Kabinet hakt knoop door: straks vier omroephuizen, NOS en NTR samen verder

De politiek wil de publieke omroep al langere tijd hervormen. Vorig jaar presenteerde toenmalig mediaminister Eppo Bruins al zijn eerste plan voor die hervorming: hij wilde taakomroep NTR helemaal schrappen en alle omroepen samenvoegen in vier of vijf omroephuizen.

Maar na protest vanuit onder meer de omroepen zelf en de Tweede Kamer ligt er nu een wetsvoorstel waarin de NTR niet verdwijnt, maar samengaat met de NOS. Ook is er een duidelijke keuze gemaakt voor het aantal omroephuizen: dat worden er vier.

Er zijn op dit moment elf omroepverenigingen, die dus moeten samengaan in vier omroephuizen. Maar daar hebben ze nog wel even de tijd voor: de nieuwe wet moet in 2028 ingaan en het nieuwe omroepbestel moet in 2029 klaar zijn.

De verdeling is al zo goed als rond. Zo hebben KRO-NCRV, Omroep MAX en WNL al aangegeven samen in zo'n omroephuis te stappen, evenals BNNVARA en Omroep ZWART. AVROTROS en PowNed willen ook samen verder, en EO, HUMAN en VPRO gaan ook samen in één omroephuis.

Een van de grote vragen rond deze hervorming was welke plek Ongehoord Nederland zou krijgen. De andere omroepen hadden al aangegeven weinig heil te zien in samenwerking met ON!.

Afgelopen week bleek dat ON! als het aan de minister ligt, überhaupt geen plek meer krijgt binnen het publieke bestel. Minister Rianne Letschert maakte dinsdag bekend dat ze de vergunning van ON! wil intrekken na meerdere misstanden. Dat proces kwam in een stroomversnelling na de ophef rond een fragment van Adolf Hitler dat de omroep in een programma besprak.

ON! heeft nu een paar weken de tijd om te reageren op het voornemen van de minister. Dan volgt een besluit, waartegen de omroep nog in beroep kan gaan. Tot die tijd blijft ON! op de buis.

In de tussentijd wordt de hervorming van de publieke omroep dus in gang gezet. Het kabinet wil naast de nieuwe verdeling een streep door het ledensysteem zetten. De nieuwe omroephuizen krijgen straks een vaste plek in het omroepbestel.

In het wetsvoorstel is ook vastgelegd dat bestuurders en leden van raden van toezicht bij de publieke omroep een maximumtermijn krijgen. Dat wordt twee keer vier jaar.

Het wetsvoorstel met al deze plannen gaat vrijdag in consultatie. Dat betekent dat iedereen mag reageren op het voorstel, waarna het kabinet dit nog wat kan aanpassen. Dan mag de Kamer zich erover buigen.

Al zal er politiek gezien weinig gesteggel zijn over de grote lijnen van het plan. Een meerderheid van de Kamer pleitte vorig jaar al voor het samengaan in vier omroephuizen en het samenvoegen van NOS en NTR.