Home   2026-10-22 19:56:51

←

DigiTimes: Samsung zet 4nm-fabrieken voor meer dan helft in voor AI-geheugen

Original article

Samsung Electronics gebruikt naar verluidt meer dan de helft van al zijn 4nm-productiecapaciteit om HBM4-geheugen te maken. Dat is speciaal geheugen voor datacenter-gpu's. Vanwege de enorme vraag naar geheugen door AI-bedrijven is er een aanhoudende geheugencrisis en hoge prijzen.

Samsung HBM4EVolgens bronnen van DigiTimes zijn in augustus naar schatting ruim 15.000 wafers gemaakt voor HBM4-geheugen. In totaal zou Samsung ongeveer 30.000 wafers per maand verwerken met zijn 4nm-proces. Samsung is pas begonnen met de productie van dit nieuwste snelle geheugen, wat deze verhouding deels kan verklaren. Twee van de grootste klanten zijn waarschijnlijk Nvidia en AMD.

Net als voor veel andere chipfabrikanten is de zakelijke verkoop voor AI-toepassingen steeds belangrijker, terwijl de verkoop aan consumenten afneemt. Samsungs foundry's verdienen naar schatting inmiddels dertig procent van de omzet met AI-producten, terwijl dat eind 2025 nog vijftien tot twintig procent was.

Het bedrijf zei eerder dit jaar: "Gezien de beschikbare capaciteit onder deze beperkte omstandigheden, zijn we van plan om ons in het tweede kwartaal te blijven richten op servers." Samsung krijgt pas volgend jaar extra capaciteit uit nieuwe fabrieken. Tot die tijd verwacht het bedrijf dat geheugentekorten aanhouden.

Samsung, het eveneens Zuid-Koreaanse SK hynix en het Amerikaanse Micron zijn de grootste producenten van geheugen ter wereld. Ook Micron en SK hynix stellen dat het geheugentekort voorlopig aanhoudt.

Wat is HBM4?

HBM4 is de nieuwste generatie 'high-bandwidth memory'. Dat geheugentype wordt veelal gebruikt in de AI-chips van Nvidia en AMD. HBM is belangrijk omdat het een zo hoog mogelijke bandbreedte heeft. De huidige HBM3E-chips halen doorgaans bandbreedtes tot 1,2TB/s. Bij HBM4 moet dat ruim verdubbelen naar 2,8TB/s. AI moet enorme hoeveelheden data paraat hebben om resultaten te leveren of om getraind te worden. Daarom wordt hier HBM voor gebruikt en geen consumentengeheugen zoals DDR5-ram.

Door Yannick Spinner

Redacteur

Feedback • 08-09-2026 08:15 55

08-09-2026 • 08:15

55

Lees meer

Reacties (55)

Als HBM zoveel beter is dan DDR, waarom was men (voor de crisis) dan nog niet in gebruik voor consumer dingen? Was dat altijd al duurder ofzo?
Als HBM zoveel beter is dan DDR, waarom was men (voor de crisis) dan nog niet in gebruik voor consumer dingen? Was dat altijd al duurder ofzo?
Ja, het is veel duurder omdat het complexer is.
Daarnaast is het niet compatible met bestaande consumentenmoederborden.

Een van de meer simpele redenen waarom HBM zo snel is, is dat de bus veel breder is. In andere woorden, het geheugen is met veel meer draadjes met de rest van de PC verbonden. Al die draadjes nemen een hoop ruimte in op je moederbord, en alles wat op die bus aangesloten (zoals je CPU) is moet daar ook mee overweg kunnen. Het is dus geen simpele upgrade waarbij je een andere stekkertje op een bestaand moederbord zet. Het hele moederbord moet opnieuw worden ontworpen.
Als je dat al doet dan zou het heel duur worden en computers zijn momenteel al zo duur. Het heeft meer zin om een goedkope oplossing te zoeken (zoals DDR4) dan proberen het gat te vullen met een nóg duurdere oplossing.,

Je bestaande PC upgraden gaat dan ook niet, je zal een hele nieuwe moeten kopen. Dat maakt het niet zo interessant voor de consumentenmarkt die graag losse onderdelen wil upgraden/vervangen. HBM is waarschijnlijk een doodlopende weg (voor consumenten, op dit moment).
Het bedrijfsleven heeft daar minder moeite mee, die schrijven een computer na X jaar af omdat de stroomkosten zo hoog worden dat je beter een nieuwe kan kopen.
Aan de andere kant, DDR3 werkt ook niet op een DDR4 moederbord, die heeft een hele andere (lees nieuwere) chipset, heeft een modernere CPU en heeft “een ander stekkertje” voor het geheugen.

Dus het is helemaal niet zo’n rare gedachte dat HBM geheugen ook in toekomstige PC’s terecht komt, zeker als de AI bubbel klapt, dan is er opeens een overschot aan HBM geheugen waar je u tegen zegt.
Aan de andere kant, DDR3 werkt ook niet op een DDR4 moederbord, die heeft een hele andere (lees nieuwere) chipset, heeft een modernere CPU en heeft “een ander stekkertje” voor het geheugen.

Dus het is helemaal niet zo’n rare gedachte dat HBM geheugen ook in toekomstige PC’s terecht komt, zeker als de AI bubbel klapt, dan is er opeens een overschot aan HBM geheugen waar je u tegen zegt.
Ooit zal het wel gebeuren, als er dan nog niks beters is, maar voorlopig is HBM gewoon veel te duur voor consumenten. Niet alleen het geheugen is duur, maar ook de andere componenten moeten van hogere kwaliteit zijn, en zijn dus duur. Zelfs als het geheugen zelf gratis zou zijn dan is zo'n moederbord veel te duur voor consumenten, net als een geschikte CPU.

Zonder die hoge eisen dan heb je ook niks aan dat snelle geheugen.
DDR3 en DDR4 (en DDR5) zitten dichter bij elkaar, die zijn allemaal (ook) voor de consumentenmarkt ontwikkelt.

Uiteindelijk druppelt alles wel door naar de consumentenmarkt, maar het is zo iets als de versnellingsbak uit een F1 auto in een boodschappenwagentje zetten. Duur, ingewikkeld en praktisch nutteloos, het is gewoon niet voor elkaar gemaakt. Schakelen in 0.01 seconde levert je niks op in zo'n auto. Je bent waarschijnlijk beter af om een nieuw product te maken met de kennis die je hebt opgedaan.

Het is niet helemaal ondenkbaar hoor, maar ik verwacht het voorlopig niet.
Startup RISC based SOC/GPU:
YouTube: A New Gaming GPU Challenger: Bolt Graphics Takes Aim at NVIDIA
Nu LPDDR5X + DDR5 SODIMM

Ik zie het nog wel gebeuren dat het een tiered stack van HBM + LPDDR5X (e.g SOCAMM2 https://www.micron.com/products/memory/lpddr-modules/socamm ) gaat worden
Him is idd erg duur en als ik mij niet vergis had het ook meer stroomverbruik , ook had het meer eisen qua pcb

[Reactie gewijzigd door Nephalem82 op 8 september 2026 08:26]

Nee juist andersom. HBM is efficienter dan DDR qua stroomverbruik.
AMD heeft het gebruikt in zijn R9 Fury kaarten voor consumenten.

Verder is het vooral veel duurder dan regulier geheugen en bij de R9 was het direct naast de GPU core geplaatst op de imposer/substraat. Volgens mij moest dat zo dicht mogelijk er naast zitten om die hoge bandbreedte te halen en is zoiets niet mogelijk met HBM op losse DIMM modules.

Er zal nu vast iemand reageren die er meer van weet dus ik ben benieuwd :)

[Reactie gewijzigd door sapphire op 8 september 2026 17:14]

AMD heeft het gebruikt in zijn R9 Fury kaarten voor cumsumenten.
"Cumsumenten"?

Menigeen was er opgewonden over maar je kan ook overdrijven ... Misschien toch maar eens je browsergeschiedenis legen ... ;) :9

De Vega 10 en 20 series (RX Vega 56, RX Vega 64 resp. Radeon VII) hadden trouwens HBM2.
De enige concumenten kaart en die het hebben gehad zijn van AMD (die heeft het volgens mij ook ontwikkeld). Fury serie (HBM1), Vega HBM2.

HBM heeft veel meer bandbreedte en een lager stroom verbruik.

Het was erg duur en daardoor zijn ze toch weer naar GDDR terug gegaan. En nu zie je ook een push naar LPDDR om dat te gaan gebruiken op langzamere videokaarten vanwege het veel duurder worden van GDDR geheugen.

[Reactie gewijzigd door Astennu op 8 september 2026 09:59]

HBM is alleen sneller als het heel dicht bij de processing ligt. Daar heb je duurdere technologie voor nodig.

Een DDR bus is gemaakt voor de technologie van een moederbord, HBM voor technologie van een interposer. De interface kan op een interposer fysiek kleiner en korter, waardoor er ruimte ontstaat om de bus breder te maken. De kortere bus zorgt voor minder energieverbruik en minder signal integrity issues. Dat betekent onder de streep meer bits per seconde en/of lagere latency, maar daar betaal je wel voor.
Kan niet wachten tot het Amerikaanse schip gezonken is en er een overvloed aan high tech componenten overblijft die wij Tweakers mooi in onze systeempjes kunnen zetten om er écht op vooruit te gaan.
Die stil vallende productielijnen voor hbm moeten dan eerst weer omgebouwd worden naar ddr5. Denk dat er nog niet heel snel weer normale prijzen gaan zien, maar dat dat schip gaat zinken, ben ik redelijk zeker. Het hele bedrijfsmodel met die bergen aan geld die erin geschoven worden, wederkerige investeringen met elkaars geld, en wat niet nog meer van fratsen; hebben ze nou echt niks geleerd van die dotcomcrisis? Of denken ze er dit keer wél mee weg te kunnen komen?
Er lijken momenteel twee geldstromen rond AI te bestaan. Aan de ene kant heb je de enorme investeringen die naar AI-bedrijven, AI-infrastructuur en alles daaromheen gaan. Aan de andere kant heb je het geld van investeerders en aandeelhouders dat continu tussen die bedrijven circuleert. Bedrijven investeren in elkaar, leveren aan elkaar, nemen diensten van elkaar af en worden ondertussen door dezelfde grote investeerders gefinancierd.

Mijn zorg is dat een deel van die waarderingen gebaseerd is op verwachtingen in plaats van op daadwerkelijk behaalde winst. Als blijkt dat de beloofde opbrengsten van AI achterblijven, kan het sentiment snel omslaan. We hebben in het verleden vaker gezien dat markten dan veel harder reageren dan rationeel verklaarbaar is.

Wat mij vooral opvalt, is dat de grootste spelers meestal manieren vinden om hun risico's te beperken of tijdig uit te stappen. De grootste gevolgen komen vaak terecht bij kleinere beleggers, pensioenfondsen en gewone werknemers. Die zien de risico's vaak pas wanneer de koersdalingen al zijn begonnen en reageren vervolgens uit angst of paniek, waardoor de daling verder wordt versterkt.

Ik beweer niet dat dit per definitie gaat gebeuren. Maar als ik terugkijk op de financiële crises van de afgelopen dertig jaar, dan zie ik een terugkerend patroon. De mensen aan de top verliezen soms op papier enorme bedragen, maar hun levensstijl verandert zelden fundamenteel. De rekening van een crisis komt uiteindelijk vaak terecht bij een veel bredere groep mensen.

Daarom vraag ik me af of de huidige AI-hype vooral duurzame economische waarde creëert, of dat we opnieuw bezig zijn een bubbel op te bouwen waarvan de gevolgen pas zichtbaar worden als het vertrouwen wegvalt.
Je ziet het bij bijvoorbeeld nvidia nu gebeuren dat de beurswaarde flink harder stijgt dan de omzet. Die omzet dreigt bovendien in te gaan zakken zodra andere partijen allemaal hun eigen chips in gebruik gaan nemen. Tel daarbij op dat nvidia een heleboel investeringen in natura heeft gedaan (hardware en infra) in die andere bedrijven om zo de bal maar rollend te krijgen en houden die allemaal terugverdiend moeten worden en dan zie je vanzelf waar het spaak loopt. Die bedrijven moeten terugbetalingen doen tegen het eind van dit jaar met geld dat ze niet kunnen verdienen, omdat zodra ze meer geld gaan vragen voor hun diensten de mensen wegrennen. Bovendien zie je nu allerlei limieten tevoorschijn komen voor het gebruik, omdat de capaciteit van de hardware onvoldoende is om aan de vraag te voldoen waardoor mensen voor de keus komen te staan of ze een berg extra geld willen betalen en zo hun winst verspelen die ze dachten te behalen door het werk door ai te laten doen of het dan maar weer door mensenhanden te laten doen van mensen die ze eerst ontslagen hadden.
De vorige keer zijn de grootste spelers als "too big to fail" ook gered dus daar speculeren ze nu ook op. Of het gaat veel geld opleveren of ze worden wel weer gered door de overheid en betalen de burgers uiteindelijk de schulden.
Dat was de bankencrisis, niet de dot com crisis
Ik denk niet dat het omvallen van OpenAI of Anthropic dezelfde impact zou hebben als een bank (spaargeld weg) of autofabrikant (enorm veel banen weg). Het lijkt me dat de overheid eerder wederom banken zal helpen die last krijgen van een AI-implosie dan de AI-bedrijven zelf.

Gebruikers stappen wel over op één van de vele concurrenten en de werknemers kunnen daar de volgende dag ook aan de slag. AI is nu al te groot en belangrijk voor veel bedrijven om geheel te verdwijnen.
Ik wil juist een HBM4 module in mijn volgende GPU. DDR zou dan juist een stap terug zijn. Je bent een tweaker of je bent er geen.
Maarja, op welke termijn? 1 jaar, 2 jaar, 5 jaar? 😅

Gelukkig kan ik er nog wel een aantal jaren tegenaan, maar ik zie nog niet echt licht aan het einde van de tunnel.
Oktober dit jaar ai beurscrash.
Na het lek bij OpenAI over hun geldstromen zal het mij vrijwel niet verbazen. De vraag is of de timing gaat kloppen maar het zal mij niks verbazen als openAI in Q2 2027 niet meer haalt omdat het hun financien niet meer op orde kan krijgen.
Ik had hem eerlijk gezegd al verwacht.
Ik ook, het stukje op Tweakers vandaag staat bij punt 3 heel goed omschreven.
Die hardware gaat sowieso niet (masaal) bij consumenten belanden. Wat moet je uberhaubt met een datacenter GPU of CPU? Daarnaast blijft AI wel, dus als één van de reuzen zou omvallen dan beland die hardware bij andere aanbieders van kleinere modellen, zodat je wasmachine of TV i.c.m. een abonnement lekker AI kan gebruiken.

Al betwijfel ik steeds meer of de AI bubbel wel hard gaat knallen. Knallen wel, maar ik denk dat de impact wel mee gaat vallen. Er zal hier ergens in de comments ongetwijfeld weer iemand met "is ai profitable yet" aankomen, maar dat zegt mijns inziens niks. Grote techbedrijven doen er vaak 10-15+ jaar over om winst te maken, maar zelden genereren die producten ook zoveel waarde als AI kan.
Ik begrijp dit niet zo.

Ik heb veel problemen met de VS op politiek vlak, maar dat wilt nog niet zeggen dat ik naar nog meer Chinese dominantie uitkijk. Daar is de persoonlijke vrijheid nog wel een pak minder.

Als je bedoelt dat je niet kan wachten tot de AI-bubbel gebarsten is, dan gaat dat net zoals de dot com -crisis en de Griekse schuldencrisis vooral op de kop van de gewone man terecht komen.

Ik kan niet wachten tot we de snelle jongens eens wat afremmen met zijn allen. De gewone Rus in Rusland die de snelle jongens in de FSB afremt, de gewone Chinees die Xi en zijn partij-boys afremt en de gewone Amerikaan die het graai-kapitalisme en de geheime diensten wat afremt. Ik weet dat het niet voor morgen is, maar ik kan niet wachten.
Je kan er eerder op hopen dat de Chinese via hun productie capaciteit meer beschikbaar maken.
Mijn kennis is hierin gelimiteerd maar ze maken geheugen anders door geen toegang tot bepaalde technologieen, zoals de laatste nieuwe lithografie machines, maar verkrijgen het door XSTACKING wat blijkbaar geheugen 'stacked'.

Is nog te zien hoe dit tegen opweegt niet enkel op vlak van prestaties maar ook warmte generatie en levensduurte tegen de geheugen latjes van de andere grote spelers.

In iedereen geval lijkt China hun productie serieus op te schalen, initieel enkel voor binnenlandse markt maar aangezien de groei er in hun eigen consumenten markt er uiteindelijk toch een limiet heeft zal het ook wel een weg naar de Europese markt vinden, de Amerikanen zullen sneller een embargo opzetten.

Tja en dan maar te denken dat wij Europeanen dit vroeger zelf maakte, van alle miljarden verkwist in subsidies en onzin beleid als de EU nu eens werkte voor hun eigen regio....

Maar het Amerikaanse schip zal niet snel zinken en als het dat doet is het ook nadelig voor ons, voor China enz...
Even de DDR5 snelheid in perspectief: DDR5-6400 in dual channel is ongeveer 0.1TB/s
Je, maar zet er een G voor en een ander nummertje erachter en je komt al aardig in de buurt he..
GDDR6/7 zal vast nog wel relatief iets met DDR te maken hebben, veronderstel ik dan wel even?
Ze gebruiken hbm voor ai? Waarom is er dan een tekort daan ddr5. Is dan gewoon misbruik van het verhaal maken en consumenten oplichten.
Omdat productiecapaciteit nu voor HBM wordt gebruikt, dus er is minder beschikbaar voor o.a. DDR5. Zo'n fabriek staat niet zomaar en ze kunnen nu het meeste verdienen aan HBM.
Net als voor veel andere chipfabrikanten is de zakelijke verkoop voor AI-toepassingen steeds belangrijker, terwijl de verkoop aan consumenten afneemt.
Dat is niet zo gek. Ik ken niemand in mijn vriendenkring die op dit moment ook maar overweegt om nieuwe PC hardware aan te schaffen vanwege de absurde prijzen, ook ikzelf niet terwijl mijn GPU eigenlijk wel een upgrade kan gebruiken sinds de switch naar een 49" UW.

Tenzij de boel kapotgaat blijft iedereen lekker op oudere hardware draaien. Je kunt het als bedrijf dan ook zo spinnen dat de consumententak niet meer belangrijk is, "want we verkopen steeds minder". Ja duh, met deze prijzen. Het is net als de NS "we moeten kaartjes duurder maken want steeds minder mensen reizen met de trein".

Dit gaat eindigen met een enorme knal waarbij de dotcom bubble en de huizencrash in 2007 niets zijn. Maar vlak daarvoor hadden aandeelhouders wel eventjes triljarden aan vermogen opgebouwd.
Weet niet welke GPU je nu hebt maar een 9070XT is gewoon betaalbaar voorlopig.
Nog betaalbaar, maar de laatste maanden ook in prijs aan het stijgen.
RTX4070 Super en in verband met SMP in iRacing ben ik "verplicht" om NVidia te kiezen, of ik lever ~30% performance in.
RTX4070? Das nog een jonge goede GPU.. ik zit nog met een RTX2060super...
Daar denken titels als AC:Rally en AC:EVO helaas anders over. Of BeamNG, alle 3 onspeelbaar op triple screen, die moet ik op single screen draaien (1440p).
Same, mijn PC is alweer uit 2019, die verving een PC uit 2012. 7 jaar voor een PC is best lang. Toegegeven, die ik nu heb doet alles nog grotendeels prima, maar de ontwikkelingen hebben niet stilgestaan.
Nouja, ik doe inmiddels al zo'n 13 jaar met dezelfde PC, Core i7 4770/32GB mem (2013) en in 2019 de GPU geupgrade van een gtx760 naar een rtx2060super (ivm dat ik toen een vive pro aangeschaft had).. wilde vorig jaar zomer een volledige nieuwe highend pc kopen, maar dacht toen 'ik heb voorlopig toch geen tijd om die te gebruiken, ik koop em wel einde herfst, dan zullen een zwik componenten ook nog wel weer wat goedkoper zijn geworden'... Oh boy was I wrong 😭
Vroegah was allus betah!

In 1994 kocht ik een computer, met 15" kleurenbeeldscherm en CD ROM. Deze was fl. 3.500 Een bedrag van fl. 3.500,- uit 1994 heeft nu een koopkracht die gelijkstaat aan ongeveer € 3.255,-. Kocht er 8MB geheugen extra bij, dat was fl. 650,- Kortom, in huidig geld alles bij elkaar bijna € 4.000. Een jaar later werd ik (prive) tester voor de kabelmodem van het lokale kabelbedrijf, dus had ik een netwerkkaart nodig. Nog een keer omgerekend 125 Euro. Haalde wel 10 Mbps download en 256 Kbps upload. Duurde wel nog jaren voordat Kazaa kwam. Anyhow, prijzen stijgen, prijzen dalen.
En toen bleek dat je er geen 10 jaar mee kon doen. Ging toen wel wat sneller, maar die hadware voor AI gaat echt geen 10-20 jaar mee wat de techbedrijven willen doen geloven. Er komt gewoon een crash.
Klopt helemaal toen kon je een jaar of 3-4 doen met je computer, daarna werd ie traag als poep door een trechter. Als je ff niet naar AAA gaming kijkt, kan je tegenwoordig qua snelheid nog prima uit de voeten met een computer van 2020 of ouder (als je destijds niet een absoluut budget budget apparaat kocht)
we zitten all lang aan de top van de curve met de huidige technologie. Een consumenten midrange laptop uit 2020 is, voor de 'gemiddelde taak', nog net zo snel als een gloednieuwe mid line CPU in een willekeurige mediamarkt laptop. (zal misschien 10-20% schelen, maar voor de gemiddelde consument niet waarneembaar.

Zelfs veeleisende developers switchen niet meer zo snel, al was het maar de hel die herinstallatie van al je tools heet. (zelf doe ik het nog met een MacBook Air 2020 (M1) en een Core i5 lenovo G2 uit 2021, beiden low end in de ogen van sommigen.

AI vinden mensen leuk om mee te spelen, maar zoals uit ons team blijkt: het gaat om het begrip met het onderwerp waar je mee bezig bent. AI gaat dat niet voor je doen en is slechts een tool om je eigen gebrek aan bepaalde skills op te vangen (en niet te vervangen)
In 2000 hadden we de dot-com crash toen er teveel glasfiber in de grond gestopt werd in anticipatie op de internet boom. Toen vele bedrijven failliet lag er wel een hoop dark fiber, die vervolgens door andere bedrijven opgekocht kon worden toen et internet inderdaad groot werd. En sommige van die fibers doen nu nog hun werk, fiber is nog lang rendabel.

Nu kopen de AI bedrijven allemaal hardware die economisch gezien in 5 jaar tijd afgeschreven moet worden (want dan is er een H400 chip en die is weer veel sneller). Dus de investeringen van nu moeten in een veel kortere tijd terugverdiend worden.
what goes up must come down.

Hier worden inmiddels alle ssd’s uit de ‘end of life’ desktops getrokken en gerecycled waar mogelijk

[Reactie gewijzigd door fenrirs op 8 september 2026 08:39]

Gerecycled of opnieuw gebruikt? En ook, waarom niet, voor gewone opslag / dageliks gebruik zijn SSDs van 5-10 jaar geleden nog prima.
prima dat oude ssd's opnieuw gebruikt worden. Mooi dat er naar gekeken wordt. Bij menig bedrijf worden ze gewoon weggegooid.

[Reactie gewijzigd door divvid op 8 september 2026 11:20]

Laat dat AI gebeuren ajb zo snel mogelijk klappen zodat wij (Tweakers) weer verder kunnen met onze hobby.

YouTube: They Ruined the PC Hobby. Here’s How We Take It Back

En vergeet ook de abonnementjes aansmeerders niet.
Nu voor slechts € 5,00 per maand onbeperkt genieten van de zon. :)
Er zijn natuurlijk genoeg Tweakers die AI gebruiken in combinatie met of als hobby. Ik kom eindelijk aan software projecten toe waar ik voorheen echt de tijd niet voor had, omdat ik nu met 1-2 uur per week daadwerkelijk iets gedaan krijg. Een beetje nadenken over een architectuur en wat het moet kunnen, om vervolgens goedkope (Chinese) modellen het programmeerwerk te laten doen. Voor minder dan €5 per maand best leuk tijdverdrijf.

Ik ben bang dat je de strijd tegen AI gaat verliezen en moet wachten op de stabilisering van vraag en aanbod van chips.
Ik gebruik zelf ook veel AI. Het zoeken naar specifieke onderwerpen gaat zoveel beter dan een searchengine.Google begint steeds meer te lijken op televisie, tussen de reclames door zit soms wat interessants.

De vele AI boeren die tegen elkaar opboksen, i.p.v. samenwerken, is een enorme verspilling van grondstoffen en energie.

Strijd tegen AI is niet nodig of wenselijk, daar is AI veel te "handig" voor.
Ik vraag me of Rapidus, de Japanse poging om een nieuwe high-end wafer fab te bouwen, zich ook aan DRAM gaat wagen.

Traditioneel wordt DRAM gemaakt in DRAM-specifieke fabs, omdat DRAM niet alle stappen nodig heeft die logic-chips nodig hebben. Een DRAM-fab kan dus ietsje goedkoper zijn dan een generieke, flexibilere fab. Maar met de huidige marktvraag is elke wafer HBM die je kan produceren sowieso winstgevend.

Rapidus moet dan natuurlijk wel een partner vinden die de juiste HBM of DDR5 techologie wil delen.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn