Spaans parlement stemt voor Spaanse nationaliteit Sahrawi's uit Sahara

Het Spaanse Congres van Afgevaardigden heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat de Spaanse nationaliteit mogelijk maakt voor tienduizenden mensen uit de door Marokko beheerste Westelijke Sahara. Het gaat om mensen die voor 29 september 1977 in de voormalige Spaanse kolonie zijn geboren, en om hun kinderen. De Senaat in Madrid moet nog akkoord gaan voordat de wet ingaat.

Wat houdt het wetsvoorstel in
Het voorstel van de regering van premier Pedro Sánchez maakt het mogelijk dat mensen die onder Spaans bestuur in de Westelijke Sahara zijn geboren, en hun kinderen, de Spaanse nationaliteit aanvragen. Naar schatting komen tussen de 80.000 en bijna 200.000 mensen hiervoor in aanmerking. In de Westelijke Sahara wonen in totaal ongeveer 610.000 mensen.

Uit recentere parlementaire stukken blijkt dat aanvragers hun verzoek kunnen onderbouwen met oude Spaanse documenten, zoals een identiteitskaart, een geboorteakte of bewijs van werk bij de overheid tijdens het Spaanse bestuur. Kinderen van iemand die op grond van de wet de Spaanse nationaliteit krijgt, hebben vervolgens vijf jaar de tijd om die nationaliteit zelf aan te vragen, vanaf het moment dat de nationaliteit van de ouder officieel is geregistreerd. De conservatieve en de radicaal-rechtse oppositie in Spanje verzetten zich fel tegen het wetsvoorstel. De Marokkaanse regering heeft zich er tot dusver niet officieel over uitgelaten.

Westelijke Sahara al decennia omstreden
De Westelijke Sahara ligt aan de noordwestkust van Afrika en staat sinds het vertrek van Spanje grotendeels onder controle van Marokko. Het overige deel wordt beheerd door de onafhankelijkheidsbeweging Frente Polisario, die steun krijgt van buurland Algerije. De Verenigde Naties beschouwen het gebied officieel als een niet-zelfbesturend gebied.

Spanje liet in 2022 zijn jarenlange neutraliteit in het conflict los en koos daarmee de kant van Marokko. Dat besluit ligt gevoelig, omdat de Westelijke Sahara al decennia onderwerp is van politieke spanning tussen Marokko, Algerije en de Sahrawi-bevolking.

Gespannen banden na crisis bij Ceuta
De relatie tussen Spanje en Marokko staat al onder druk sinds eind juli een golf van migranten de Spaanse exclave Ceuta in Noord-Afrika bereikte. Op 30 en 31 juli kwamen meer dan 70.000 mensen lopend of zwemmend vanuit Marokko de exclave binnen. De meesten keerden kort daarna terug of werden teruggestuurd, maar duizenden migranten verblijven nog altijd in Ceuta. Volgens Spaanse cijfers vielen bij de toestroom tientallen doden.

Na de gebeurtenissen ontstonden speculaties dat Marokko de mensen bewust zou hebben doorgelaten, mogelijk uit onvrede over een bezoek van Sánchez aan Algerije in juli. Sánchez heeft een verantwoordelijkheid van Marokko herhaaldelijk van de hand gewezen, wat op scherpe kritiek van de Spaanse oppositie stuitte.

De Marokkaanse regering meldde donderdag dat er geen bewijs is voor betrokkenheid van Marokkaanse autoriteiten bij de gebeurtenissen in Ceuta. Marokko wil niet als zondebok dienen voor de binnenlandse partijpolitiek in Spanje, aldus een verklaring van het Marokkaanse ministerie van Buitenlandse Zaken die is verspreid door persbureau MAP.

De Europese Unie heeft inmiddels 114,7 miljoen euro toegezegd aan Spanje voor de opvang rond Ceuta, na de massale grensovergangen daar deze zomer.