Fred bedenkt zijn holle frasen tenminste wel zelf

Bij Fred was er geen knopje van verlangen gaan branden. En daar ging het hem toch om, zei Fred: het knopje.

Freds knopje kwam voor de kijker behoorlijk uit de lucht vallen. De vraag die eraan voorafging bevatte in het geheel geen knopjes, brandend of niet. Presentatrice Leonie ter Braak had net een laatste poging gedaan Fred aan te zetten tot zelfreflectie. „Fred”, had ze gezegd, „je wil graag de liefde van je leven vinden. Dat vérgt ook iets, toch? Om een vrouw voor je te winnen. Dat vergt ook iets van jóú.”

„Maar het gaat mij niet om winnen”, zei Fred. Het ging hem om dat knopje. 

De camera toonde kort de vrouwen van Fred, die speciaal voor hem en zijn kippenbus naar Bonaire waren gevlogen om samen kippetjes te braden en nu, tijdens de reünieaflevering van B&B Vol Liefde, in de studio hun voormalige object van verlangen gadesloegen. In dit licht konden ze hem heel, heel goed zien. Hun gezichtsuitdrukkingen interpreteerde ik als vermoeid en voorbij alle ergernis, maar dat kan ook gewoon projectie zijn geweest. 

Ter Braak probeerde het nog één keer, al was het inmiddels helder dat dit een zinloze onderneming was. Ze legde het aan hem uit zoals je een kind van vijf basale sociale regels vertelt. Het kwam vaker voor dat deelnemers het zo felbegeerde verlangen niet voelden, zei Ter Braak, maar dan kon je nog wel vriendelijk blijven doen. „Het kan toch naast elkaar bestaan: iemand helemaal niet aantrekkelijk vinden, maar nog wel een aardige Fred zijn?”

En Fred antwoordde, met zijn armen over elkaar voor zijn halfopen Hawaï-blouse: „Ik heb me nergens toe ingehouden. Dat beloof ik je.”

Tijd om die man uit te zwaaien

Ik begreep niet wat hij bedoelde – ik begrijp heel zelden wat Fred bedoelt, maar er valt nog weinig eer te behalen aan het opschrijven van elke (wereld)vreemde zin die er uit zijn mond komt. Iedereen die, vrijwillig of onvrijwillig, enigszins op de hoogte is van B&B Vol Liefde, weet nou wel dat Fred een categorie an sich is. Het was nu gewoon tijd om die man uit te zwaaien.

Zou er toch nog een dekseltje bestaan voor dit „heel creatieve potje”, wilde Ter Braak tot slot nog weten. „Meerdere dekseltjes”, zei Fred. In de studio wist niemand echt hoe daarop te reageren. Er klonk een zacht koortje van „Oo”‘s. Fred keek verontwaardigd om zich heen. „Wordt er niet geklapt, dan?” „Jawel, jawel”, zei Ter Braak, zodat er toch nog een gedwee applausje op gang kwam.

Liefst zou ik ook eens iets aardigs zeggen over Fred. Een klein complimentje, om de boel toch netjes af te ronden. Met dat idee nog in mijn achterhoofd zette ik Nieuwsuur aan, waar de AI-teksten werden uitgelicht die Rob Jetten plaatste op sociale media. Het nieuwtje (afkomstig van de Volkskrant) dat de premier AI gebruikte om onder meer een bijschrift te genereren voor foto’s van zijn bezoek aan Westerbork, had Nieuwsuur op een lumineus idee gebracht. De redactie had niet stilgezeten.

Ministerie van Defensie

„Het blijft niet bij de ontdekking van de Volkskrant”, zei presentator Jeroen Wollaars. „Vandaag heeft Nieuwsuur 77 toespraken van de huidige bewindspersonen door diezelfde software laten controleren.” Vijftien van de toespraken bevatten fragmenten die waarschijnlijk door AI waren gegenereerd. Vijf leken volledig te zijn geschreven door AI: drie van Derk Boswijk en twee van Dilan Yeşilgöz. „Opvallend”, zei Wollaars: „dit is allemaal gebeurd op het Ministerie van Defensie.”

Yeşilgöz zag geen tijd voor een reactie (misschien kan ze er eentje laten genereren – efficiëntie voor alles), Boswijk wel. „Ik weet niet welke speeches u hebt geanalyseerd”, zei Boswijk. „Daar ben ik wel nieuwsgierig naar.” Hij gaf er soms meerdere op één dag en bereidde ze niet allemaal eigenhandig voor, maar sommige vond hij extra belangrijk, zoals die over Keti Koti of over kunstmatige intelligentie. „Als het een beetje ideologisch is, vind ik het leuk om zelf te doen.”

„Die Keti Koti-speech is voor 95 procent door AI geschreven”, zei de verslaggever.

„Ik zou even uit moeten zoeken hoe die speech tot stand is gekomen”, zei Boswijk.

In de studio werden een paar zinnen uit een van de AI-speeches voorgelezen, ze verschenen groot in beeld. „Het vraagt van ons dat we sneller zijn dan bureaucratie, creatiever dan beperkingen en ambitieuzer dan pessimisme”, stond er. Ik voelde me heel moe toen ik die woorden zo bij elkaar zag. Ging ik nog moeite doen om hierover na te denken als ze niet eens door een mens waren bedacht?

Ja, dat zou ik Fred wel na willen geven: hij bedenkt zijn holle frasen tenminste lekker zelf.