New York verzweeg na 9/11 jarenlang de gevaren van vrijgekomen asbest en gif
New York heeft na de aanslagen van 11 september 2001 het publiek bewust misleid door een te positief beeld te geven van de luchtkwaliteit rond Ground Zero. Dat blijkt uit meer dan 170.000 pagina's overheidsdocumenten die burgemeester Zohran Mamdani heeft laten vrijgeven, precies rond de 25e herdenking van de aanslagen. De stukken tonen dat stadsambtenaren al snel op de hoogte waren van gevaarlijke hoeveelheden asbest en giftige chemicaliën, terwijl bewoners te horen kregen dat de lucht veilig was.
Documenten jarenlang onbekend bij het publiek
De dossiers lagen jarenlang opgeslagen in tientallen dozen op een gemeentelijk kantoor en werden pas vorig jaar herontdekt. Mamdani gaf opdracht om de volledige verzameling via een openbaar portaal toegankelijk te maken. Zijn regering trekt daarvoor 34 miljoen dollar uit en wil het komende jaar meer archieven van gemeenten en verzekeraars onderzoeken.
Asbestsporen nog aanwezig tien maanden na instorting
Uit de documenten blijkt dat de vervuiling rond Ground Zero hardnekkiger was dan destijds werd gemeld. Tien maanden na de instorting van de torens vonden inspecteurs nog sporen van asbest in stofmonsters tot op 800 meter afstand. Bij inspecties van panden overschreden metingen van asbest, zware metalen, schimmels en kankerverwekkende stoffen de wettelijke gezondheidsnormen ruimschoots.
Een privé-onderzoek uit november 2001 toonde aan dat de concentratie van de kankerverwekkende stof benzeen in de buitenlucht bleef pieken. Ook op stortplaats Fresh Kills, waar het puin werd verwerkt, namen de asbestwaarden toe.
Geruststellende boodschap over luchtkwaliteit klopte niet
De toenmalige burgemeesters Rudolph Giuliani en Michael Bloomberg en de Amerikaanse milieudienst EPA herhaalden destijds dat de luchtkwaliteit binnen veilige normen viel. Interne memo's en correspondentie laten zien dat er achter de schermen wel degelijk zorgen bestonden. Democratisch congreslid Jerrold Nadler zei begin 2002 dat de EPA haar taak verwaarloosde en de verantwoordelijkheid voor het testen en schoonmaken van de binnenlucht bij gebouweigenaren en bewoners legde.
Bewoners kregen het advies hun appartementen met natte dweilen en doeken schoon te maken, terwijl gevaarlijke stoffen diep in het interieur waren doorgedrongen. Nadler zei in een recente terugblik tegenover The New York Times dat de autoriteiten op de hoogte waren van de slechte luchtkwaliteit en er niets aan deden. Volgens hem ging de aandacht vooral uit naar het heropenen van Wall Street.
Gevolgen voor overlevenden
De vrijgave beëindigt een jarenlange juridische strijd van belangenvereniging 9/11 Health Watch. Directeur Ben Chevat stelt dat de documenten bewijzen dat ambtenaren op de hoogte waren van de gevaren terwijl ze het publiek geruststelden.
Naar schatting van The New York Times zijn inmiddels meer mensen overleden aan 9/11-gerelateerde ziekten – zoals longkanker, bloedkanker, mesothelioom en hartkwalen – dan het aantal mensen dat op de dag van de aanslagen zelf omkwam. De nieuwe documenten kunnen zieke overlevenden en nabestaanden helpen bij claims voor federale schadevergoeding. Nieuwe rechtszaken tegen de gemeente worden niet uitgesloten.
Aanslag Twin Towers New York 9/11/ 2001 (@National Park Service)