Vlaams Belang mag IKEA-merk niet zomaar gebruiken voor campagne

De partij presenteerde in 2022 een plan voor het Belgische asiel- en immigratiebeleid onder de naam IKEA-plan: Immigratie Kan Echt Anders. Daarbij gebruikte Vlaams Belang de herkenbare IKEA-stijl en figuurtjes die ook in IKEA-handleidingen voorkomen.

IKEA was daar niet van gediend en stapte naar de Belgische rechter. Het Vrijheidsfonds, dat de campagne voor Vlaams Belang voerde, erkende dat het de IKEA-merken zonder toestemming had gebruikt.

Het Vrijheidsfonds laat weten dat zij hoopten dat de bekendheid van IKEA kon helpen de politieke boodschap beter over te brengen. De organisatie beriep zich daarbij op de vrijheid van meningsuiting.

Het Europese Hof van Justitie vindt dat het beroepen op vrijheid van meningsuiting niet voldoende is. Wie een bekend merk gebruikt zonder toestemming, moet kunnen uitleggen waarom dat gerechtvaardigd is. Vervolgens moeten die belangen worden afgewogen tegen die van het merk.

Volgens het hof kan het gebruik van de kenmerken van de Zweedse winkel de reputatie van het bedrijf schaden. Ook lijkt het er op dat Vlaams Belang IKEA vooral heeft gebruikt omdat ze bekend zijn, zodat de politieke boodschap meer aandacht zou krijgen.

Het hof vindt daarom op het eerste gezicht niet dat de vrijheid van meningsuiting daar zwaarder weegt dan de belangen van IKEA.

Het Europese Hof van Justitie beslist niet wie uiteindelijk gelijk krijgt in de Belgische zaak. Het heeft alleen uitgelegd hoe de Europese regels moeten worden toegepast. De Belgische rechter moet die uitleg nu gebruiken om te bepalen of IKEA zich mag verzetten tegen het gebruik van zijn merk door Vlaams Belang.