VS zet NAVO-bondgenoten onder druk om Internationaal Strafhof te verlaten
De Verenigde Staten zetten NAVO-bondgenoten onder druk om zich terug te trekken uit het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Dat melden ingewijden aan de NOS, nadat nieuwswebsite Politico hierover berichtte. Amerikaans NAVO-ambassadeur Matthew Whitaker liet zijn collega's in juli tijdens een bijeenkomst van ambassadeurs weten dat Washington nauwlettend volgt welke landen aan Amerikaanse zijde staan.
Nederland en Frankrijk verzetten zich tijdens die bijeenkomst tegen de Amerikaanse oproep om het hof te torpederen. Voor Nederland kwam de druk niet als verrassing, aldus betrokkenen.
Campagne tegen het Internationaal Strafhof
President Trump voert al langere tijd een agressieve campagne tegen het Internationaal Strafhof, dat 125 lidstaten telt en individuen kan vervolgen voor genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven. De VS heeft het oprichtingsverdrag van het hof, het Statuut van Rome, nooit geratificeerd. Het arrestatiebevel van het ICC tegen de Israëlische premier Netanyahu, die wordt verdacht van oorlogsmisdaden, geldt als directe aanleiding voor de verscherpte Amerikaanse opstelling.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio kondigde deze zomer aan het ICC systematisch te willen tegenwerken en schreef in een opiniestuk in The Wall Street Journal dat de VS het hof "steen voor steen" gaat afbreken. Vorig jaar stelde Trump al per decreet sancties in tegen betrokkenen bij het hof. Onlangs kondigde de VS opnieuw sancties aan tegen twee ICC-medewerkers: de Japanse rechter Tomoko Akane, voorzitter van het ICC, en de Senegalese aanklager Abdoulaye Seye. Zij verliezen onder meer toegang tot het Amerikaanse financiële systeem.
Koppeling met Amerikaanse troepen in Europa
Nieuw is dat de Amerikanen de druk op het Internationaal Strafhof lijken te koppelen aan de evaluatie van de Amerikaanse troepenaanwezigheid in Europa. Minister van Defensie Pete Hegseth liet NAVO-bondgenoten in juni weten dat hij binnen een half jaar met een herschikking van de Amerikaanse troepen in Europa komt. Hij koppelde de mogelijke terugtrekking aan de bereidheid van landen om steun uit te spreken voor Trumps Iran-oorlog. Deze zomer ontvingen bovendien alle NAVO-lidstaten een vragenlijst over hun steun aan het Amerikaanse buitenlandbeleid, onder meer over het optreden in het Midden-Oosten en de aankoop van Amerikaanse wapens.
Kort na de NAVO-top in Ankara begin juli, waar Trump zich nog positief uitliet over de bondgenoten, stuurde de VS een brief naar NAVO-delegaties met het dringende verzoek "onmiddellijk stappen te zetten" om zich terug te trekken uit het hof. Volgens het document dat Politico inzag, roept de brief de bondgenoten ook op om de "schijnvertoning van het ICC" voor eens en altijd te beëindigen.
Reactie van Nederland op de Amerikaanse druk
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken verwijst naar eerdere uitspraken van minister Tom Berendsen. Hij liet meermaals weten dat Nederland als gastland en lid van het hof "standvastig" achter het werk van het Internationaal Strafhof blijft staan. Voor Nederland blijft de kwestie gevoelig: te felle kritiek op de Amerikaanse druk kan de campagne verder aanwakkeren, met het risico dat Nederland zelf doelwit wordt. Daarom kiest Den Haag zijn woorden voorlopig zorgvuldig.
Mark Rutte en Donald Trump in het Witte Huis 2025 (@TheWhiteHouse)