en ziet bijna altijd de goede oplossing. Het is op het veld af en toe genieten als je hem ziet voetballen.’

De tegenstanders

Adam Maher verloor dit seizoen met PSV in het Abe Lenstra Stadion. Daley Sinkgraven maakte het enige doelpunt. De middenvelder van PSV kent hem bovendien van Jong Oranje. ‘Of Daley een toekomstige topvoetballer is, kun je nu nog onmogelijk zeggen,’ zegt Maher. ‘Hij is zeker een talent, maar voetbalt nu bij een club waar geen druk is. Uit eigen ervaring kan ik zeggen dat het totaal anders is in de top uit te blinken, dat is vele malen moeilijker. Bij clubs als AZ en Heerenveen is de buitenwacht veel sneller tevreden. Hoe hoger je gaat spelen, hoe meer mensen van je eisen. Hij is een speler die het van het pure voetbal moet hebben en minder van het bikkelen. Ook daar herken ik wel iets in. Ik ben heel benieuwd waar hij terechtkomt.’

Vitessenaar Marko Vejinovic speelde met 1-1 gelijk tegen SC Heerenveen. ‘Ik zag meteen dat Sinkgraven veel talent heeft. Dat weet je als iemand heel rustig blijft aan de bal. Hij is nog heel jong, maar raakt geen moment in paniek als hij de bal heeft. Bovendien ziet hij steeds de vrije man. Hij heeft dus veel potentie, maar dat zegt nog niet veel. Het gaat vaak mis omdat jonge spelers mentaal niet sterk zijn en meegaan in de verleidingen die steeds op de loer liggen. Ik kan daarom nu nog niet zeggen of hij een topspeler wordt. Sinkgraven speelt nu bij Heerenveen en dat is niet de top van Nederland. Als hij het straks op dat niveau ook makkelijk aankan, zit er echt een topcarrière in.’

De deskundigen

Ronald de Boer, voetbalanalist ‘Sinkgraven is geen Lionel Messi, dat is een exceptioneel toptalent. Maar als je op deze leeftijd al zo’n stempel op het spel van Heerenveen drukt, heb je wel grote kwaliteiten. Toch is dat geen garantie dat je de top haalt. Kijk naar Miralem Sulejmani en met name Filip Djuricic, van wie ik ook erg gecharmeerd was. Maar Sinkgraven kijkt goed uit zijn ogen, hij oogt mentaal heel stabiel. Ik snap wel dat Ajax hem wil halen. Ze hebben acht, negen talenten die ook het predicaat heel goed hebben. Uiteindelijk is er van die groep waarschijnlijk maar één speler over wie mensen het jaren later nóg hebben. De club wil zo veel mogelijk talent hebben om het slagingspercentage te verhogen. Sinkgraven zal de nodige miljoenen kosten, maar als ze overtuigd zijn van zijn kwaliteiten, is het die investering wel waard. En laat de Ajax-talenten maar bewijzen dat ze beter zijn dan hij. De Ajax-opleiding is geen speeltuin; hoe meer concurrentie, hoe beter.’

Over Daley Sinkgraven kan ik heel moeilijk iets zeggen, omdat ik met Chelsea heb afgesproken dat ik niet spreek over de talenten die op ons lijstje staan

Jan van Halst, voetbalanalist ‘Kwalitatief steekt hij duidelijk boven de andere spelers van Heerenveen uit. De laatste weken voor de winterstop was hij wel wat minder, maar dat past in zo’n cyclus van ontwikkeling. Een talent komt ineens stormachtig door, dan gaat het door alle aandacht even wat minder, maar vervolgens pakt hij het weer op. Het niveau van Ajax kan hij zeker aan, ik vind Sinkgraven nu al beter dan Lucas Andersen die daar op het middenveld staat. Hij wordt bovendien nog veel beter als hij met betere voetballers op het veld staat. Toch moet hij Heerenveen niet te snel verlaten. Laat hem nog maar even buffelen en pijn lijden in Friesland. Totdat hij zelf echt het gevoel heeft dat hij met betere spelers om zich heen moet gaan voetballen.’

Erik ten Hag, trainer van Bayern München 2 ‘Bayern heeft onlangs weer een aantal toptalenten aangetrokken. Sinkgraven zou ook zo’n kandidaat kunnen zijn. Ik herken zijn potentie, vind hem een toptalent, maar ik heb hem met Jong Oranje tegen Duitsland gezien. Toen hadden de Nederlandse talenten geen schijn van kans (3-1 verlies, red.) en kwamen zijn tekortkomingen ook wel aan het licht. Fysiek mag het nog wel sterker. Als Bayern hem zou halen, komt hij wel bij de selectie, maar de stap naar het eerste elftal zou nu nog te groot zijn. En in het tweede zou hij stilstaan. Wekelijks spelen onder de juiste weerstand is zeker in zijn geval het beste opleidingsmiddel.’

Tot 2019 zou hij het proberen bij Ajax, voordat hij een overstap maakte naar Bayer Leverkusen.

De internationale topscout

Piet de Visser, scout van Chelsea ‘Over Daley Sinkgraven kan ik heel moeilijk iets zeggen, omdat ik met Chelsea heb afgesproken dat ik niet spreek over de talenten die op ons lijstje staan. Ik volg hem en dat gaat verder dan een keer een wedstrijdje kijken. Daarbij let ik op vijf dingen. Techniek: aanname, passing, dribbel, et cetera. Visie: kan hij de wedstrijd lezen, ziet hij de juiste oplossing? Fysiek: heeft hij snelheid, power, uithoudingsvermogen en is hij beweeglijk? Mentaliteit: heeft hij de absolute wil om te winnen? En tot slot: hoe is zijn karakter, uit welk nest komt hij, is hij stabiel? Alleen als een talent op alle punten een 8 of hoger scoort, kan hij een topper worden. In Nederland hebben we de neiging talenten te snel te veel op te hemelen. Daardoor gaan ze minder doen of juist dingen niet meer laten. Als je de absolute internationale top wil halen, moet je er tien jaar alles voor opofferen. Ik adviseer Sinkgraven goed naar de carrières van Pieter van den Hoogenband en Epke Zonderland te kijken. Want de honger en bezetenheid, ten koste van alles lang aan die top te willen staan, die mis ik in het voetbal in Nederland.’