Na maanden weerstand gaat Volkswagen-fabriek in het Duitse Osnabrück nu toch Israëlische wapens produceren

Op dit moment maakt Volkswagen er nog cabrio’s, maar binnenkort moeten in Osnabrück luchtafweersystemen van de band rollen. Deze maandag maakte de Volkswagen Group bekend dat ze van plan is haar fabriek in de Duitse stad te verkopen aan het Israëlische investeringsfonds Aurelius Capital en de deelstaatregering van Nedersaksen.

Als „eerste ankerproject” gaan Aurelius en de Duitse deelstaat samenwerken met de Israëlische wapenfabrikant Rafael Advanced Defense Systems, schrijft Volkswagen. Volgens het bedrijf omvatten de plannen de „mogelijke productie van systemen en componenten voor luchtverdedigingssystemen voor Duitsland en Europa”.

Qatarees veto

De gesprekken over de verkoop liepen al sinds het voorjaar. Volgens de Israëlische nieuwssite Ynet komt dat doordat Volkswagen de fabriek eerst rechtstreeks aan Rafael wilde verkopen, maar daarbij op een veto stuitte van het staatsbeleggingsfonds van Qatar – met 17 procent van de aandelen een grote aandeelhouder in het autobedrijf.

De Qatarese weerstand had te maken met de rol die Rafael speelt in de Israëlische defensie-industrie. Het defensiebedrijf is in handen van de Israëlische overheid en produceert naast het luchtafweersysteem Iron Dome ook verschillende soorten munitie voor de Israëlische krijgsmacht.

In september vorig jaar nam Amnesty International Rafael op in een lijst met vijftien bedrijven die „bijdragen aan de onwettige bezetting door Israël, genocide of andere misdrijven volgens het internationaal recht”. Overheden zouden om die reden niet in deze bedrijven moeten investeren of er handel mee drijven, aldus de mensenrechtenorganisatie.

Om het Qatarese veto te „omzeilen”, tuigden Nedersaksen, Volkswagen en Rafael volgens Ynet de huidige constructie op, waarbij de fabriek formeel in handen komt van Aurelius Capital. Zo vermijdt Volkswagen dat het directe banden aangaat met een Israëlisch staatsbedrijf.

Ingrijpende reorganisatie

Volkswagen verkeert al tijden in crisis. De autoverkopen vallen terug door Amerikaanse handelsbeperkingen en de moordende concurrentie uit China. In een poging het tij te keren presenteerde Volkswagen begin deze zomer een ingrijpend reorganisatieplan. De automaker wil wereldwijd maar liefst 100.000 banen schrappen (op een totaal van 660.000) en vanaf 2031 vier fabrieken sluiten in Emden, Zwickau, Hannover en Neckarsulm. De nieuwszender Euronews omschreef het plan als „de grootste sanering ooit in de auto-industrie”.

Van de (relatief kleine) fabriek in Osnabrück had Volkswagen al in 2024 besloten om er in de herfst van volgend jaar te stoppen met de bouw van auto’s. Nu is er dus een nieuwe bestemming gevonden, die er volgens de automaker voor moet zorgen dat 1.200 van de 1.800 banen in de fabriek blijven bestaan.

In een eerste reactie verwelkomen vakbond IG Metall en de ondernemingsraad van de fabriek het nieuws over de verkoop. Vakbondsvoorzitter Christiane Brenner omschrijft het als „een nieuw industrieel perspectief voor Osnabrück en de regio”. Zakenkrant Frankfurter Allgemeine waarschuwt evenwel voor al te veel optimisme. De bouw van een automodel is een langetermijnproject, schrijft de krant in een commentaar. Dat is als het om het voortbestaan van banen gaat „nauwelijks vergelijkbaar met de cycli van de veiligheids- en defensie-industrie”.

Lees ook

Als de Volkswagen-fabriek in autostad Zwickau sluit, ‘gaat de hele regio dood’