Belgische staat krijgt half jaar om overvolle gevangenissen aan te pakken

België kampt net als Nederland met overvolle gevangenissen, maar de situatie is er veel schrijnender. Sommige gedetineerden moeten door ruimtegebrek op een matras op de grond slapen. Uit cijfers van commissies van toezicht bleek eerder dit jaar dat er in totaal 13.774 mensen vastzaten tegenover een capaciteit van 11.064 plaatsen, wat neerkomt op een overbevolking van 2.710 mensen. Bijna 800 van hen sliepen op de grond, schrijft de Vlaamse openbare omroep VRT.

De Orde van Vlaamse Balies (OVB), de beroepsorganisatie voor Nederlandstalige advocaten, spande eerder een zaak aan tegen de Belgische staat. De gevangenis van Gent is een van de overbevolktste gevangenissen van het land, samen met Brugge en Antwerpen. Volgens de OVB vormt de huidige overbevolking een aantasting van de fundamentele rechten van de gedetineerden en geïnterneerden die in de Gentse gevangenis verblijven.

De OVB waarschuwt voor de schadelijke gevolgen van de structurele overbevolking, "zoals een gebrek aan persoonlijke leefruimte, grondslapers, ontoereikende sanitaire voorzieningen, gebrekkige hygiëne en infrastructuur, een beperkt detentieregime en ontoereikende medische en psychische zorg".

Twee jaar geleden riep de Raad van Europa België al dringend op om actie te ondernemen tegen de structurele overbevolking en de slechte omstandigheden in de gevangenissen. In september 2016 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat België de mensenrechten van gedetineerden structureel schendt door hen op te sluiten zonder passende zorg en ruimte, een uitspraak die sindsdien in meerdere rechtszaken is aangehaald.

Ook in de Nederlandse gevangenissen is het overvol en is er een tekort aan personeel. De Dienst Justitiële Inrichtingen, die verantwoordelijk is voor de gevangenissen, stelt dat er naast nieuwe maatregelen ook honderden miljoenen euro's per jaar nodig zijn om ervoor te zorgen dat iedereen zijn of haar straf kan uitzitten.