Oorlogen zetten internationale scheepvaart steeds meer onder druk

De 18 landen vormen samen de Consultative Shipping Group (CSG) en zijn verantwoordelijk voor meer dan een vijfde van de wereldhandel over zee.

Deze groep spreekt zich normaal gesproken niet uit, maar zeggen nu wel dat ze zich zorgen maken over de toenemende problemen in de scheepvaart. Afspraken over over vrije doorvaart en de neutraliteit van commerciële schepen komen volgens de landen onder druk te staan.

Als voorbeeld wordt de situatie rondom de Straat van Hormuz genoemd. Door de spanningen in die regio is een van de belangrijkste zeeroutes voor olie en gas kwetsbaarder geworden.

Voor de scheepvaart betekenen de veranderingen grote risico's. Vrachtschepen raken steeds vaker betrokken bij geopolitieke conflicten en belangrijke vaarroutes kunnen worden gebruikt als drukmiddel.

Ook sancties tegen landen als Rusland en Iran hebben de scheepvaart flink geraakt. Steeds meer olietankers varen buiten de gebaande paden om en vervoeren olie waar sancties op zitten. Deze 'schaduwvloot' bestaat inmiddels uit meer dan vijftienhonderd schepen.

Veel van die schepen zijn niet verzekerd. Dat kan problemen veroorzaken als een schip een ongeluk krijgt. Het is dan veel moeilijker om de schade te verhalen of om de olie op te ruimen. Ook wordt het moeilijker om de veiligheid op zee te garanderen.

De CSG-landen denken dat de problemen niet tijdelijk zijn. Ook de coronapandemie en eerdere conflicten hebben laten zien hoe kwetsbaar de wereldwijde aanvoerketens zijn.

Bedrijven zoeken daarvoor vaker naar andere manieren om hun spullen te vervoeren. Zo neemt de vraag naar luchtvracht toe. Vervoer per vliegtuig is veel duurder, maar kan dagen of weken schelen. Dat zorgt ervoor dat het veel aantrekkelijker wordt.