Minister wil vergunning Ongehoord Nederland intrekken na reeks incidenten

Ongehoord Nederland (ON!) mag voorlopig nog wel blijven uitzenden. Letschert heeft door haar voornemen bekend te maken wel de eerste stap gezet in de procedure om ON! uiteindelijk uit het publieke bestel te kunnen zetten.

Letschert onderzocht al langer of er voldoende juridische grond was om de vergunning van ON! in te trekken. Dat proces raakte afgelopen donderdag in een stroomversnelling.

Het Commissariaat voor de Media (CvdM) verzocht de minister die dag in een brief om actie te ondernemen. Ook maakte de mediawaakhond bekend dat er al twee sancties waren opgelegd aan ON!.

Een uitzending waarin een toespraak van Adolf Hitler werd vertoond, was voor de mediawaakhond de druppel. ON!-commentator Raisa Blommestijn en toenmalig hoofdredacteur Joost Niemöller moesten reageren op het fragment. Niemöller zei onder andere dat Hitler bepaalde dingen "heel goed" zei.

Ongehoord Nederland maakt sinds 2022 deel uit van het omroepbestel. De omroep kreeg de afgelopen vijf jaar meerdere boetes voor onder meer het verspreiden van desinformatie, belangenverstrengeling en het niet willen samenwerken met andere omroepen.

"Wie onderdeel wil zijn van de publieke omroep en daarvoor publiek geld ontvangt, heeft zich te houden aan regels die wij met elkaar hebben afgesproken", zei Letschert dinsdag op een persconferentie. "Die regels gelden voor iedereen, zonder uitzondering."

Letschert benadrukte stellig dat de redactionele keuzes van de omroep niet hebben meegewogen in haar besluit. Daar gaat de overheid niet over, zei de minister meermaals. Ze baseert haar besluit vooral op de herhaaldelijke problemen binnen de omroep, de brief van het CvdM, de twee sancties die het CvdM eerder al oplegde en een verzoek van de NPO.

De NPO diende maandag namelijk opnieuw een verzoek tot intrekking in. De NPO betoogt onder meer dat er sprake is van het structureel niet-naleven van de journalistieke code. In 2023 diende de NPO ook al zo'n verzoek in, maar toen bleek er niet voldoende juridische grond.

Het besluit van Letschert betekent nog niet dat de omroep binnenkort al uit het publieke bestel wordt gezet. "Er komt nu een soort hoor- en wederhoorfase", zegt Wouter Hins. De emeritus hoogleraar mediarecht legt uit dat ON! in deze fase nog argumenten kan aandragen die Letschert nog niet in haar besluit heeft betrokken. "Misschien kom je dan op een andere gedachte."

Is het uiteindelijke besluit hetzelfde als het voorgenomen besluit, dan kan ON! ook daartegen bezwaar aantekenen. Uiteindelijk kan de zaak voor de rechter komen, al moet de tijd uitwijzen of het echt zover gaat komen.

Hoe kansrijk is Letschert als ON! het besluit aanvecht? Hins dacht eerder dat het nog "geen gelopen race" was, maar het verzoek van de NPO op maandag was wat hem betreft een "gamechanger". Hij vindt vooral het argument van de NPO dat niet meer met ON! kan worden samengewerkt sterk.

Letschert benadrukte dinsdag dat ze het al met al geen makkelijk besluit vond. Ze realiseert zich dat dit besluit "hard aankomt bij de kijkers en medewerkers van ON! en iedereen die verder betrokken is bij de omroep".