Brussel wil Frontex fors uitbreiden na kritiek op EU-asielpact
De Europese Commissie bereidt een ingrijpende hervorming van Frontex voor om de grip op de buitengrenzen van de Europese Unie te versterken. Het Europese grens- en kustwachtagentschap krijgt naar verwachting meer bevoegdheden en een personeelsbestand dat kan groeien tot ongeveer 30.000 medewerkers. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen presenteert de plannen tijdens haar jaarlijkse State of the Union-toespraak, waarna de Commissie in oktober met een formeel voorstel komt.
Uitbreiding Frontex volgt op asielpact
De uitbreiding van Frontex komt kort na de invoering van het Europese asiel- en migratiepact. Dat pact ging op 12 juni 2026 in en verplicht lidstaten onder meer nauwer samen te werken bij de opvang en verwerking van asielzoekers, met strengere grensbewaking en snellere asielprocedures. Het geldt als de grootste herziening van het Europese asielstelsel in decennia.
Volgens de voorstellen die de Commissie voorbereidt, moet Frontex meer kunnen samenwerken met landen buiten de Europese Unie. Ook krijgt het agentschap een grotere rol bij terugkeeroperaties en bij de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit en zogeheten hybride dreigingen. De personele uitbreiding zou de huidige bezetting ongeveer verdrievoudigen.
Asielpact functioneert nog niet naar behoren
De hervorming van Frontex volgt op aanhoudende problemen met het asielpact. Volgens Euractiv speelt de migratiecrisis in de Spaanse enclave Ceuta een rol: sinds de massale grensoverschrijdingen daar eind juli is de discussie over de grip van de Europese Unie op haar buitengrenzen weer opgelaaid.
Ook in Nederland stuit het pact op weerstand. De rechtbank in Den Haag oordeelde dat Nederland ondanks het nieuwe migratiepact nog altijd geen asielzoekers kan terugsturen naar Italië, omdat niet kan worden gegarandeerd dat teruggestuurde asielzoekers daar toegang hebben tot adequate opvang. De uitspraak volgde op een zaak die was aangespannen door een Russische asielzoeker.
Frontex al langer onderwerp van kritiek
Frontex ligt al langere tijd onder vuur vanwege vermeende mensenrechtenschendingen. Het in 2004 opgerichte agentschap zou zich schuldig hebben gemaakt aan mishandeling, seksuele vernedering en beroving, en aan illegale pushbacks van migrantenboten op volle zee.
De Commissie presenteert het evaluatierapport over Frontex naar verwachting eind oktober, samen met twee andere migratiedossiers
Boot met vluchtelingen op de Middellandse Zee (@Gemini-AI-impressie)